Podstawy datowania trzcinieckiego kręgu kulturowego w Polsce środkowej na przykładzie materiałów ze stanowiska w Polesiu w dorzeczu Bzury
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6034.28.05Abstrakt
The discussion about the periodization of the „Trzciniec” phenomena in Poland arose due to wide-scale rescue excavations which were carried out in recent years. The main source of these analyses is a study on a large series of artifacts from site 1 at Polesie, Łyszkowice commune, Lodz voivodeship, identified on the route of the A2 motorway building (cf. monograph – Górski, Makarowicz, Wawrusiewicz 2011).
The site under consideration is situated on Łowicz – Błonie Plain, which is the south-west fragment of the Masovian Plain (fig. 1). It occupies the northern part of a vast plateau (fig. 2) built of eolic sands, spreading between two flows – Zwierzynka on the east, and Ruczaj on the west (right-bank tributaries of the river Bzura). Finds from that period came in the form of settlements and cemeteries and were documented in almost the entire excavated area (fig. 3). The small number of pits (224), their distribution and their poor state of preservation, as well as the erosion of the artifacts (over 61 thousand vessel fragments) suggest a considerable degree of site destruction.
Pobrania
Bibliografia
Berezans’ka S. S., Taras H. 2006, Horyzont naczyń ostrodennych we wschodniej strefie kompleksu trzcinieckiego, [w:] H. Taras (red.), Zmierzch kompleksu trzciniecko-komarowskiego. Kształtowanie się nowej rzeczywistości kulturowej w środkowej i młodszej epoce brązu, Lublin, s. 173–178.
Czebreszuk J. 1996, Społeczności Kujaw w początkach epoki brązu, Poznań.
Czebreszuk J., Ignaczak M., Makarowicz P. 2006, Horyzont późnotrzciniecki w międzyrzeczu środkowej Wisły i Warty, [w:] H. Taras (red.), Zmierzch kompleksu trzciniecko-komarowskiego. Kształtowanie się nowej rzeczywistości kulturowej w środkowej i młodszej epoce brązu, Lublin, s. 39–78.
Dąbrowski J. 2004, Ältere Bronzezeit in Polen, Warszawa.
Gardawski A. 1959, Plemiona kultury trzcinieckiej w Polsce, „Materiały Starożytne”, t. 5, s. 7–189.
Gardawski A. 1971, Zagadnienia fazy łódzkiej, „Archeologia Polski”, t. 16, s. 151–165.
Górski J. 1994, Osada kultury trzcinieckiej i łużyckiej w Nowej Hucie-Mogile, stan. 55. Analiza materiałów. Cześć II, „Materiały Archeologiczne Nowej Huty”, t. 17, s. 65–113.
Górski J. 1998, Podstawy taksonomii kultury trzcinieckiej w dorzeczu górnej Wisły, [w:] A. Kośko, J. Czebreszuk (red.), Trzciniec” – system kulturowy czy interkulturowy proces?, Poznań, s. 61–73.
Górski J. 2002, Uwagi o możliwościach wydzielania trzciniecko-łużyckich faz przejściowych, „Materiały Archeologiczne”, t. 33, s. 195–202.
Górski J. 2007, Chronologia kultury trzcinieckej na lessach niecki nidziańskiej, Kraków.
Górski J. 2007a, Powiązania kultury trzcinieckiej z obszarów lessów podkrakowskich z innymi terenami w świetle analizy ceramiki, [w:] J. Chochorowski (red.), Studia nad epoką brązu i wczesną epoką żelaza w Europie. Księga poświęcona profesorowi Markowi Gedlowi na pięćdziesięciolecie pracy w Uniwersytecie Jagiellońskim, Kraków, s. 253–274.
Górski J. 2011, Przejawy oddziaływań zakarpackich na terenie grupy mazowiecko-podlaskiej kultury trzcinieckiej, [w:] U. Stankiewicz, A. Wawrusiewicz (red.), Na rubieży kultur. Badania nad okresem neolitu i wczesną epoką brązu, Białystok, s. 183–194.
Górski J., Lysenko S., Makarowicz P. 2003, Radiocarbon Chronology of the Trzciniec Cultural Circle Between the Vistula and Dnieper Basins, [w:] A. Kośko, V. Klochko (ed.), The Foundations of Radiocarbon Chronology of Cultures Between the Vistula and Dnieper: 4000–1000 BC, BPS 13, Poznań, s. 253–306.
Górski J., Makarowicz P., Wawrusiewicz A., 2011, Osady i cmentarzyska społecznooeci trzcinieckiego kręgu kulturowego w Polesiu, stanowisko 1, woj. łódzkie, Łódź.
Józwiak B. 2003, Społeczności subneolitu wschodnioeuropejskiego na Niżu Polskim w międzyrzeczu Odry i Wisły, Poznań.
Kaszewski Z. 1975, Kultura łużycka w Polsce Środkowej, „Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnologicznego w Łodzi”, Seria Archeologiczna, t. 22, s. 123–166.
Kempisty E. 1972, Materiały tzw. kultury ceramiki grzebykowo – dołkowej z terenu Mazowsza i Podlasia, „Wiadomości Archeologiczne”, t. 36, s. 411–483.
Kempisty E. 1973, Kultura ceramiki „grzebykowo-dołkowej” na Mazowszu i Podlasiu, „Wiadomości Archeologiczne”, t. 37, s. 3–76.
Kłosińska E. 1997, Starszy okres epoki brązu w dorzeczu Warty, Wrocław.
Kondracki J. 1994, Geografia Polski: mezoregiony fizyczno-geograficzne, Warszawa.
Makarowicz P. 1998, Rola społeczności kultury iwieńskiej w genezie trzcinieckiego kręgu kulturowego (2000–1600 BC), Poznań.
Makarowicz P. 2000, Osadnictwo społeczności z wczesnej epoki brązu w Rybinach, woj. kujawsko-pomorskie, stanowisko 17, Poznań.
Makarowicz P. 2010, Trzciniecki krąg kulturowy – wspólnota pogranicza Wschodu i Zachodu, Poznań.
Ramsey C. B. 2005, Radiocarbon Calibration Programme Oxcal v. 3.10.
Taras H. 1995, Kultura trzciniecka w międzyrzeczu Wisły, Bugu i Sanu, Lublin.
Taras H. 1998, Podstawy taksonomii kultury trzcinieckiej w środkowowschodniej Polsce, [w:] A. Kośko, J. Czebreszuk (red.), „Trzciniec” – system kulturowy czy interkulturowy proces?, Poznań, s. 75–86.
Wiklak H. 1963, Początki kultury łużyckiej w Polsce Środkowej, Łódź.
Wawrusiewicz A. 2011, Okres neolitu i wczesnej epoki brązu na Podlasiu. Stan i perspektywy badań, [w:] U. Stankiewicz, A. Wawrusiewicz (red.), Na rubieży kultur. Badania nad okresem neolitu i wczesną epoką brązu, Białystok, s. 13–36.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
