Dziedzictwo polsko-żydowskie w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Wybrane zagadnienia

Karolina Fastyn; Agnieszka Karczewska

doi:10.18778/0860-6587.32.17

Authors

Karolina Fastyn Universität Konstanz, Sprachlehrinstitut, Niemcy; Universität Zürich, Slawisches Seminar, Philosophische Fakultät, Szwajcaria
Agnieszka Karczewska Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Nauk Humanistycznych, Instytut Literaturoznawstwa, Katedra Edukacji Polonistycznej i Medialnej https://orcid.org/0000-0003-0290-3214

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.32.17

Keywords:

Polish-Jewish heritage, Polish culture, mono- and multi-ethnicity, intercultural interactions, Joseph Bau, Artur Szyk, “Grodzka Gate – NN Theater”, teachers experiences

Abstract

The Polish-Jewish heritage is an important part of Polish culture and, as such, should also be a subject of reflection in Polish language glottodidactics. This article attempts to summarize the existing solutions applied in this area by authors of educational publications for teachers of Polish as a foreign language and presents lesson plans on selected aspects of Polish-Jewish cultural heritage for participants of courses at various proficiency levels. For the purpose of the article, a survey of popular textbooks and a questionnaire among Polish language instructors were conducted. These revealed the need to consider including topics related to Polish-Jewish cultural connections, as well as the broader contributions of minorities that have shaped Polish culture over centuries, in Polish language course curricula.

References

Achtelik A., 2013, Dialog kultur – kultura polska a lokalność, w: J. Tambor, A. Achtelik (red.), Sztuka to rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego, s. 137–144.

Bajor E., Madej E., 1999, Wśród ludzi i ich spraw. Kurs języka polskiego jako obcego dla humanistów (poziom średnio zaawansowany), Warszawa–Łódź.

Bau J., 2006, Czas zbezczeszczenia. Wspomnienia z czasów drugiej wojny światowej, przeł. autor, Kraków.

Bucko D., Prizel-Kania A., Rogala D., Janowska I., 2022, Razem po polsku. Podręcznik do nauki języka polskiego jako obcego. Poziom B1, Kraków.

Cudak R., Tambor J. (red.), 2002, Kultura polska. Silva rerum, Katowice.

Dembowska-Wosik I., 2010, „Nomina propria” w tekstach związanych z kulturą lokalną: poszerzanie wiedzy o świecie czy przeszkoda w rozumieniu tekstu? (na podstawie tekstów o Łodzi), „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 17, s. 123–130.

Dixon A., Jasińska A., Małolepsza M., 2023, Hurra! Po polsku 3, Kraków.

Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie [ESOKJ], 2003, Warszawa.

Forecki P., 2010, Od Shoah do Strachu. Spory o polsko-żydowską przeszłość i pamięć w debatach publicznych, Poznań.

Gross J.T., 2000, Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka, Kraków.

Janowska I., Lipińska E., Rabiej A., Seretny A., Turek P. (red.), 2016, Programy do nauczania języka polskiego jako obcego. Poziomy A1–C2, Kraków 2016.

Język polski bez granic. Podręcznik do nauki języka polskiego jako obcego dla szkół ukraińskich, 2018, Lublin.

Kania A., 2017, Lekcja (nie)obecności. Dziedzictwo polsko-żydowskie w edukacji polonistycznej, Kraków.

Kita M., Skudrzyk A., 2009, Człowiek i jego świat w słowach i tekstach. Wybór tekstów języka polskiego dla cudzoziemców na poziomie zaawansowanym, Katowice.

Latarnia Pamięci, https://teatrnn.pl/pamiec/latarnia-pamieci/ [10.12.2024].

Lipińska E., Dąmbska E.G., 2011, Kiedyś wrócisz tu… II By szukać swoich dróg i gwiazd, Kraków.

Liszki K. (red.), 2021, Wiedza (nie)umiejscowiona. Jak uczyć o Zagładzie w Polsce w XXI wieku?, Kraków.

Loew R., 2002/2003, Józefa Baua znaki obecności (1920–2002), „Archiwum Emigracji. Studia – szkice – dokumenty”, z. 5/6.

Małocha J., 2022, Obraz historii Polski w podręcznikach do nauczania języka polskiego jako obcego – wybrane zagadnienia, „Rocznik Filozoficzny Ignatianum”, t. 28, nr 1, s. 209–236. DOI: https://doi.org/10.35765/rfi.2022.2801.12

Mędrak S., 2007, W świecie polszczyzny. Podręcznik do nauczania języka polskiego dla obcokrajowców, Kielce.

Miodunka W.T. (red.), 2004, Kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Stan obecny – programy nauczania – perspektywy, Kraków.

Misterium „Poemat o Miejscu”, https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/22191/edition/22029/content [10.12.2024].

Podolska J., 2011, Artur Szyk – człowiek dialogu, Łódź.

Pytasz M., 2002, Żydzi w Polsce, w: R. Cudak, J. Tambor (red.), Kultura polska. Silva rerum, Katowice, s. 243–273.

Seretny A., 2007, Kto czyta – nie błądzi, Kraków.

Seretny A., 2008, Per aspera ad astra, Kraków.

Szuchta R., Trojanski P., 2024, Holokaust. (Nie)odrobiona lekcja historii, Kraków.

Tambor A., 2018, (Nie)codzienny polski. Teksty i konteksty, Katowice.

Tambor J., 2010, Teksty regionalne w nauczaniu cudzoziemców, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 17, s. 167–175.

Wieczorek I., 2006, „Przysłowie prawdę mówi”. Etnostereotypy w przysłowiach a proces glottodydaktyczny, w: A. Seretny, E. Lipińska (red.), Sprawności przede wszystkim, Kraków, s. 149–162.

Wirtualny Sztetl, www.sztetl.org.pl [10.12.2024].

Zarych E., 2014, Przejdź na wyższy poziom (B2/C1), Poznań.

Zarzycka G., 2000, Dialog międzykulturowy. Teoria oraz opis komunikowania się cudzoziemców przyswajających język polski, Łódź.

https://www.josephbau.org/3Dvista/index.htm [10.12.2024].