Dziedzictwo polsko-żydowskie w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Wybrane zagadnienia

Karolina Fastyn; Agnieszka Karczewska

doi:10.18778/0860-6587.32.17

Autor

Karolina Fastyn Universität Konstanz, Sprachlehrinstitut, Niemcy; Universität Zürich, Slawisches Seminar, Philosophische Fakultät, Szwajcaria
Agnieszka Karczewska Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Nauk Humanistycznych, Instytut Literaturoznawstwa, Katedra Edukacji Polonistycznej i Medialnej https://orcid.org/0000-0003-0290-3214

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.32.17

Słowa kluczowe:

dziedzictwo polsko-żydowskie, kultura polska, mono- i wieloetniczność, kontakty międzykulturowe, Joseph Bau, Artur Szyk, „Ośrodek Brama Grodzka – Teatr NN”, doświadczenia lektorów

Abstrakt

Dziedzictwo polsko-żydowskie jest ważną częścią polskiej kultury i jako takie powinno być także przedmiotem refleksji glottodydaktyki polonistycznej. Artykuł jest próbą zrekapitulowania dotychczasowych rozwiązań stosowanych w tym obszarze przez autorów publikacji dydaktycznych dla nauczycieli jpjo oraz prezentacją projektów zajęć o wybranych zagadnieniach polsko-żydowskiego dziedzictwa kulturowego dla uczestników kursów na różnych poziomach zaawansowania. Na potrzeby artykułu przeprowadzono kwerendę popularnych podręczników do nauczania jpjo oraz ankietę wśród lektorów języka polskiego, które wykazały potrzebę namysłu nad włączeniem do programów kursów nauczania polszczyzny zagadnień dotyczących polsko-żydowskich związków kulturowych, a także szerzej mniejszości współtworzących przez wieki polską kulturę.

Bibliografia

Achtelik A., 2013, Dialog kultur – kultura polska a lokalność, w: J. Tambor, A. Achtelik (red.), Sztuka to rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego, s. 137–144.

Bajor E., Madej E., 1999, Wśród ludzi i ich spraw. Kurs języka polskiego jako obcego dla humanistów (poziom średnio zaawansowany), Warszawa–Łódź.

Bau J., 2006, Czas zbezczeszczenia. Wspomnienia z czasów drugiej wojny światowej, przeł. autor, Kraków.

Bucko D., Prizel-Kania A., Rogala D., Janowska I., 2022, Razem po polsku. Podręcznik do nauki języka polskiego jako obcego. Poziom B1, Kraków.

Cudak R., Tambor J. (red.), 2002, Kultura polska. Silva rerum, Katowice.

Dembowska-Wosik I., 2010, „Nomina propria” w tekstach związanych z kulturą lokalną: poszerzanie wiedzy o świecie czy przeszkoda w rozumieniu tekstu? (na podstawie tekstów o Łodzi), „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 17, s. 123–130.

Dixon A., Jasińska A., Małolepsza M., 2023, Hurra! Po polsku 3, Kraków.

Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie [ESOKJ], 2003, Warszawa.

Forecki P., 2010, Od Shoah do Strachu. Spory o polsko-żydowską przeszłość i pamięć w debatach publicznych, Poznań.

Gross J.T., 2000, Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka, Kraków.

Janowska I., Lipińska E., Rabiej A., Seretny A., Turek P. (red.), 2016, Programy do nauczania języka polskiego jako obcego. Poziomy A1–C2, Kraków 2016.

Język polski bez granic. Podręcznik do nauki języka polskiego jako obcego dla szkół ukraińskich, 2018, Lublin.

Kania A., 2017, Lekcja (nie)obecności. Dziedzictwo polsko-żydowskie w edukacji polonistycznej, Kraków.

Kita M., Skudrzyk A., 2009, Człowiek i jego świat w słowach i tekstach. Wybór tekstów języka polskiego dla cudzoziemców na poziomie zaawansowanym, Katowice.

Latarnia Pamięci, https://teatrnn.pl/pamiec/latarnia-pamieci/ [10.12.2024].

Lipińska E., Dąmbska E.G., 2011, Kiedyś wrócisz tu… II By szukać swoich dróg i gwiazd, Kraków.

Liszki K. (red.), 2021, Wiedza (nie)umiejscowiona. Jak uczyć o Zagładzie w Polsce w XXI wieku?, Kraków.

Loew R., 2002/2003, Józefa Baua znaki obecności (1920–2002), „Archiwum Emigracji. Studia – szkice – dokumenty”, z. 5/6.

Małocha J., 2022, Obraz historii Polski w podręcznikach do nauczania języka polskiego jako obcego – wybrane zagadnienia, „Rocznik Filozoficzny Ignatianum”, t. 28, nr 1, s. 209–236. DOI: https://doi.org/10.35765/rfi.2022.2801.12

Mędrak S., 2007, W świecie polszczyzny. Podręcznik do nauczania języka polskiego dla obcokrajowców, Kielce.

Miodunka W.T. (red.), 2004, Kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Stan obecny – programy nauczania – perspektywy, Kraków.

Misterium „Poemat o Miejscu”, https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/22191/edition/22029/content [10.12.2024].

Podolska J., 2011, Artur Szyk – człowiek dialogu, Łódź.

Pytasz M., 2002, Żydzi w Polsce, w: R. Cudak, J. Tambor (red.), Kultura polska. Silva rerum, Katowice, s. 243–273.

Seretny A., 2007, Kto czyta – nie błądzi, Kraków.

Seretny A., 2008, Per aspera ad astra, Kraków.

Szuchta R., Trojanski P., 2024, Holokaust. (Nie)odrobiona lekcja historii, Kraków.

Tambor A., 2018, (Nie)codzienny polski. Teksty i konteksty, Katowice.

Tambor J., 2010, Teksty regionalne w nauczaniu cudzoziemców, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 17, s. 167–175.

Wieczorek I., 2006, „Przysłowie prawdę mówi”. Etnostereotypy w przysłowiach a proces glottodydaktyczny, w: A. Seretny, E. Lipińska (red.), Sprawności przede wszystkim, Kraków, s. 149–162.

Wirtualny Sztetl, www.sztetl.org.pl [10.12.2024].

Zarych E., 2014, Przejdź na wyższy poziom (B2/C1), Poznań.

Zarzycka G., 2000, Dialog międzykulturowy. Teoria oraz opis komunikowania się cudzoziemców przyswajających język polski, Łódź.

https://www.josephbau.org/3Dvista/index.htm [10.12.2024].