Aksjologiczne funkcje pojęciowe „świata rosyjskiego” (Russkiy mir): mitologem, kulturem i ideologem
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6077.58.2.26Słowa kluczowe:
aksjologiczne funkcje pojęciowe, ideologem, koncept „Russkiy mir”, kulturem, mitologemAbstrakt
W artykule analizujemy pojęcie „Russkiy mir”, które pomimo rosnącej popularności w różnych dyskursach, nie osiągnęło jeszcze ostatecznego zrozumienia jako konstrukt poznawczy. Brak tej jasności jest dodatkowo komplikowany przez jego socjokulturowe, mitologiczne i ideologiczne wymiary, zwłaszcza promowane przez rząd rosyjski. W ramach badania prezentujemy krótką analizę różnorodnych interpretacji pojęcia wraz z jego konceptualizacją uwzględniającą trzy aksjologiczne funkcje: mitologem, kulturem i ideologem. Mitologem „Russkiy mir” jest postrzegany jako system przekonań leżących u podstaw relacji wartości w społeczeństwie, kulturem jako zbiór wiedzy kulturowej aktywnie kultywowanej przez jej zwolenników – mianowicie rosyjską inteligencję, oraz ideologem regulując politykę krajową i międzynarodową państwa rosyjskiego. Podkreślając te funkcje ujawniamy złożone warstwy pojęcia „Russkiy mir” oraz jego rolę w kształtowaniu złożonych tożsamości i dynamiki społecznej.
Pobrania
Bibliografia
Bakhtin M.M., 1981, Forms of Time and of the Chronotope in the Novel, in: M. Holquist (ed.), The Dialogic Imagination, Austin: University of Texas Press, pp. 84–258.
Curanović A., 2010, Czynnik religijny w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, https://doi.org/10.31338/uw.9788323529293. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323529293
Czupryński S.C., 2015, Przemiany mitów i mitologizacja w warunkach tworzenia się społeczeństwa pluralistycznego na przykładzie mieszkańców Białegostoku, Białystok: Uniwersytet w Białymstoku.
Delong M., 2020, “Ruski mir” jako narzędzie rosyjskiej ekspansji geopolitycznej na terytorium Ukrainy, “Przegląd Geopolityczny”, vol. 33, pp. 50–64.
Eberhardt P., 2005, Rosyjski eurazjatyzm i jego konsekwencje geopolityczne, “Przegląd Geograficzny”, vol. 77, no. 2, pp. 171–192.
Gorham M., 2011, Virtual Russophonia: Language Policy as ‘Soft Power’ in the New Media Age, “Digital Icons: Studies in Russian, Eurasian and Central European New Media”, vol. 5, pp. 23–48.
Laruelle M., 2015, The “Russian world”: Russia’s Soft Power and Geopolitical Imagination, Washington: Center for Global Interest.
Leszczak О., 2008, Lingwosemiotyczna teoria doświadczenia. Funkcjonalnopragmatyczna metodologia badań lingwosemiotycznych, Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego.
Leszczak O., Stefański R., 2022, Wojna w Ukrainie jako konflikt cywilizacyjny, Uniwersytet Otwarty UJK, https://www.youtube.com/watch?v=H3jBO2CLQrk (accessed: 16.03.2024).
Łoś R., 2017, Soft power Rosji, “Przegląd Strategiczny”, vol. 10, pp. 565–579, https://doi.org/10.14746/ps.2017.1.30. DOI: https://doi.org/10.14746/ps.2017.1.30
Starodubtseva A., 2022, The Russian world: a problem of conceptualization, w: O. Leszczak (ed.), Conceptualization and verbalization of human experience, Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, pp. 151–172.
Suslov M., 2017, “Russian world”: Russia’s Policy towards its Diaspora, “Russie.Nei.Visions”, vol. 103, pp. 5–28.
Szacka B., 2009, Mit i mitologizacja przeszłości w pamięci zbiorowej, in: A. Szpociński (ed.), Historia, pamięć zbiorowa, mit, Warszawa: Wydawnictwo Scholar, pp. 91–93.
Van Herpen M., 2015, Putin’s Propaganda Machine: Soft Power and Russian Foreign Policy, Lanham: Rowman & Littlefield Publ.
Wasiuta O., 2017, “Russki mir” jako narzędzie imperialnej polityki Kremla, “Przegląd Geopolityczny”, vol. 21, pp. 67–87.
Wierzbicki A., 2015, “Russkij mir“ jako projekt restauracyjny imperium, w: S. Bieleń, A. Skrzypek (eds.), Rosja. Rozważania imperiologiczne, Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, pp. 101–136.
Wilfried J., 2016, Russkiy Mir: “Russian World”, German Council on Foreign Relations, http://dgap.org/en/events/russkiy-mir-russian-world (accessed: 28.07.2024).
