Symbolika akwatyczna w „Fachowcu” Wacława Berenta

Iwona E. Rusek

doi:10.18778/2299-7458.04.10

Authors

Iwona E. Rusek Uniwersytet w Białymstoku, Katedra Badań Filologicznych „Wschód-Zachód” Uniwersytet Warszawski, Pracownia Modernizmu Europy Środkowej i Wschodniej

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.04.10

Keywords:

Wacław Berent, „Fachowiec”, cognition, liberation, the water element

Abstract

Waclaw Berent’s debut novel has usually been interpreted in the context of the categories associated with positivism and naturalism. Because of this approach, or rather method used by historians of literature, the novel has been considered on the one hand obsolete, and on the other – interpretively flat and uninteresting. Therefore, the author of this article has decided to break the hitherto existing research patterns by referring to the symbolic and mythical associations related to the element of water. In her analysis , she covers a number of phenomena and categories (tears, saliva, lake, mist) assigned to the element of water, which reveal interesting interpretive contexts of Berent’s novel. The most important of these concerns the main character, as it allows one to track, understand, and – most importantly – perceive his transformation. The mystery of liberation experienced by Kazimierz Zaliwski is the true meaning of the story he tells, and for every reader it becomes a call to work on learning his or her own self.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Iwona E. Rusek, Uniwersytet w Białymstoku, Katedra Badań Filologicznych „Wschód-Zachód” Uniwersytet Warszawski, Pracownia Modernizmu Europy Środkowej i Wschodniej

współpracowniczka Katedry Badań Filologicznych „Wschód-Zachód” Uniwersytetu w Białymstoku oraz Pracowni Modernizmu Europy Środkowej i Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Jej zainteresowania naukowe obejmują: literaturę polską od romantyzmu do modernizmu, filozofię Artura Schopenhauera, twórczość Juliusza Słowackiego, Wacława Berenta, Stanisława Wyspiańskiego oraz Jerzego Grotowskiego. Autorka książek: „Pragnienie – Symbol – Mit. Studium o «Próchnie» Wacława Berenta” (Warszawa 2013); „Poznaj samego siebie. O «Fachowcu» Wacława Berenta” (Warszawa 2014).

References

Berent W., Fachowiec, Warszawa 1955.

Biedermann H., Leksykon symboli, przekł. J. Rubinowicz, Warszawa 2003.

Cassirer E., Mit i religia, [w:] tegoż, Esej o człowieku. Wstęp do filozofii kultury, przekł. A. Staniewska, przedmowa B. Suchodolski, Warszawa 1998.

Chajęcka P., „I powlokło się życie szarym, jednostajnym szlakiem”. O kolorach w „Fachowcu” Wacława Berenta, „LiteRacje” 2013 nr 4 (31).

Cirlot J.E., Słownik symboli, przekł. I. Kania, Kraków 2001.

Danielewiczowa M., Wacław Berent – wielki zapomniany (Na trzydziestą rocznicę zgonu), „Wiadomości”, rok XXV, nr 48 (1287), Londyn, 29 listopada 1970.

Dąbrowski G., Rytuały przejścia a użycie substancji psychoaktywnych, Wrocław 2006.

Eliade M., Inicjacja. Obrzędy. Stowarzyszenia tajemne. Narodziny mistyczne, przekł. K. Kocjan, Kraków 1997.

Eliade M., Obrazy i symbole. Szkice o symbolizmie magiczno-religijnym, przekł. M. i P. Rodakowie, Warszawa 1998.

Frutiger A., Człowiek i jego znaki, przekł. Cz. Tomaszewska, Warszawa 2003.

Gennep A. van, Obrzędy przejścia. Systematyczne studium ceremonii, przekł. B. Biały, wstęp J. Tokarska-Bakir, Warszawa 2006.

Grzeniewski L.B., Berent: poza biografią, „Współczesność” 1962, nr 20/100.

Kerenyi K., Mitologia Greków, przekł. R. Reszke, Warszawa 2002.

Klinger W., Ambrozja i Styks a woda żywa i martwa. Studium mitologiczno-porównawcze, Kraków 1906.

Kopaliński W., Słownik symboli, Warszawa 1990.

Kowalski P., Kultura magiczna. Omen, przesąd, znaczenie, Warszawa 2007.

Kowalski P., Woda żywa. Opowieść o wodzie, zdrowiu, higienie i dietetyce, Wrocław 2002.

Linde M.B.S., Słownik języka polskiego, Warszawa 1951.

Nałkowska Z., Dzienniki czasu wojny, oprac. H. Kirchner, Warszawa 1974, s. 144.

Nowaczyński A., Małpie zwierciadło. Wybór pism satyrycznych, tom I, 1897–1904, Kraków 1974.

Platon, Fedon, przekł. W. Witwicki, Warszawa 2004.

Platon, Fileb, przekł. W. Witwicki, Kęty 1999.

Rusek I.E., Wprowadzenie, [w:] tejże, Poznaj samego siebie. O „Fachowcu” Wa-cława Berenta, Warszawa 2014.

Słownik symboli. Herder, przekł. J. Prokopiuk, Warszawa 2009.

Tresidder J., Słownik symboli, przekł. B. Stokłosa, Warszawa 2005.

Vernant J.-P., Mityczne aspekty pamięci, przekł. A. Wolicki, „Konteksty” 2003, nr 3–4.

Wesołowska E., Królewscy tułacze u Seneki, Szekspira i Słowackiego, [w:] Inspi-racje Grecji antycznej w dramacie doby romantyzmu. Rekonesans, red. M. Kalinowskiej, Toruń 2002.

Zieliński T., Religia starożytnej Grecji, Toruń 2001.