Archidiakonat uniejowski w okresie staropolskim
DOI:
https://doi.org/10.18778/2299-8403.01.09Słowa kluczowe:
archidiakonat uniejowski, UniejówAbstrakt
This paper addresses selected issues relating to Uniejów archdeaconry in the Old Polish period. The town of Uniejów was the central place – a seat of the archdeaconry, decanate and, most importantly, the collegiate chapter comprising 4 prelacies and 6 canonries, and the requisite number of curacies. The vice-provost was also the village vicar, and the vicearchdeacon was the town vicar. The collegiate church ran a school and fraternities. In the town there also were: church and hospital of Holy Spirit, Oratories of St. Nicolaus, Corpus Christi, St. Adalbert, and St. Anthony the Abbot. The nearby town of Sieradz with its chapter also was one of the main archdeaconry centers. The Uniejów archdeaconry77 was a part of Gniezno archdiocese, and most probably was formed as a result of administrative reforms carried out by archbishop Jakub Świnka. In our times it was devided into four, next five and finally into six decanates comprising between 86 and 106 parishes. The Uniejów chapter was reactivated in 1990.
Bibliografia
Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie: ACap., L 1, 22, 28, 29, 32, 33; B 14−16; B 701, 702, 703, 887; B 1−6; K 1−11; ACons. AA 1; B 1−3; C 1−3; Dyplomy nr 475, 682, 705, 706, 1190.
Archiwum Diecezjalne we Włocławku: AAG Wiz. 5, 8, 9, 13, 57, 59, 137, 143.
Acta capitulorum nec non iudicorum ecclesiasticorum selecta, t. 1−3, [w:] Monumenta Medii Aevi Historica, wyd. B. Ulanowski, t. 13, 16, 18, Kraków 1894−1908.
Bullarium Poloniae, wyd. S. Kuraś, I. Sułkowska-Kuraś, t. 1−6, Rzym−Lublin 1982−1999.
Długosz J., Historiae Polonica libri XII, t. 1, 3, [w:] Opera omnia, wyd. A. Przezdziecki, t. 10, 12, Kraków 1873, 1876.
Dokumenty soborów powszechnych, t. IV/1–IV/2 (1511−1870), oprac. A. Baron, H. Pietras, Kraków 2007.
Łaski J., Liber beneficiorum archidiecezji gnieźnieńskiej, wyd. J. Łuczkowski, J. Korytkowski, t. 1, Gniezno 1880.
Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski, wyd. A. Gąsiorowski, R. Walczak, t. 7, nr 750, Poznań 1985.
Statuta ecclesiae collegiatae Unieiowiensis, wyd. S. Chodyński, „Monumenta Historica Dioecesio Wladislaviensis”, t. 23, 1907.
Atlas historyczny Polski, Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku, Warszawa 1998.
Flaga J., Bractwa religijne w Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku, Lublin 2004.
Grabarczyk T., Kowalska-Pietrzak A., Szymczak J., Uniejowskie strony, Łódź−Uniejów 2008.
Jabłońska A., Kapituła uniejowska do początku XVI wieku, Kielce.
Janik S., 75 lat zatwierdzenia kultu św. Bogumiła, „W Uniejowie” 2000, nr 2.
Janik S., Kapituła kolegiaty Uniejowskiej, „W Uniejowie” 2005, nr 24, s. 12−13.
Józefowicz A.Z., Droga życia bł. Bogumiła (w świetle dekretu beatyfikacyjnego), „W Uniejowie” 2005, nr 22.
Korytkowski J., Arcybiskupi gnieźnieńscy, prymasowie i metropolici od r. 1000 aż do r. 1821, t. 1−5, Poznań 1888−1892.
Korytkowski J., Prałaci i kanonicy katedry metropolitalnej gnieźnieńskiej od roku 1000 aż do dni naszych, t. 1−4, Gniezno 1883.
Kowalska-Pietrzak A., Prałaci i kanonicy kapituły łęczyckiej do schyłku XV wieku, Łódź 2004.
Krajewski L., Dlaczego święty Florian?, „Uniejowskie Strony” 2005, nr 2/6.
Krzywański W., Kult bł. Bogumiła w parafii Uniejów, „W Uniejowie” 2005, nr 21.
Kujawski W., Rola instytucji kościelnych w życiu miasta, [w:] Uniejów. Dzieje miasta, red. J. Szymczak, Łódź−Uniejów 1995.
Librowski S., Repertorium akt wizytacji kanonicznych dawnej archidiecezji gnieźnieńskiej, cz. 1. Akta przechowywane w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku, z. 1, sygnatury 1−20: Akta z lat 1602−1755; z. 2, sygnatury 21−66: Akta z lat 1755−1766, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, t. 28−29, 1974−1975.
Litak S., Parafie w Rzeczypospolitej w XVI−XVIII wieku. Struktura, funkcje społeczno-religijne i edukacyjne, Lublin 2004.
Różański M., Szkoły parafialne w XVI−XVIII wieku w archidiakonacie uniejowskim, Łódź 2003.
Różański M., Duchowieństwo parafialne archidiakonatu uniejowskiego w XVIII wieku.
Studium prozopograficzne, Łódź 2010.
Sowina U., Sieradz. Układ przestrzenny i społeczeństwo miasta w XV−XVI w., Warszawa−ieradz 2004.
Szymczak J., Uniejów do schyłku XVI wieku, [w:] Uniejów. Dzieje miasta, red. J. Szymczak, Łódź−Uniejów 1995.
Szymczak J., Jarosław z Bogorii i Skotnik (zm. 1376) arcybiskup gnieźnieński i mąż stanu, „W Uniejowie” 2004, nr 18.
Szymczak J., Arcybiskupi gnieźnieńscy: błogosławiony Bogumił i Jakub Świnka – najstarsi dobrodzieje Uniejowa i Maciej Łubieński − restaurator średniowiecznej świetności miasta, „Uniejowskie Strony”2005, nr 3/7.
Szymczak J., Złote czasy dla Uniejowa, „Uniejowskie Strony” 2008, nr 1/17.
Wiśniowski E., Parafie w średniowiecznej Polsce. Struktura i funkcje społeczne, Lublin 2004.
Żerek-Kleszcz H., Dzieje miasta w XVII i XVIII w., [w:] Uniejów. Dzieje miasta, red. J. Szymczak, Łódź−Uniejów 1995.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
