Rewitalizacja średniowiecznych zabytków Uniejowa w świetle uwarunkowań historycznych oraz założeń Lokalnego Programu Rewitalizacji na lata 2011–2015

Katarzyna Staniek

doi:10.18778/2299-8403.06.15

Autor

Katarzyna Staniek Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych oraz Wydział Zarządzania

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-8403.06.15

Słowa kluczowe:

Uniejów, miasto, kolegiata, zamek, Lokalny Program Rewitalizacji

Abstrakt

Artykuł przedstawia wyniki analiz dotyczących zabytkowej tkanki miejskiej Uniejowa, posiadającej metrykę średniowieczną. Przedstawiono w nim aspekt morfogenezy wczesnodziejowego miasta lokacyjnego. Na jego tle zarysowano przekształcenia materialnych reliktów epoki średniowiecznej – zamku arcybiskupów gnieźnieńskich i kolegiaty – w retrospektywie historycznej. Nie mniejszą uwagę przywiązano do współczesnych trendów w aspekcie rewitalizacji zabudowy o wysokich walorach architektonicznych. W tym kontekście osadzono wprowadzenie teoretyczne odnoszące się do uwarunkowań i zasad przygotowywania Lokalnych Programów Rewitalizacji na arenie krajowej, od momentu akcesji Polski do UE. Artykuł zawiera także szczegółową prezentację i interpretację założeń Lokalnego Programu Rewitalizacji miasta Uniejów na lata 2011–2015 w ujęciu odnowy wspomnianych już: zamku i kościoła kolegiackiego.

Bibliografia

AGAD, Zb. Kart., 29/334–29.

Rejestr Zabytków Nieruchomych Województwa Łódzkiego, Karta nr A-44/424.

Rejestr Zabytków Nieruchomych Województwa Łódzkiego, Karta nr 256/A.

Ciekliński Z., Januszkiewicz J., Uniejów, Łódź 1970.

Dobrowolska M., Przedmiot i metodyka geografii historycznej, „Przegląd Geograficzny” 1953, nr 25(1).

Figlus T., Lokalne programy rewitalizacji jako instrument odnowy małych miast na wybranych przykładach z obszaru województwa łódzkiego, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica” 2011, nr 11.

Jarczewski W., Skala degradacji miast w Polsce, [w:] Przestrzenne aspekty rewitalizacji – śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, t. IV, red. W. Jarczewski, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2009.

Jarczewski W., Kuryło M., Rewitalizacja miast w liczbach, t. VIII, Kraków 2010.

Kaczmarek S., Rewitalizacja terenów poprzemysłowych. Nowy wymiar w rozwoju miast, Wyd. UŁ, Łódź 2001.

Kozłowski S., Wojnarowska A., Rewitalizacja zdegradowanych obszarów miejskich. Zagadnienia teoretyczne, Wyd. UŁ, Łódź 2011.

Krantz L., Zamek w Uniejowie, PWN, Warszawa–Poznań 1980.

Kulesza M., Morfogeneza miast na obszarze Polski Środkowej w okresie przedrozbiorowym. Dawne województwa łęczyckie i sieradzkie, Wyd. UŁ, Łódź 2001.

Litwińska E., Zjawisko urban sprawl – jeden z wymiarów współczesnych procesów urbanizacji, [w:] Współczesne kierunki i wymiary procesów urbanizacji, red. J. Słodczyk, M. Śmigielska, Opole 2008.

Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Uniejów na lata 2011–2015, Uniejów 2011.

Markowski T., Ekonomiczny wymiar procesów rewitalizacji [w:] Dylematy rewitalizacji XIX-wiecznej zabudowy w strefach wielkomiejskich Łodzi i Warszawy, materiały pokonferencyjne, 2014.

Markowski T., Przestrzeń publiczna w ekonomice rozwoju miast, „Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN” 2001, nr 194.

Markowski T., Stawasz D. (red.), Rewitalizacja a rozwój funkcji metropolitarnych miasta Łodzi, Wyd. UŁ, Łódź 2007.

Miasta polskie w tysiącleciu, t. II, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1967.

Mroczko T., Arszyński M., Architektura gotycka w Polsce, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1995.

Myga-Piątek U., Historia, metody i źródła badań krajobrazu kulturowego, „Problemy Ekologii Krajobrazu” 2005, nr 17.

Parysek J., Miasta polskie na przełomie XIX i XX wieku. Rozwój i przekształcenia strukturalne, Wyd. Naukowe Bogucki, Poznań 2005.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Łódzkiego na lata 2007–2013, Łódź 2007.

Salm J., Zabytki Uniejowa. Urbanistyka i architektura, [w:] Uniejów. Dzieje miasta, red. J. Szymczak J., Łódź–Uniejów 1995.

Siemiński W., Topczewska T., Rewitalizacja miast w Polsce przy wsparciu funduszami UE w latach 2004–2008, Difin, Warszawa 2009.

Skalski K., Rewitalizacja obszarów starej zabudowy w miastach, KIN, Kraków 2004.

Strategia Rozwoju Powiatu Poddębickiego 2020, Poddębice 2011.

Strategia Rozwoju Województwa Łódzkiego na lata 2007–2020, Łódź 2007.

Szymczak J., Uniejów do schyłku XVI wieku, [w:] Uniejów. Dzieje miasta, red. J. Szymczak, Łódź–Uniejów 1995.

Ustawa o rewitalizacji z dn. 9 października 2015 (Dz.U. 2015, poz. 1777).

Wojnarowska A., Przestrzeń publiczna Uniejowa, „Biuletyn Uniejowski” 2015, t 4.

Wojnarowska A., Rewitalizacja zdegradowanych obszarów miejskich. Przykłady praktyczne, Wyd. UŁ, Łódź, 2011.

Zasady przygotowania lokalnego programu rewitalizacji/zintegrowanego programu rozwoju lokalnego w ramach regionalnego programu operacyjnego województwa łódzkiego na lata 2007–2013, Łódź 2008.

Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta Uniejów, Uniejów 2007–2009.

Zuziak Z., Strategia rewitalizacji przestrzeni śródmiejskiej, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, Kraków 1998.

www.zamkilodzkie.pl/pliki/uniej.htm (dostęp: 3.04.2017).

www.uniejow.pl/o-gminie/historia-i-zabytki.html (dostęp: 5.04.2017).

www.poddebicki.pl/asp/typ=14&menu=264&strona=1&sub=257&schemat=2&prywatnosc=tak (dostęp: 4.04.2017).

www.polskaniezwykla.pl/web/place/37479,uniejow-kolegiata-pw-wniebowziecia-najswietszej-maryi-panny-w-uniejowie-z-zabytkowa-wieza.htm (dostęp: 5.04.2017).