Stadion piłkarski w przestrzeni miasta: przemiany lokalizacji dużych obiektów infrastruktury piłkarskiej
DOI:
https://doi.org/10.18778/2543-9421.05.09Słowa kluczowe:
stadion, infrastruktura sportu, infrastruktura piłkarska, wzorce lokalizacji, użytkowanie ziemiAbstrakt
W artykule omówiono zmiany w przestrzennym rozmieszczeniu dużych obiektów infrastruktury sportowej (stadionów) umożliwiających organizację rozgrywek piłkarskich. Celem pracy jest wskazanie kierunków zmian przestrzennego rozmieszczenia dużych stadionów piłkarskich w miastach oraz identyfikacja cech zagospodarowania ich bezpośredniego sąsiedztwa. Badaniem objęto 895 stadionów piłkarskich, mieszczących przynajmniej 10 tys. widzów oraz ich otoczenie. Uwzględniono stadiony z 47 (na 55) państw należących do Unii Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA). Przeprowadzona analiza cech zagospodarowania bezpośredniego sąsiedztwa stadionów dała możliwość określenia zarówno korzyści, jak i potencjalnych trudności wynikających z tworzenia coraz większych obiektów w coraz większej odległości od centralnej części miasta. W pracy wykazano, że w przypadku wszystkich wyróżnionych kategorii wielkościowych miast wzrosła średnia odległość położenia stadionów od centrum. Stadiony budowane współcześnie (powstałe po 2000 r.) wznoszone są na obszarach peryferyjnych miasta, a w sąsiedztwie tych obiektów rzadziej występuje zabudowa mieszkaniowa, zaś standardem stają się duże przestrzenie parkingowe.
Bibliografia
Ahlfeldt, G., Maenning, W. (2010). Stadium architecture and urban development from the perspective of urban economics. International Journal of Urban and Regional Research, 34 (3), 629–646. https://doi.org/10.1111/j.1468-2427.2010.00908.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-2427.2010.00908.x
Bairner, A. (2006). Titanic town: Sport, space and the re-imag(in)ing of Belfast. City & Society, 18 (2), 159–179. https://doi.org/10.1525/city.2006.18.2.159 DOI: https://doi.org/10.1525/city.2006.18.2.159
Bale, J. (1990). In the shadow of the stadium: Football grounds as urban nuisances. Geography, 75 (4), 325–334.
Bale, J. (1993a). Sport, space and the city. Londyn: Routledge.
Bale, J. (1993b). The spatial development of the modern stadium. International Review for the Sociology of Sports, 28 (2–3), 122–133. https://doi.org/10.1177/101269029302800204 DOI: https://doi.org/10.1177/101269029302800204
Delaney, K., Eckstein, R. (2012). Local growth coalitions, publicly subsidized sports stadiums, and social inequality. Humanity& Society, 30 (1), 84–108. https://doi.org/10.1177/016059760603000106 DOI: https://doi.org/10.1177/016059760603000106
Feddersen, A., Maennig, W. (2009). Arenas versus multifunctional stadiums: Which do spectators prefer? Journal of Sports Economics, 10 (2), 180–191. https://doi.org/10.1177/1527002508323821 DOI: https://doi.org/10.1177/1527002508323821
Frosdick, S., Newton, R. (2006). The nature and extent of football hooliganism in England and Wales. Soccer & Society, 7 (4), 403–422. https://doi.org/10.1080/14660970600905703 DOI: https://doi.org/10.1080/14660970600905703
Giulianotti, R. (2005). Sport spectators and the social consequences of commodification. Journal of Sport and Social Issues, 29 (4), 386–410. https://doi.org/10.1177/0193723505280530 DOI: https://doi.org/10.1177/0193723505280530
Google Earth (2020). Pobrane z: https://www.google.pl/intl/pl/earth/ (30.11.2020).
Kozłowska, M. (2008). Imprezy sportowe w Bydgoszczy jako przykład atrakcji turystycznej dużego miasta. W: I. Jażdżewska (red.), XXI Konwersatorium wiedzy o mieście (s. 227–238). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Lasch, C. (1988). The degradation of sport. W: W.J. Morgan, K. V. Meier (red.), Philosophic inquiry in sport (s. 403–417). Champaign: Human Kinetics.
Lewis, R. (2012). From the “Phoenix of Legends” to the “Ultimate Monument” of the times: Stadia, spectators, and urban development in postwar Paris. Journal of Urban History, 38 (2), 319–335. https://doi.org/10.1177/0096144211429380 DOI: https://doi.org/10.1177/0096144211429380
London stadium, Stratford. Capacity increase – transport statement (2019). Pobrane z: http://planningregister.londonlegacy.co.uk/swift/MediaTemp/8402-148687.pdf (30.11.2020).
