Waloryzacja środowiska przyrodniczego wczesnośredniowiecznego grodu w Rękoraju na Wysoczyźnie Piotrkowskiej, Polska Środkowa

Wiktor Piech

doi:10.18778/1427-9711.16.04

Autor

Wiktor Piech Uniwersytet Łódzki, Instytut Nauk o Ziemi, Katedra Geomorfologii i Paleogeografii

DOI:

https://doi.org/10.18778/1427-9711.16.04

Słowa kluczowe:

dolina rzeczna, geomorfologia, osadnictwo, środowisko naturalne, Polska Centralna

Abstrakt

Dla społeczności wczesnego średniowiecza najdogodniejszymi obszarami do zasiedlania były tereny o dużej geo- i bioróżnorodności, zaś preferowanymi formami geomorfologicznymi były terasy rzeczne zbudowane z piasków średnio- i drobnoziarnistych. Przeprowadzone analizy pozwoliły na wykreślenie map waloryzacji, dla których punktem wyjścia była mapa geomorfologiczna obszaru. Waloryzację środowiska otoczenia grodziska w Rękoraju wykonano w celu wskazania obszarów, które były najkorzystniejsze dla gospodarki wczesnośredniowiecznej w warunkach „agrotechniki lekkiej”.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Bartkowski, T., 1978. Środowisko przyrodnicze grodu wczesnośredniowiecznego w Lądzie nad Wartą Środkową, [w:] Błaszczyk, W. (red.), Gród wczesnośredniowieczny w Lądzie nad środkową Wartą. Muzeum Archeologiczne w Poznaniu, Poznań, 13‒31.

Błaszczyk, Z., 2000. Archeologiczne Zdjęcie Polski w województwie piotrkowskim. Katalog stanowisk. Piotrków Trybunalski, 1‒459.

Chmielowska, A., 1969. Badania na grodzisku wczesnośredniowiecznym w Rękoraju, pow. Piotrków Trybunalski. Sprawozdania Archeologiczne 21, 209‒213.

Chmielowska, A., 1979. Wczesnośredniowieczne grodzisko w Rękoraju, woj. piotrkowskie. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna 26, 67‒83.

Chmielowska, A., Marosik, P., 1989. Wczesnośredniowieczne budownictwo obronne między Prosną i Pilicą. Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Szlakami Nauki 17. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa– Łódź, 1‒161.

Forysiak, J., Czubla, P., Marosik P., 2015. Geologiczne i geomorfologiczne warunki lokalizacji grodziska w Tumie. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, Seria Archeologiczna 46 (2013–2015), 89‒104.

Goździk, J., 1982. Środowisko przyrodnicze osadnictwa średniowiecznego okolic Rozprzy. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, Seria Archeologiczna 29, 138‒151.

Hildebrandt-Radke, I., 2013. Pradziejowa i wczesnohistoryczna antropopresja i jej zapis w środowisku przyrodniczym na przykładzie regionu środkowej Obry (Wielkopolska). Studia i Prace z Geografii i Geologii 30, 1‒166.

Kittel, P., 2005. Uwarunkowania środowiskowe lokalizacji osadnictwa pradziejowego na Pojezierzu Kaszubskim i w północnej części Borów Tucholskich. Monografie Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego, 1‒206.

Kittel, P., 2007. Środowiskowe uwarunkowania lokalizacji wczesnośredniowiecznego grodziska w Mchówku na Kujawach, [w:] Smolska, E., Szwarczewski, P. (red.), Zapis działalności człowieka w środowisku przyrodniczym, t. 3. Wydawnictwo Szkoły Wyższej Przymierza Rodzin, Warszawa, 55‒63.

Kittel, P., 2012a. Wpływ georóżnorodności zlewni Neru (Polska środkowa) na lokalizację osadnictwa pradziejowego. Landform Analysis 19, 49‒66.

Kittel, P., 2012b. Budowa i ewolucja doliny Neru w rejonie stanowiska Lutomiersk-Koziówki w świetle badań geoarcheologicznych. Acta Geographica Lodziensia 100, 113‒133.

Kittel, P., Skowron, J., 2007. Osadnictwo pradziejowe i wczesnohistoryczne w krajobrazie doliny Rawki w Rawie Mazowieckiej. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego PTG 7, 228‒234.

