Trzy życia cmentarza – losy cmentarza wojennego w miejscowości Marcinowa Wola na Mazurach

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6034.34.06

Słowa kluczowe:

cmentarz, krajobraz kulturowy, zawłaszczanie krajobrazu, Mazury

Abstrakt

Marcinowa Wola to typowa mazurska wieś, w której po wojnie nastąpiła niemal całkowita wymiana mieszkańców. Przybywająca tu polska i ukraińska ludność, dotknięta doświadczeniami wojny, musiała przezwyciężyć wszechobecne poczucie obcości poniemieckiego miejsca. Jednym ze sposobów zmagania się z nim był postępujący akt zawłaszczania –przejmowania zastanych elementów krajobrazu kulturowego i adaptowania ich na swoje własne potrzeby. Celem niniejszego artykułu stało się zrekonstruowanie tego procesu na przykładzie cmentarza z I wojny światowej, na którym spoczęli żołnierze niemieccy i rosyjscy. Miejsce, jakie zajmował on w świadomości mieszkańców, ulegało na przestrzeni lat radykalnym zmianom. Mimo że zlokalizowany w centrum wsi, cmentarz w pierwszych latach powojennych pozostawał zupełnie wyłączony z życia społecznego. Zanegowany jako miejsce przynależące do wspólnoty, odarty z sacrum, przez długi okres niszczał i zarastał. Gdy dojrzewać zaczęło kolejne pokolenie mieszkańców, cmentarz, nietraktowany już od dawna jako miejsce święte, otrzymał nową funkcję – centrum spotkań towarzyskich. Jednak gdy młodzież dorosła, o miejscu znowu na pewien czas zapomniano. Dopiero niedawno mieszkańcy zaczęli dostrzegać jego wartość jako cmentarza – nie tyle jednak sakralną, co historyczną. Można mniemać, że został on przyswojony jako element własnego dziedzictwa, a zatem proces zawłaszczenia osiągnął ostateczną fazę.

Pobrania

Brak dostęþnych danych do wyświetlenia.

Bibliografia

Karczewska M., Karczewski M. (2005), Miłki. Monografia krajoznawcza gminy mazurskiej, Wydawnictwo Kwadrat, Białystok–Miłki.
Google Scholar

Kolbuszewski J. (1996), Cmentarze, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław.
Google Scholar

Mazur Z. (2000), Dziedzictwo wyłączne, podzielone i wspólne, [in:] Z. Mazur (ed.), Wspólne dziedzictwo? Ze studiów nad stosunkiem do spuścizny kulturowej na Ziemiach Zachodnich i Północnych, Instytut Zachodni, Poznań, p. 813–850.
Google Scholar

Poniedziałek J. (2011), Postmigracyjne tworzenie tożsamości regionalnej. Studium współczesnej warmińskomazurskości, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
Google Scholar

Sakson A. (1998), Nowe paradygmaty w badaniach Ziem Zachodnich i Północnych, “Przegląd Zachodni”, 3, p. 34–39.
Google Scholar

Szyfer A. (1998), Ziemie Zachodnie i Północne Polski z perspektywy badawczej etnologii i antropologii kulturowej, “Przegląd Zachodni”, 3, p. 43–48.
Google Scholar

##submission.downloads##

Opublikowane

2019-12-30

Jak cytować

Bernat, M. (2019). Trzy życia cmentarza – losy cmentarza wojennego w miejscowości Marcinowa Wola na Mazurach. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica, (34), 97-105. https://doi.org/10.18778/0208-6034.34.06

Numer

Dział

Articles