Starzy piloci na moście, czyli dyskretny urok alternacji
DOI:
https://doi.org/10.18778/0860-6587.27.08Słowa kluczowe:
język polski jako obcy, alternacje (oboczności) morfonologiczne, fleksja, słowotwórstwo, świadomość glottodydaktycznaAbstrakt
Język polski niesłusznie uchodzi za trudny, skomplikowane natomiast wydawać się mogą alternacje morfonologiczne, które występują w odmianie czasowników, rzeczowników, przymiotników, liczebników, zaimków i imiesłowów, w stopniowaniu, a także w słowotwórstwie. Artykuł pokazuje, iż do uporządkowania z pozoru chaotycznego świata polskich alternacji wystarczy kilka prostych reguł. Ucząc języka polskiego jako obcego, warto wprowadzać te reguły krok po kroku już na początkowym etapie nauki. Warto pamiętać, że odpowiednio zaprezentowane przykłady mówią czasem więcej niż długie komentarze metajęzykowe. Przy takim podejściu liczne formy gramatyczne nie jawią się jako ocean wyjątków, lecz jako sieci powiązań, które da się opanować.
Bibliografia
Bańko M., Komosińska, D., Stankiewicz, A., 2003, Indeks a tergo do Uniwersalnego słownika języka polskiego, Warszawa.
Bisko A., 2014, Polska dla średniozaawansowanych. Współczesna polskość codzienna, Kraków.
Engel, U., 2000, Deutsch-polnische kontrastive Grammatik, Warszawa.
Grochala B., 2016, Metajęzyk w wybranych podręcznikach do nauczania języka polskiego jako obcego, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 23, G. Zarzycka, M. Biernacka, (red.), s. 73–82. http://dx.doi.org/10.18778/0860-6587.23.06 DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.23.06
Karasek M., Gaze M., 2019, Świadomość lingwistyczna (przyszłych) lektorów języka polskiego jako obcego – kilka uwag o znajomości fleksji imiennej, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 26, G. Zarzycka, B. Grochala, I. Dembowska-Wosik (red.), s. 139–148. http://dx.doi.org/10.18778/0860-6587.26.08 DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.26.08
Kowalik K., 1997, Struktura morfonologiczna współczesnej polszczyzny, Kraków.
Laskowski R., 1975, Studia nad morfonologią współczesnego języka polskiego, Wrocław.
Madelska L., 2005, Słownik wariantywności fonetycznej współczesnej polszczyzny, Kraków.
Madelska L., 2007, Polnisch entdecken, Kraków.
Madelska L., 2008, Praxis-Grammatik Polnisch, Poznań.
Madelska L., 2009, Polski na tle języków świata a nauczanie wymowy w glottodydaktyce, „Poradnik Językowy” z. 6 (665), s. 38–55.
Madelska L., 2010, Posłuchaj, jak mówię. Podręcznik ucznia; Poradnik dla rodziców i nauczycieli; film dydaktyczny Powiedz mi, co widzisz, Wiedeń.
Madelska L., 2012, Prakticzeskaja grammatika polskogo jazyka, Kraków.
Madelska L., Schwartz, G., 2010, Discovering Polish. A Learner’s Grammar, Kraków.
Madelska L., Warchoł-Schlottmann, M., 2008, Odkrywamy język polski. Gramatyka dla uczących (się) języka polskiego jako obcego, Kraków.
Orbitowski Ł., 2019, Kult, Warszawa.
Pałuszyńska E., 2019, Kategoria rodzaju gramatycznego w systemie językowym, dyskursie i glottodydaktyce, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 26, G. Zarzycka, B. Grochala, I. Dembowska-Wosik (red.), s. 413–424. http:dx.doi.org/10.18778/0860-6587.26.28 DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.26.28
Perlin J., 2013, O potrzebie, a nawet konieczności uwzględnienia infiksów w opisie polskiej fleksji werbalnej, „Linguistica Copernicana” 1 (9), s. 203–213. DOI: https://doi.org/10.12775/LinCop.2013.010
Pyzik J., 2000, Przygoda z gramatyką. Fleksja i słowotwórstwo imion, Kraków.
Tokarski J., 1993, Schematyczny indeks a tergo polskich form wyrazowych, Warszawa. https://pl.wiktionary.org/wiki/Kategoria:polski_(indeks_a_tergo) [30.05.2020].
Wicherkiewicz W., 1911, Polnische Konversations-Grammatik, Heidelberg.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