Kittel, P., Forysiak, J., Twardy, J., 2009. Środowisko przyrodnicze okolic Strońska ze szczególnym uwzględnieniem morfologii obszaru, [w:] Kajzer, L. (red.), Początki architektury sakralnej w Polsce Centralnej, część 1, Strońsko – Ruda – Krzyworzeka. Łódź, 45‒54.

Kittel, P., Sikora, J., Antczak, O., Płóciennik, M., 2017. Budowa i ewolucja Luciąży w świetle wyników badań geoarcheologicznych w Rozprzy na Równinie Piotrkowskiej, [w:] Twardy, J. (red.), XXXIV Konferencja Naukowo-Szkoleniowa STRATYGRAFIA PLEJSTOCENU POLSKI. Czwartorzęd pogranicza niżu i wyżyn w Polsce Środkowej, 4–8 września 2017, Wawrzkowizna k/Bełchatowa, 178–180.

Kondracki, J., 2002. Geografia Regionalna Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 1‒440.

Kruk, J., Milisauskas, S., Alexandrowicz, S., Śnieżko, Z., 1996. Osadnictwo i zmiany środowiska naturalnego wyżyn lessowych. Instytut Archeologii i Etnologii, PAN, Kraków, 1‒139.

Krzemiński, T., 1970. Położenie geograficzne Burzenina i okolicznych osad wczesnośredniowiecznych, [w:] Kamińska, J. (red.), Rozwój osadnictwa w rejonie Burzenina nad Wartą od VI do XIV w. Ossolineum, Wrocław, 12‒33.

Krzemiński, T., Krysiak, S., 2012. Geograficzne tło osadnictwa w Czerchowie. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, Seria Archeologiczna 45, 353‒389.

Kurnatowski, S., 1971. Rozwój zaludnienia Wielkopolski zachodniej we wczesnym średniowieczu i jego aspekty gospodarcze. Archeologia Polski 16 (1/2), 465‒482.

Papińska, E., 2001. Środowisko naturalne łęczyckiego zespołu osadniczego, [w:] Rosin, R. (red.), Łęczyca. Monografia miasta do 1990 roku. Towarzystwo Miłośników Ziemi Łęczyckiej, Łęczyca, 57‒72.

Perthees, K., 1793. Mappa Szczegulna Woiewodztwa Łęczyckiego.

Plit, J., 2007. Ewolucja krajobrazów kulturowych dolin rzecznych na ziemiach polskich. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego PTG 7, 28‒40.

Pyrgała, J., 1971. Zastosowanie metod archeologicznych i przyrodniczych w studiach nad osadnictwem prahistorycznym na przykładzie badań na Mazowszu. Folia Quaternaria 39, 101‒120.

Rdzany, Z., 2009. Rekonstrukcja przebiegu zlodowacenia warty w regionie łódzkim. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. DOI: 10.13140/RG.2.1.4504.4965.

Sikora, J., Kittel, P., Wroniecki, P., 2015. Nieinwazyjne badania grodzisk wczesnośredniowiecznych Polski Centralnej i ich zaplecza osadniczego: Chełmno, Rękoraj, Rozprza, Stare Skoszewy, Szydłów. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, Seria Archeologiczna 46, 253‒293.

Turkowska, K., 2006. Geomorfologia regionu łódzkiego. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 1‒238.

Turkowska, K., Wieczorkowska, J., 1994. Objaśnienia do Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski, arkusz Tuszyn (665). Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa, 1–36.

Twardy, J., 2013. Pradziejowa kolonizacja małych dolin rzecznych środkowej Polski i jej konsekwencje dla rozwoju rzeźby. Landform Analysis 24, 97‒106.

Twardy, J., Forysiak, J., Kittel, P., 2004. Dynamika procesów morfogenetycznych uruchomionych i zintensyfikowanych wskutek pradziejowej działalności ludzkiej w pradolinie warszawsko-berlińskiej. Acta Geographica Lodziensia 88, 85–117.

Wachecka-Kotkowska, L., 2015. Rozwój rzeźby obszaru między Piotrkowem Trybunalskim, Radomskiem a Przedborzem w czwartorzędzie. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 1‒ 128.