Służba samochodowa Wojska Polskiego w latach trzydziestych XX wieku

  • Witold Jarno Uniwersytet Łódzki, Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Historii, Katedra Historii Polski i Świata po 1945 r.
Słowa kluczowe: Wojsko Polskie w XX wieku, służba samochodowa w Wojsku Polskim, samochody wojskowe w Wojsku Polskim

Abstrakt

Artykuł omawia służbę samochodową w Wojsku Polskim w latach trzydziestych XX w. Zadaniem tej służby było przewożenie żołnierzy, wyposażenia, zaopatrzenia oraz rannych. Do realizacji tych zadań używano samochodów osobowych, ciężarowych, sanitarnych oraz pojazdów specjalnych. Polskie władze wojskowe miały świadomość, że jednym z głównych kierunków rozwoju polskiej armii było jej zmotoryzowanie i zastąpienie taborów konnych pojazdami mechanicznymi. Jednak służba samochodowa w Wojsku Polskim nie została należycie przygotowana do realizacji spoczywających na niej zadań. Było to spowodowane w głównej mierze słabością gospodarczą kraju, niskim poziomem zmotoryzowania kraju, słabo rozwiniętą siecią szos, niedostosowaniem dróg i mostów do transportu samochodowego, brakiem rozbudowanego zaplecza technicznego oraz ograniczeniami finansowymi polskiej armii. W konsekwencji transport samochodowy w polskim wojsku do września 1939 r. wciąż odgrywał niewielką rolę, a zasadnicze znaczenie miał transport konny oparty na powolnych kolumnach taborowych.

Bibliografia

Oddział I SG, sygn. I.303.3, teczki 37, 73 i 74. [Centralne Archiwum Wojskowe w Warszawie-Rembertowie].

Departament Piechoty MSWojsk., sygn. I.300.28, teczka 18. . [Centralne Archiwum Wojskowe w Warszawie-Rembertowie].

Dowództwo Broni Pancernej, sygn. I.300.47, teczka 6. . [Centralne Archiwum Wojskowe w Warszawie-Rembertowie].

OK nr IV, sygn. I.371.4, teczka 109. . [Centralne Archiwum Wojskowe w Warszawie-Rembertowie].

Krakowska Brygada Kawalerii, sygn. I.314.17, teczka 12. . [Centralne Archiwum Wojskowe w Warszawie-Rembertowie].

10 Batalion Pancerny, sygn. I.324.14, teczka 1. . [Centralne Archiwum Wojskowe w Warszawie-Rembertowie].

Dziennik Rozkazów Dowództwa OK nr IV 1939.

Instrukcja o wojskowych przewozach samochodowych z 31 VII 1937 r., Warszawa 1937.

Rybka R., Stepan K., Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja, Warszawa 2010.

Stechiewicz W., Pisma, t. I (Przygotowania wojenne w Polsce 1935–1939), „Zeszyty Historyczne” [Paryż] 1977, nr 40.

Chrzanowski M., O motoryzacji w Wojsku Polskim w latach 1921–1939 (wybrane problemy), „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 2005, nr 4, s. 23–49.

Cieplewicz M., Wojsko Polskie w latach 1921–1926. Organizacja, wyposażenie, wyszkolenie, Wrocław–Warszawa–Kraków 1998.

Encyklopedia historii Drugiej Rzeczypospolitej, red. A. Garlicki, Warszawa 1999.

Jońca A., Samochody ciężarowe Wojska Polskiego, Warszawa 2014, Wielki leksykon uzbrojenia. Wrzesień 1939, t. XXIX.

Jońca A., Szubański R., Tarczyński J., Pojazdy Wojska Polskiego. Wrzesień 1939, Warszawa 1990.

Kospath-Pawłowski E., Rujna E., Szczurowski M., Wojska szybkie II Rzeczypospolitej, Toruń 1993.

Kozłowski E., Wojsko Polskie 1936–1939. Próby modernizacji i rozbudowy, Warszawa 1964.

Rezmer W., Operacyjna służba sztabów Wojska Polskiego w 1939 roku, Warszawa 2010.

Romanek J., Samochody ciężarowe PZINŻ. 703, 713, 603, Warszawa 2017, Wielki leksykon uzbrojenia. Wrzesień 1939, t. CXXI.

Rusinek J., Szubański R., Polska broń pancerna w okresie międzywojennym 1918–1939, „Wojskowy Przegląd Historyczny” 1969, R. XIV, nr 3–4, s. 228–269.

Wyszczelski L., W obliczu wojny. Wojsko Polskie 1935–1939, Warszawa 2008.

Opublikowane
2017-12-30
Jak cytować
Jarno, W. (2017). Służba samochodowa Wojska Polskiego w latach trzydziestych XX wieku. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica, (99), 229-258. https://doi.org/10.18778/0208-6050.99.12