Manchester City council (2014). Pobrane z: https://democracy.manchester.gov.uk/Data/Planning%20and%20Highways%20Committee/20140213/Agenda/Item_15___Eithad_Stadium_Etihad_Campus_Manchester.pdf (30.11.2020).
Nelson, A. (2002). Locating major league stadiums where they can make a difference. Public Works Management & Policy, 7 (2), 98–114. https://doi.org/10.1177/108772402236952 DOI: https://doi.org/10.1177/108772402236952
Northumberland development project. Stadium major event day trans- port assessment planning 2015 (2015). Pobrane z: http://www.planningservices.haringey.gov.uk/portal/servlets/AttachmentShowServlet?ImageName=748287 (30.11.2020).
Owen, J. (2003). The stadium game: Cities versus teams. Journal of Sports Economics, 4 (183), 182–202. https://doi.org/10.1177/1527002503251710 DOI: https://doi.org/10.1177/1527002503251710
Rąpalski, P. (2014). Wydatki na stadion Wisły nie mają końca. Teraz znów trzeba go poprawić i płacić. Pobrane z: https://gazetakrakowska.pl/wydatki-na-stadion-wisly-nie-maja-teraz-znow-trzeba-go-poprawic-i-placic/ar/3593097 (30.11.2020).
Rąpalski, P., Serafin, D. (2014). Ponad połowa krakowian nie chce, by miasto utrzymywało stadiony Wisły i Cracovii. Pobrane z: https://gazetakrakowska.pl/ponad-polowa-krakowian-nie-chce-by-miasto-utrzymywalo-stadiony-wisly-i-cracovii/ar/3640232 (30.11.2020).
Robinson, J.S.R. (2010). The place of the stadium: English football beyond the fans. Sport in Society, 13 (6), 1012–1026. https://doi.org/10.1080/17430437.2010.491270 DOI: https://doi.org/10.1080/17430437.2010.491270
Serafin, D. (2019). Stadion Wisły jak finansowa studnia bez dna. Ma wypięknieć za 70 mln zł. Pobrane z: https://wiadomosci.onet.pl/krakow/stadion-wisly-w-krakowie-jaki-bedzie-koszt-remontu/j601658 (30.11.2020).
Southampton Football Club. Transportation plan 2006–2007 (2007). Pobrane z: http://www.southampton.gov.uk/moderngov/Data/Planning%20and%20Rights%20of%20Way%20Panel/20061107/Agenda/ShowDocumentaspPKID2510.pdf (30.11.2020).
van Steen, P. J. M., Pellenbarg, P. H. (2008). Sport and space in the Netherlands. Tijdschrift voor economische en sociale geografie, 99 (5),649–661. https://doi.org/10.1111/j.1467-9663.2008.00500.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9663.2008.00500.x
Traffic and transport assessment report (2020). Pobrane z: https://consult.sdublincoco.ie/en/system/files/materials/4438/T002%20-%20Traffic%20and%20transport%20assessment.pdf (30.11.2020).
Transfermarkt (2020). Pobrane z: https://www.transfermarkt. com/ (21.11.2020).
Transport study update (2013). Pobrane z: http://www.archive.brentfordcommunitystadium.com/wp-content/uploads/2013/04/130120-LRLG-Slide-Inputs-FINAL-100dpi. pdf (30.11.2020).
Trzepacz, P. (2015a). Maracana i Camp Nou. Jak zarabiać na stadionach po meczu? Inwestor, 2 (97), 34–36.
Trzepacz, P. (2015b). Rewitalizacja przez sport. Inwestor, 6 (101), 28–30.
Tuan, Y.-F. (1974). Topophilia: a study of environmental perception and values. Englewood Cliffs: Prentice-Hall.
Twardzik, M. (2016). Oddziaływanie galerii handlowych na śród- miejskie ulice handlowe Katowic. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica, 23, 67–85. https://doi.org/10.18778/1508-1117.23.04 DOI: https://doi.org/10.18778/1508-1117.23.04
Tziralis, G., Tolis, A., Tatsiopoulos, I., Aravossis, K. (2008). Sustainability and the Olympics: The case of Athens 2004. International Journal of Sustainable Development and Planning, 3 (2), 132–146. https://doi.org/10.2495/SDP-V3-N2-132-146 DOI: https://doi.org/10.2495/SDP-V3-N2-132-146
Witherick, M., Warn, S. (2003). The geography of sport and leisure. Cheltenham: Nelson Thornes Ltd.
Wolaniuk, A. (2012). Centra miasta. W: S. Liszewski (red.), Geografia urbanistyczna (s. 303–341). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
