Humniccy herbu Gozdawa w XV–XVII w. Studium genealogiczne

Zbigniew Anusik

doi:10.18778/1644-857X.24.02.04

Autor

Zbigniew Anusik Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0002-5483-4970

DOI:

https://doi.org/10.18778/1644-857X.24.02.04

Słowa kluczowe:

Humniccy herbu Gozdawa, szlachta polska, ziemia sanocka, Rzeczpospolita w XVI i XVII w., genealogia

Abstrakt

Humniccy z Humnisk h. Gozdawa to rodzina, która odgrywała znaczącą rolę w ziemi sanockiej w XV i w pierwszej połowie XVI w. Dysponowali wówczas dość znacznym majątkiem i brali aktywny udział w życiu politycznym lokalnej społeczności. Z biegiem czasu, dobra pierwszych przedstawicieli rodziny uległy podziałowi pomiędzy coraz liczniejszych jej potomków. Niemniej jednak Humniccy nadal należeli do lokalnej elity, piastowali sanockie urzędy ziemskie, a w XVII w. nabyli również dobra w ziemiach przemyskiej i lwowskiej. Swoją pozycję społeczną i polityczną utrzymali do końca tego stulecia. Nieliczne próby przedstawienia genealogii tego rodu uznać należy w sumie za niezbyt udane. Pełno w nich bowiem różnego rodzaju błędów, pomyłek, usterek, przekłamań i nieścisłości. W artykule, napisanym na podstawie szeroko zakrojonych badań archiwalnych, autor dokonał niezbędnych korekt i uzupełnień. Przedstawił zgodną ze stanem faktycznym, poprawioną genealogię tej rodziny. Skonstruował spójne drzewo genealogiczne. Wysunął szereg logicznie uzasadnionych hipotez. Swoje wywody uzupełnił zaś zamieszczeniem wzmianek źródłowych o tych przedstawicielach omawianej rodziny, których na tym etapie badań nie można było połączyć ze skonstruowanym przez niego drzewem genealogicznym.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Biogram autora

Zbigniew Anusik - Uniwersytet Łódzki

Prof. dr hab. Zbigniew Anusik – kierownik Katedry Historii Nowożytnej w Instytucie Historii Uniwersytetu Łódzkiego.

Zainteresowania naukowe: historia Polski i powszechna XVI–XVIII w., historia Szwecji XVI–XVIII w., stosunki polsko-szwedzkie w XVII–XVIII w., historia dyplomacji europejskiej w XVIII w., dzieje Wielkiej Rewolucji Francuskiej (1789–1799), elity dawnej Rzeczypospolitej, struktura własności ziemskiej w Rzeczypospolitej XVII w., genealogia polskich rodzin szlacheckich w XVI–XVIII.

Bibliografia

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD], Metryka Koronna [MK] 24, 107, 135, 143, 157, 166, 173, 180, 204, 363
Google Scholar

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD], Sigillata 14, 16, 17, 18
Google Scholar

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD], Zbiór Anny z Potockich Ksawerowej Branickiej, nr 73
Google Scholar

Archiwum Narodowe w Krakowie [ANK], Castrensia Cracoviensia Inscriptiones [CCI], nr 77, 78, 237, 290, 292, 293, 294, 297, 300, 302, 304, 307, 308, 309, 310, 312, 316
Google Scholar

Archiwum Państwowe w Lublinie [APL], Lubelskie grodzkie, Relacje [LGR], nr 63, 64, 65, 66, 84, 86, 87, 95, 98, 153
Google Scholar

Archiwum Państwowe w Przemyślu [APP], Archiwum Zamku Leskiego Krasickich [AZLK], sygn. 197
Google Scholar

Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie [CPAH], Sąd Grodzki Przemyski (1462–1784) [SGP], fond 13, opis 1, sygn. 34, 36, 39, 40, 41, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 59, 60, 62, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 92, 94, 104, 105, 107, 109, 110, 112, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 147, 148, 150
Google Scholar

Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego, wyd. K. Liske, A. Prochaska, t. XVI, Lwów 1894.
Google Scholar

Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego, wyd. K. Liske, A. Prochaska, t. XIX, Lwów 1906.
Google Scholar

Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego, t. XX (Lauda sejmikowe), t. I (Lauda wiszeńskie 1572–1648 r.), oprac. A. Prochaska, Lwów 1909.
Google Scholar

Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego, t. XXI (Lauda sejmikowe), t. II (Lauda wiszeńskie 1648–1673), oprac. A. Prochaska, Lwów 1911.
Google Scholar

Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego, t. XXII (Lauda sejmikowe), t. III (Lauda wiszeńskie 1673–1732 r.), oprac. A. Prochaska, Lwów 1914.
Google Scholar

Album studiosorum Universitatis Cracoviensis, t. III (Ab anno 1551 ad annum 1606), ed. A. Chmiel, Cracoviae 1904.
Google Scholar

Album studiosorum Universitatis Cracoviensis, t. IV (Continens nomina studiosorum ab anno 1607 ad annum 1642), ed. G. Zathey adiutus ab H. Barycz, Cracoviae 1950.
Google Scholar

Archiwum nacji polskiej w Uniwersytecie Padewskim, wyd. H. Barycz, Wrocław 1971.
Google Scholar

Latopisiec albo Kroniczka Joachima Jerlicza, wyd. K.W. Wójcicki, t. I–II, Warszawa 1853.
Google Scholar

Niesiecki K., Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, t. IV, Lipsk 1839.
Google Scholar

Niesiecki K., Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, t. VI, Lipsk 1841.
Google Scholar

Niesiecki K., Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, t. VIII, Lipsk 1841.
Google Scholar

Niesiecki K., Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, t. IX, Lipsk 1842.
Google Scholar

Paprocki B., Herby rycerstwa polskiego, wyd. K.J. Turowski, Kraków 1858.
Google Scholar

Polacy na studyach w Ingolsztacie, wyd. P. Czaplewski, Poznań 1914.
Google Scholar

Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. VII, cz. 1 (Ziemie ruskie. Ruś Czerwona), wyd. A. Jabłonowski, Źródła dziejowe, t. XVIII, cz. 1, Warszawa 1902.
Google Scholar

Rejestr poborowy ziemi sanockiej z 1640 roku, wyd. Z. Budzyński, K. Przyboś, Rzeszów 1998.
Google Scholar

Starowolski S., Monumenta Sarmatorum, Cracoviae 1655.
Google Scholar

Volumina legum, wyd. J. Ohryzko, t. II, Petersburg 1859.
Google Scholar

Volumina legum, wyd. J. Ohryzko, t. III, Petersburg 1859.
Google Scholar

Volumina legum, wyd. J. Ohryzko, t. IV, Petersburg 1859.
Google Scholar

Volumina legum, wyd. J. Ohryzko, t. V, Petersburg 1860.
Google Scholar

Antoniewicz W.L., Klasztor franciszkański w Krośnie, Lwów 1910.
Google Scholar

Anusik Z., Kasztelana sandomierskiego Mikołaja Spytka Ligęzy (ok. 1563–1637) sprawy rodzinne i majątkowe. Przyczynek do genealogii i dziejów gorzyckiej linii rodziny Ligęzów herbu Półkozic, „Przegląd Nauk Historycznych” 2022, R. XXI, nr 1, s. 73–124. https://doi.org/10.18778/1644-857X.21.01.03
Google Scholar

Anusik Z., Krąg rodzinny Katarzyny z Sienna Myszkowskiej, podczaszyny lubelskiej (zm. 1619). Studium genealogiczno-obyczajowe, „Przegląd Nauk Historycznych” 2020, R. XIX, nr 2, s. 245–280. https://doi.org/10.18778/1644-857X.19.02.10
Google Scholar

Anusik Z., Starosta lubelski Zbigniew Firlej (zm. 1649) i jego testament z dnia 31 grudnia 1648 roku. Karta z dziejów rodziny Firlejów herbu Lewart od połowy XVI do połowy XVII wieku, „Przegląd Nauk Historycznych” 2025, R. XXIV, nr 1, s. 263–303. https://doi.org/10.18778/1644-857X.24.01.10
Google Scholar

Barącz S., Archiwum WW. OO. Dominikanów z Jarosławia, Lwów 1884.
Google Scholar

Bondyra W., Własność ziemska w województwie bełskim w czasach saskich, Lublin 2015.
Google Scholar

Boniecki A., Herbarz polski, t. V, Warszawa 1902.
Google Scholar

Boniecki A., Herbarz polski, t. VII, Warszawa 1904.
Google Scholar

Boniecki A., Herbarz polski, t. VIII, Warszawa 1905.
Google Scholar

Boniecki A., Herbarz polski, t. XI, Warszawa 1907.
Google Scholar

Boniecki A., Herbarz polski, t. XII, Warszawa 1908.
Google Scholar

Boniecki A., Herbarz polski, t. XIII, Warszawa 1909.
Google Scholar

Boniecki A., Herbarz polski, t. XIV, Warszawa 1911.
Google Scholar

Dąbkowski P., Ziemia sanocka w XV stuleciu, cz. 2, Lwów 1931.
Google Scholar

Drohojowski J., Kronika Drohojowskich, cz. 1, Kraków 1904.
Google Scholar

Drohojowski J., Kronika Drohojowskich, cz. 2 (Summaryusz aktów), Kraków 1904.
Google Scholar

Elektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III roku 1674, Augusta II roku 1697 i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, itd., wyd. O. Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski, Lwów 1845.
Google Scholar

Fastnacht A., Słownik historyczno-geograficzny ziemi sanockiej w średniowieczu, cz. 1, Brzozów 1991.
Google Scholar

Fastnacht A., Słownik historyczno-geograficzny ziemi sanockiej w średniowieczu, oprac. A. Fastnacht-Stupnicka, A. Gąsiorowski, cz. 3, Kraków 2002.
Google Scholar

Kaniewska I., Starzechowski Stanisław, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XLII, Warszawa–Kraków 2003–2004, s. 389–390.
Google Scholar

Kiryk F., Sienieński Zbigniew z Sienna i Rymanowa, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXXVII, Warszawa–Kraków 1996–1997, s. 192–193.
Google Scholar

Łoziński W., Prawem i lewem. Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku, t. I (Czasy i ludzie), wyd. 5, Kraków 1957.
Google Scholar

Michalewiczowa M., Paniewski (Paniowski) Feliks (Szczęsny), [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXV, Wrocław 1980, s. 127–129.
Google Scholar

Pietrzyk Z., Stadnicki Stanisław Mateusz, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XLI, Warszawa–Kraków 2002, s. 421–425.
Google Scholar

Popiołek B., Woli mojej ostatniej testament ten… Testamenty staropolskie jako źródło do historii moralności XVII i XVIII wieku, Kraków 2009.
Google Scholar

Przyboś K., Kazanowski Zygmunt, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XII, Wrocław–Warszawa–Kraków 1966–1967, s. 259–260.
Google Scholar

Sikora F., Rafał z Jarosławia i Wadowa, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXX, Wrocław 1987, s. 432–433.
Google Scholar

Słownik historyczno-geograficzny województwa krakowskiego w średniowieczu, cz. 1, z. 4, oprac. J. Laberschek, Z. Leszczyńska-Skrętowa, F. Sikora, J. Wiśniewski, Wrocław 1986.
Google Scholar

Słownik historyczno-geograficzny województwa krakowskiego w średniowieczu, cz. 2, z. 4, oprac. J. Kurtyka, J. Laberschek, Z. Leszczyńska-Skrętowa, F. Sikora, red. A. Gąsiorowski, Wrocław 1991.
Google Scholar

Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. 2, z. 1, oprac. S. Chmielewski, K. Górska-Gołaska, T. Jurek, red. A. Gąsiorowski, Poznań 1988.
Google Scholar

Sokalski M., Stadnicki Mikołaj, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XLI, Warszawa–Kraków 2002, s. 416–417.
Google Scholar

Sroka A., Podziemia kościoła Franciszkanów Reformatów w Przemyślu jako miejsce wiecznego spoczynku duchowieństwa i świeckich, „Studia Przemyskie” 2004, t. II, s. 95–136.
Google Scholar

Stadnicki K., Rodowody domu Stadnickich herbu Szreniawa od 1386–1866, Lwów 1857–1861.
Google Scholar

Uruski S., Kosiński A.A., Włodarski A., Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. V, Warszawa 1908.
Google Scholar

Urzędnicy województw kijowskiego i czernihowskiego XV–XVIII wieku. Spisy, oprac. E. Janas, W. Kłaczewski, Kórnik 2002.
Google Scholar

Urzędnicy województwa bełskiego i ziemi chełmskiej XIV–XVIII wieku. Spisy, oprac. H. Gmiterek, R. Szczygieł, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1992.
Google Scholar

Urzędnicy województwa krakowskiego XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. S. Cynarski, A. Falniowska-Gradowska, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1990.
Google Scholar

Urzędnicy województwa ruskiego XIV–XVIII wieku (ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy, oprac. K. Przyboś, Wrocław 1987.
Google Scholar

Wiśniewski J., Niemira Stanisław, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXII, Wrocław 1977, s. 802.
Google Scholar

Żelewski R., Herburt Mikołaj, [w:] Polski słownik biograficzny, t. IX, Wrocław–Warszawa–Kraków 1960–1961, s. 447–449.
Google Scholar