States and nations compared. The case of Kosovo and Ukraine versus global politics

Antonio Violante

doi:10.18778/1508-1117.17.12

Autor

Antonio Violante University of Milan

DOI:

https://doi.org/10.18778/1508-1117.17.12

Słowa kluczowe:

kraje wschodzące, uznanie międzynarodowe, Kosowo, Ukraina, kryzys międzynarodowy

Abstrakt

Proklamowanie w 2008 roku niepodległości Kosowa, szybko uznanego przez wiele państw, w tym prawie wszystkie kraje Zachodu, wykazało, że nie istnieje już szacunek dla legalizmu międzynarodowego. W rzeczywistości, na oczach tzw. „społeczności międzynarodowej” albańska większość dokonała secesji Kosowa, pomimo oporu lokalnej mniejszości serbskiej (oraz działań rządu w Belgradzie), a także wbrew mniejszościowym grupom etnicznym (Gorańców i Romów). Jest to już dziś fakt dokonany, do którego społeczność międzynarodowa się przysłużyła. Jednak przypadek Kosowa może być interpretowany jako niebezpieczny precedens mogący zagrozić integralności terytorialnej wielu krajów, które mają mniejszości narodowe aspirujące do secesji. Autor twierdzi, iż dokonało się to w niezgodzie z prawem międzynarodowym, które nie dopuszcza jednostronnych aktów secesji terytorium, a przewiduje jedynie ewentualność wspólnie uzgodnionych separacji politycznych. Przykładami tego rodzaju mogą być próby secesji wschodnich regionów od państwa ukraińskiego oraz skuteczna secesja Krymu, uzyskana dzięki wsparciu Rosji. Takie inicjatywy były już wcześniej wspierane przez Rosję i wywoływały sprzeciw Zachodu. Nastąpiło więc w Kosowie swoiste odwrócenie ról, które może być tzw. drugą stroną medalu. W tych odwróconych rolach, w porównaniu do kryzysu ukraińskiego, w Kosowie Zachód (USA i większość państw UE), były pozytywnie nastawione, a nawet wspierały albański secesjonizm z Serbii, natomiast Rosja prezentowała się w roli strażnika międzynarodowego legalizmu, gdy wspierała legitymizację suwerenności Serbii nad Kosowem.

Bibliografia

Bagnato S., 2011, Kosovo: ancora fumo dalla polveriera d’Europa, [w:] Eurasia. Rivista di studi geopolitici, http://www.eurasia-rivista.org (dostęp: 4.10.2011).

Battista C., 2011, I Balcani nella strategia politica dell’Occidente dalle guerre alla democrazia 1991–2010, Caserta, Eiffel.

Borgen C., 2009, The Language of Law and the Practice of Politics: Great Powers, Small States, and the Rethoric of Self-Determination in the Cases of Kosovo and South Ossetia, „Chicago Journal of International Law”, 10(1), St. John’s University School of Law, Faculty Publications, Paper 115, s. 1–33, http://scholarship.law.stjohns.edu/faculty_publications/115

Brewer E.M., 2012, To Break Free from Tyranny and Oppression: Proposing a Model for a Remedial Right to Secession in the Wake of the Kosovo Advisory Opinion, „Vanderbilt Journal of Transnational Law”, 45, s. 245–292.

Janicki W., 2014, Relocating International Borders: The Cases of Kosovo and South Ossetia Confronted, [w:] Moraczewska A., Janicki W. (red.), Border Conflicts in the Contemporary World, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, s. 95–106.

Janjić D., 2013, Kosovo, vacilla la strategia di Belgrado, www.osservatoriobalcani.org (dostęp: 20.11.2013).

Qerini Q., Krasniqi S., 2013, Theories and Practice of State Succession to Bilateral Treaties: The Recent Experience of Kosovo, [w:] „German Law Journal”, 14(9), s. 1639–1660. DOI: https://doi.org/10.1017/S2071832200002455

Lazarević T., 2013, Kosovo del nord, un voto tormentato, www.osservatoriobalcani.org (dostęp: 17.12.2013).

Lazarević T., 2014, Nord del Kosovo, un anno dall’accordo di Bruxelles, www.osserva toriobalcani.org (dostęp: 6.06.2014).

Limes, 2014, ‘La Federazione Russa non è la Russia e Putin non è lo zar’. Intervista di Lucio Caracciolo ad Aldo Ferrari, [w:] „Limes”, 5, s. 67–73.

Loi M., 2013, Il Kosovo, qualcosa in più di un quadro bicolore, [w:] Europae. Rivista di affari europei, www.rivistaeuropae.eu (dostęp: 28.08.2013).

Martino F., 2014, Kosovo: beyond the „Brussels Agreement”, Analysis no. 254, May 2014, www.ispionline.it/sites/default/files/pubblicazioni/analysis_254_2014.pdf

Meller S.E., 2012, The Kosovo Case: An Argument for a Remedial Declaration of Independence, [w:] „Georgia Journal of International and Comparative Law”, 40, s. 833–866.

Milano E., 2013, Formazione dello stato e processi di state-building nel diritto internazionale. Kosovo 1999–2013, Editoriale Scientifica, Napoli.

Romano S., 2014a, Patto d’associazione con Kiev troppa politica, poca ekonomia, „Corriere della Sera”, 04.07.2014, s. 33.

Romano S., 2014b, Una Candida Arroganza, „Corriere della Sera”, 11.07.2014, s. 1.

Sii E., 2014, Ucraina: Russia, Assemblea Generale ONU definisce “non valido” il referendum della Crimea, www.atlasweb.it/2014/03/28/ucraina-russia-assembleagenerale-onu-definisce-non-valido-il-referendum-della-crimea-579.html

Urrutia Libarona I., 2012, Territorial integrity and self-determination: the approach of the International Court of Justice in the advisory opinion on Kosovo, Revista d’Estudios Autonòmics I Federals, no. 16, s. 107–140.

Violante A., 2010, Lo status del Kosovo e l’Unione Europea, [w:] Violante A., Vitale A., L’Europa alle frontiere dell’Unione. Questioni di Geografia storica e di Relazioni internazionali delle periferie continentali, Unicopli, Milano, s. 193–207.

Violante A., 2014, The Contrast between Priština and Belgrad in Northern Kosovo, a Region of a Non-sovereign State, [w:] Moraczewska A., Janicki W. (red.), Border Conflicts in the Contemporary World, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie- -Skłodowskiej, Lublin, s. 133–150.

Vitale A., 2009, Frammentazione della sicurezza e guerra preventiva, [w:] Bilotta B.M., Cappelletti F.A., Scerbo A. (red.), Pace Guerra Conflitto nella società dei diritti, Giappichelli, Torino, s. 261–295.

Zawilski V., 2014, The Political Geography of War in the New World Order, [w:] Moraczewska A., Janicki W. (red.), Border Conflicts in the Contemporary World, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, s. 81–91.