Астахов Е.М., 2011, Россия и «Русский мир», “Вестник МГИМО”, https://cyberleninka.ru/article/n/rossiya-i-russkiy-mir (accessed: 26.09.2024). [Astakhov E.M., 2011, Rossiya i «Russkiy mir», “Vestnik MGIMO”]
Волхонский М.А., Муханов В.М., 2019, Концепция Русского мира. Множественность смыслов в контексте международных процессов, “Международная аналитика”, no. 4 (30), pp. 58–65. [Volkhonsky M.A., Mukhanov V.M., 2019, Kontseptsiya Russkogo mira. Mnozhestvennost’ smyslov v kontekste mezhdunarodnykh protsessov, “Mezhdunarodnaya analitika”, no. 4 (30), pp. 58–65] DOI: https://doi.org/10.46272/2587-8476-2019-0-4-58-65
Гак В.Г., 1998, Языковые преобразования, Москва: Школа «Языки русской культуры». [Gak V.G., 1998, YAzykovyye preobrazovaniya, Moskva: Shkola «Yazyki russkoy kul’tury»]
Градировский С.Н., Межуев Б.В., 2006, Русский мир как объект геокультурного проектирования, “Гуманитарный портал”. https://gtmarket.ru/ (accessed: 28.07.2024). [Gradirovskiy S.N., Mezhuyev B.V., 2006, Russkiy mir kak ob’’yekt geokul’turnogo proyektirovaniya, “Gumanitarnyy portal”]
Гусейнов Г.Ч., 2004, Советские идеологемы в русском дискурсе 1990х, Москва: Три квадрата. [Guseinov G.Ch., 2004, Sovet·skiye ideologemy v russkomdiskurse 1990kh, Moskva: Tri kvadrata]
Даренский В.Ю., 2005, «Диалог культур»: панацея или новая мифология?, в: Глобальное пространство культуры. Материалы международного научной форума, Санкт-Петербург: Центр изучения культуры, с. 212–216. [Darensky V.Yu., 2005, «Dialog kul’tur»: panatseya ili novaya mifologiya?, in: Global’noye prostranstvokul’tury. mezhdunarodnogo nauchnoyforuma, Sankt-Peterburg: Tsentr izucheniya kul’tury, pp. 212–216]
Дугин А.Г., 2000, Основы геополитики, Москва: АРКТОГЕЯ-центр. [Dugin A.G., 2000, Osnovy geopolitiki, Moskva: ARKTOGEYA-tsentr.]
Иноземцев В.Л., 2014, Русский мир I против Русского мира II, Российский совет по международным делам. http://russiancouncil.ru/analytics-andcomments/comments/russkiy-mir-i-protiv-russkogo-mira-ii/?sphrase_id=24681863 (accessed: 28.07.2024). [Inozemtsev V.L., 2014, Russkiy mir I protiv Russkogo mira II, Rossiyskiy sovet po mezhdunarodnym delam]
Козловцева Н.А., 2017, «Русский мир» как теоретическое понятие в современном социально-гуманитарном знании, “Обсерватория культуры”, 14 (3), с. 284–292. [Kozlovtseva N.A., 2017, «Russkiy mir» kak teoreticheskoye ponyatiye v sovremennom sotsial’no-gumanitarnom sotsial’no-gumanitarnomznanii, “Observatoriya kul’tury”, no. 14 (3), pp. 284–292]
Криштапович Л.Е., 2017, Русский мир как основа белорусского и украинского самосознания, “Культура в евразийском пространстве: традиции и новации”, 1(1), с. 66–74. [Krishtapovich L.Ye., 2017, Russkiy mir kak osnova belorusskogo i ukrainskogo samosoznaniya, “Kul’tura v yevraziyskom prostranstve: traditsii i novatsii”, no. 1 (1), pp. 66–74]
Купина Н.А., 1995, Тоталитарный язык: Словарь и речевые реакции, Екатеринбург-Пермь: Издательство Уральского университета. [Kupina N.A., 1995, Totalitarnyy yazyk: Slovar’ i rechevyye reaktsii, Yekaterinburg-Perm’: Izdatel’stvo Ural’skogo universiteta]
Малышева Е.Г., 2009, Идеологема как лингвокогнитивный феномен: определение и классификация, “Политическая лингвистика”, 4, с. 32–40. [Malysheva Ye.G., 2009, Ideologema kak lingvokognitivnyy fenomen: opredeleniye i klassifikatsiya, “Politicheskaya lingvistika”, vol. 4, pp. 32–40.]
Нарочницкая Н.А., 2015, Сосредоточение России. Битва за русский мир, Москва: Книжный мир. [Narochnitskaya N.A., 2015, Sosredotocheniye Rossii. Bitva za russkiy mir, Moskva: Knizhnyy mir]
Никонов В.А., 2014, Русская матрица, Москва: Русское слово. [Nikonov V.A., 2014, Russkaya matritsa, Moskva: Russkoye slovo]
Поляков Ю.А., 1996, Зачинщица или жертва? Интеллигенция в эпоху смуты, “Свободная мысль”, 2, c. 15–24. [Polyakov YU.А., 1996, Zachinshchitsa ili zhertva? Intelligentsiya v epokhu smuty, “Svobodnaya mysl’”, vol. 2, pp. 15–24.]
Тишков В.А., 2007, Русский мир: смысл и стратегии, “Русский мир.ru: Журнал о России и русской цивилизации”, 1, с. 40–49. [Tishkov V.A., 2007, Russkiy mir: smysl i strategii, “Russkiy mir.ru: Zhurnal o Rossii i russkoy tsivilizatsii”, vol. 1, pp. 40–49]
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
