Migranci z Ukrainy w systemie instytucjonalnym polskiego rynku pracy w świetle danych administracyjnych: wyzwania integracji systemów danych publicznych
DOI:
https://doi.org/10.18778/1427-9657.14.2.06Słowa kluczowe:
dane administracyjne, migranci z Ukrainy, polityka migracyjna, rynek pracyAbstrakt
Artykuł podejmuje analizę obecności obywateli Ukrainy w systemie instytucjonalnym polskiego rynku pracy w oparciu o dane administracyjne pochodzące z różnych systemów publicznych. Celem opracowania jest identyfikacja skali i struktury aktywności zawodowej migrantów oraz ocena spójności systemu informacji publicznej w kontekście kształtowania polityki migracyjnej i polityki zatrudnienia. W artykule wykorzystano dane pochodzące z systemu ubezpieczeń społecznych, rejestrów dotyczących dostępu cudzoziemców do rynku pracy oraz ewidencji pobytowych. Zastosowano podejście porównawcze umożliwiające analizę różnic pomiędzy poszczególnymi źródłami danych oraz identyfikację ich ograniczeń. Wyniki wskazują, że system instytucjonalny rynku pracy i migracji w Polsce ma charakter wieloźródłowy i niespójny. Poszczególne rejestry operują odmiennymi definicjami oraz jednostkami analizy, co prowadzi do rozbieżności w szacowaniu liczby migrantów oraz ich aktywności zawodowej. Jednocześnie obserwowany jest wzrost znaczenia obywateli Ukrainy na polskim rynku pracy oraz zmiana charakteru migracji z krótkookresowej na bardziej stabilną. Wnioski z analizy wskazują na potrzebę integracji systemów danych publicznych jako warunku efektywnego projektowania i ewaluacji polityk publicznych w obszarze migracji i rynku pracy.
Bibliografia
Betts, A. (red.). 2011. Global Migration Governance. Oxford; online edn, Oxford Academic, 1 Jan. 2011. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199600458.001.0001
Castles, S., Miller, M.J., Ammendola, G. 2020. The Age of Migration: International Population Movements in the Modern World, Sixth Edition. New York: Guilford Press.
Geddes, A. 2022. Migration Governance. W: P. Scholten (red.), Introduction to Migration Studies. IMISCOE Research Series. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-92377-8_20
Komenda Główna Straży Granicznej. 2023. Rok od wybuchu wojny w Ukrainie, komunikat z dnia 24 lutego 2023 r., https://www.strazgraniczna.pl/pl/aktualnosci/11380,Rok-od-wybuchu-wojny-w-Ukrainie.html (dostęp: 1.05.2026).
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. 2026. Informacja o zatrudnieniu cudzoziemców w Polsce do 31 grudnia 2025 r. Warszawa, marzec 2026 r., https://psz.praca.gov.pl/rynek-pracy/statystyki-i-analizy/zatrudnianie-cudzoziemcow-w-polsce/-/asset_publisher/MDNO4TyL2uZj/content/8180234-informacje-o-zatrudnieniu-cudzoziemcow-w-polsce?p_r_p_assetEntryId=8180238 (dostęp: 1.05.2026).
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie dokumentów, które podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi dołącza do wniosku o wydanie zezwolenia na pracę lub do oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi (Dz.U. z 2025 r., poz. 1629).
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie szczególnych przypadków, w których cudzoziemiec uprawniony do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi (Dz.U. z 2025 r., poz. 1620).
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie wysokości opłat w związku z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę oraz w związku z oświadczeniem o powierzeniu pracy cudzoziemcowi (Dz.U. z 2025 r., poz. 1622).
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 listopada 2025 r. w sprawie państw, których obywateli mogą dotyczyć oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi oraz niektóre przepisy dotyczące zezwolenia na pracę sezonową (Dz.U. z 2025 r., poz. 1617).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie działalności, w których wydaje się zezwolenia na pracę sezonową (Dz.U. z 2025 r., poz. 1654).
Sytuacja życiowa i ekonomiczna imigrantów z Ukrainy w Polsce w 2025 r. Raport z badania ankietowego. 2025. Warszawa: Narodowy Bank Polski.
Uchodźcy z Ukrainy na polskim rynku pracy: możliwości i przeszkody. 2023. Warszawa: Polski Instytut Ekonomiczny.
Uchwała w sprawie przyjęcia dokumentu „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–2030”, 15.10.2024.
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 214).
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2025 r., poz. 1079).
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy (Dz.U. z 2025 r., poz. 337).
Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2025 r., poz. 621).
Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 203).
Urząd ds. Cudzoziemców, https://www.gov.pl/web/udsc/zestawienia-roczne (dostęp: 1.05.2026).
What we know about the skills and early labour market outcomes of refugees from Ukraine. 2023. OECD Policy Responses on the Impacts of the War in Ukraine. OECD. https://doi.org/10.1787/c7e694aa-en
Wpływ napływu migrantów z Ukrainy na polską gospodarkę. Podsumowanie stanu wiedzy. 2025. Warszawa: Bank Gospodarstwa Krajowego.
The Operational Data Portal, https://data.unhcr.org/en/situations/ukraine/location/10781 (dostęp: 1.05.2026).
Urząd ds. Cudzoziemców, https://www.gov.pl/web/udsc/raporty-dotyczace-obywateli-Ukrainy (dostęp: 30.04.2026).
Urząd ds. Cudzoziemców, https://www.gov.pl/web/udsc/zestawienia-roczne (dostęp: 30.04.2026).
Wortal Publicznych Służb Zatrudnienia, https://psz.praca.gov.pl/rynek-pracy/statystyki-i-analizy/zatrudnianie-cudzoziemcow-w-polsce (dostęp: 1.05.2026).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, https://psz.zus.pl/kategorie/ubezpieczeni/ubezpieczenia-emerytalne-i-rentowe (dostęp: 2.05.2026).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Ewa Flaszyńska

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

