„Walka klasowa” łódzkiego proletariatu (1905–1939) w świetle wspomnień działaczy komunistycznych z Bałut część i: działalność w SDKPiL i PPS-lewicy do chwili odzyskania niepodległości przez Polskę
DOI:
https://doi.org/10.18778/2080-8313.25.08Słowa kluczowe:
proletariat, robotnicy, komunizm, ruch robotniczy, wspomnienia, Komunistyczna Partia Polski (KPP), Polska Partia Socjalistyczna-Lewica (PPS-Lewica), Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL)Abstrakt
Całość problemu zostanie ujęta w trzyczęściowy artykuł prezentujący pamiętniki działaczy komunistycznych jako ważnego źródła do dziejów „walki klasowej” w okresie od rewolucji 1905–1907 do wybuchu II wojny światowej. Pierwsza jego część zawiera opis metod badawczych oraz analizę doświadczeń poszczególnych pokoleń rewolucjonistów wraz ze wskazaniem zarówno punktów wspólnych, jak i różnic w ich życiorysach. Niezależnie bowiem od propagandowej funkcji omawianych tekstów, pozwalają one przyjrzeć się różnym wydarzeniom z historii Łodzi (np. strajkom i demonstracjom) niejako pod mikroskopem, oddając emocje towarzyszące ich uczestnikom, a czasem też indywidualne odczucia i charaktery autorów.
Bibliografia
Archiwum Akt Nowych, Zbiór akt osobowych działaczy ruchu robotniczego (1582), sygn. 2218, b. pag.
Archiwum Państwowe w Łodzi, Komitet Łódzki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, seria 18, Referat ds. Działaczy Ruchu Robotniczego, sygn. 3704, 4778, 4836, 5782, 8125, 8342, 8468, 10128, 10995.
Archiwum Państwowe w Łodzi, Komitet Łódzki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, seria 23, Wydział Historii Partii, sygn. 11004, 11169, 11238, 11331, 11819, 11923.
Badziak K., Historyczne Bałuty do wybuchu I wojny światowej, [w:] Bałuty: legenda i rzeczywistość, red. M.J. Szymański, D. Staniszewska, T. Kochelski, Łódź 2017.
Kawalec K., Roman Dmowski, Warszawa 1996.
Kochański A., Kapota Abel, [w:] Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 3, K, red. F. Tych, Warszawa 1992, s. 93.
Marzec W., Rebelia i reakcja. Rewolucja 1905 roku i plebejskie doświadczenie polityczne, Łódź–Kraków 2016. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-976-6
Papierowski A.J., Geneza mariawityzmu jako ruchu religijnego i społecznego, cz. II (przyczynek historyczny), „Notatki Płockie” 1997, nr 3/172, http://www.tnp.org.pl/Notatki%20Plockie%201997.pdf (dostęp: 5.12.2023).
Pipes R., Rewolucja rosyjska, tłum. T. Szafar, wyd. III, Warszawa 2014.
Proletariat III, [w:] Encyklopedia PWN, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Proletariat-III;3962592.html (dostęp: 5.12.2023).
Samuś P., Dzieje SDKPiL w Łodzi 1893–1918, Łódź 1984.
Suchoński A., Kubis B., Gołębiowska A., Białokur M., Polski rok 1918 w podręcznikach do nauczania historii i literaturze dokumentu osobistego, Opole 2018.
Wapiński R., Narodowa Demokracja 1893–1939. Ze studiów nad dziejami myśli nacjonalistycznej, Wrocław 1980.
Wapiński R., Pokolenia Drugiej Rzeczypospolitej, Wrocław 1991.
Wojdyło W., Stanisław Grabski (1871–1949). Biografia polityczna, Toruń 2004.
Zieliński K., Uwiedzeni, zmanipulowani, zdesperowani? Młodzież komunistyczna w Drugiej Rzeczypospolitej 1914–1939, [w:] Metamorfozy społeczne 7. Procesy socjalizacji w Drugiej Rzeczypospolitej, red. A. Landau-Czajka, K. Sierakowska, Warszawa 2013.
Bałuty, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 1, Warszawa 1880, s. 98, http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/98 (dostęp: 5.12.2023).
Bałuty, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 15, cz. 1, Warszawa 1900, s. 78, http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/78 (dostęp: 5.12.2023).
Cmentarz – strona główna, http://cmentarzekomunalne.lodz.systkom.pl/mapa.html?gv=37765&cm=CDOLY (dostęp: 5.12.2023).
Gauza K., Rewolucja 1905. Szubienica na Długiej, 28 maja 2015 r., http://rewolucja1905.pl/szubienica-na-dlugiej/ (dostęp: 5.12.2023).
Historia [parafii mariawickiej pw. św. Franciszka z Asyżu w Łodzi], https://www.mariawita.lodz.pl/naszaparafia/historia.html (dostęp: 5.12.2023).
Kiedy jest Niedziela Palmowa 1906 – kalendarz świąt, https://kalendarz.livecity.pl/swieto/niedziela-palmowa/1906 (dostęp: 5.12.2023).
Kiedy jest Wielkanoc 1907 – kalendarz świąt, https://kalendarz.livecity.pl/swieto/wielkanoc/1907 (dostęp: 5.12.2023).
Metryki – Skanoteka – Baza skanów akt metrykalnych, https://metryki.genealodzy.pl/metryka.php?ar=3&zs=1562d&sy=1918c&kt=1&plik=0563-0566.jpg#zoom=1.75&x=39&y=218 (dostęp: 5.12.2023).
Metryki – Skanoteka – Baza skanów akt metrykalnych, https://metryki.genealodzy.pl/metryka.php?ar=3&zs=2310d&sy=1912&kt=6&plik=14-15.jpg#zoom=2.25&x=1192&y=221 (dostęp: 5.12.2023).
Ulice Łodzi – wykaz nazw ulic łódzkich (obecna nazwa i wszystkie poprzednie, z podaniem lat w których obowiązywały te nazwy), http://mak.wimbp.lodz.pl/index.php/bazy-bibliograficzne/ulice-lodzi.html (dostęp: 5.12.2023).
Opublikowane
Wersje
- 2024-04-11 - (2)
- 2022-12-30 - (1)
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
