Poles and the threat of a new global conflict after 1945. Attitudes towards the Korean war, the Berlin and Cuban crises, and the intervention in Czechoslovakia
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6050.111.19Keywords:
public mood, nuclear war, Poland after World War II, war in Korea of 1950, Berlin crisis of 1961, Cuban crisis of 1962, intervention in Czechoslovakia of 1968Abstract
Poles in their history many times pinned their hopes on war – for instance after losing the independence at the end of 18th century. Similar public mood occurred after World War II. It was expressed by widespread rumors about approaching a new global armed conflict. It was intensified during great international crises. Especially the war in Korea from 1950 influenced people’s imagination. Similar reactions occurred during the Berlin crisis in 1961, Cuban crisis in 1962 and in the first phase of armed intervention in Czechoslovakia in 1968. The absence of Poland’s sovereignty brought this kind of Polish society reactions. It conduced imagination about new armed conflict, which was considered as the beginning of deep political changes in Poland and in the world. Rumors about the upcoming war described Polish psychosocial status after 1945. At the same time the ineffectiveness of party-state propaganda in a sphere of creating the so-called moral and political social unity was proved. The world powers realized the necessity of conducting peace policy after the end of the 60s of 20th century. Consequently, rumors about the new war became uncommon in Poland.
Downloads
References
Archiwum Akt Nowych w Warszawie [AAN], Komenda Główna Powszechnej Organizacji „Służba Polsce” [KG PO „SP”], 508, 519, 998a
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi [AIPN Łd], Ld Pf 10/197, 10/738, 10/739
Archiwum Państwowe w Łodzi [APŁ], Komitet Łódzki Polskiej Partii Robotniczej [KŁ PPR] 10
Archiwum Państwowe w Łodzi [APŁ], Komitet Wojewódzki Polskiej Partii Robotniczej [KW PPR] 9
Archiwum Państwowe w Łodzi [APŁ], Komitet Łódzki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej 2
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego, Główny Zarząd Polityczno-Wychowawczy IV.502.1.796; IV.502.1.813
Biuletyny dzienne Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego 1949–1950, wybór, oprac. Ł. Kamiński, Warszawa 2004.
Biuletyny Komitetu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego, grudzień 1954 – listopad 1956, oprac. W. Chudzik, M. Filipiak, J. Gołębiewski, Warszawa 2009.
Churchill W. S., Druga wojna światowa, t. I, ks. 1, przekł. K. F. Rudolf, Gdańsk 1994.
Clausewitz C., O wojnie, ks. 1–8, przekł. A. Cichowicz, L. Koc, F. Schoener, Lublin 1995.
Gomułka i inni. Dokumenty z archiwum KC 1948–1982, oprac. J. Andrzejewski [A. Paczkowski], Londyn 1987.
Księga listów PRL-u, część druga 1956–1970, oprac. G. Sołtysiak, Warszawa 2007. Operacja „Podhale”. Służba Bezpieczeństwa wobec wydarzeń w Czechosłowacji 1968–1970, oprac. Ł. Kamiński, G. Majchrzak, Warszawa 2008.
Rakowski M. F., Dzienniki polityczne 1958–1962, Warszawa 1998.
Rakowski M. F., Dzienniki polityczne 1967–1968, Warszawa 1999.
Raporty Informacyjne Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego 1947, t. I, red. nauk. B. Gronek, I. Marczak, konsultant A. Paczkowski, Warszawa 1993.
Raporty Informacyjne Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego 1948, t. II, red. nauk. B. Gronek, I. Marczak, M. Olkuśnik, konsultant A. Paczkowski, Warszawa 1995.
The Intimate Papers of Colonel House, Vol. II (From Neutrality to War 1915–1917), arranged by C. Seymour, Boston–New York 1926.
Zabłocki J., Dzienniki 1956–1965, Warszawa 2008.
Zabłocki J., Dzienniki, t. II (1966–1975), Warszawa 2011.
Mickiewicz A. Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego, Warszawa 2008.
Mickiewicz A., Pan Tadeusz czyli ostatni zajazd na Litwie, Kraków 1999.
Prus B., Lalka, t. I, Wrocław–Warszawa–Kraków 1998
Tyrmand L., Cywilizacja komunizmu, Londyn 1992.
Bednarski W. W., Bednarski M. D., Powszechna Organizacja „Służba Polsce na Ziemi Tomaszowskiej 1948–1955, Tomaszów Lubelski 2006.
Brzostek B., Robotnicy Warszawy. Konflikty codzienne (1950–1954), Warszawa 2002.
Czop E., „Co, znowu się mają odbyć wybory, czy te co były w lecie się nie udały?” Wybory parlamentarne 1947 r. w świetle plotek i pogłosek, „UR Journal of Humanities and Social Sciences” 2020, nr 1, s. 128–147. DOI: https://doi.org/10.15584/johass.2020.1.7
Drucka N., Wspomnienia o Zofii Nałkowskiej, [w:] Wspomnienia o Zofii Nałkowskiej, red. W. Barcikowski et al., Warszawa 1965, s. 124–142.
Dziuba A., Czy jutro wybuchnie wojna? Władze i społeczeństwo w czasie kryzysów berlińskiego i kubańskiego z lat 1961–1962 (na przykładzie województwa katowickiego), „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały” 2019, t. XVII, s. 161–193. DOI: https://doi.org/10.12775/Polska.2019.05
Historia Polski w liczbach. Ludność, terytorium, Warszawa 1994.
Historia wojen, przekł. A. Dolińska, J. Kłossowicz, A. Zasieczny, Warszawa 2004.
Jarosz D., Pasztor M., W krzywym zwierciadle. Polityka władz komunistycznych w Polsce w świetle plotek i pogłosek z lat 1949–1956, Warszawa 1995.
Judt T., Powojnie. Historia Europy od roku 1945, przekł. R. Bartołd, Poznań 2008.
Kamiński Ł., Reakcje społeczeństwa Dolnego Śląska na interwencję wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, [w:] Opozycja i opór społeczny w Polsce po 1956 roku, red. T. Kozłowski, J. Olaszek, Warszawa 2011, s. 195–196.
Keeagan J., Historia wojen, przekł. G. Woźniak, Warszawa 1999.
Kersten K., Między wyzwoleniem a zniewoleniem. Polska 1944–1956, Londyn 1993.
Kieć K., Dyplomacja PRL wobec kryzysu karaibskiego w 1962 roku, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 2020, z. 106, s. 157–189. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6050.106.11
Kochanowicz J., ZMP w terenie. Stalinowska próba modernizacji opornej rzeczywistości, Warszawa 2000.
Kostecki W., Zaczniemy wojnę w poniedziałek. Kubański kryzys rakietowy 1962, Warszawa 2012.
Kubowski J., Stany Zjednoczone w obliczu zagłady atomowej. Kryzys kubański – trzynaście dni, które wstrząsnęły Ameryką, Brzezia Łąka 2016.
Lesiakowski K., Nastroje mieszkańców Łodzi i województwa łódzkiego w latach 1945–1948, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 2001, z. 71, s. 119–137.
Levine A. J., Stalin’s Last War. Korea and the Approach to World War III, Jefferson 2005.
Majchrzak G., Nie tylko Siwiec. Polskie protesty przeciwko interwencji w Czechosłowacji, [w:] Opozycja i opór społeczny w Polsce po 1956 r., red. T. Kozłowski, J. Olaszek, Warszawa 2014, s. 97–111.
Pazderka J., Ocaliliśmy świat przed III wojną światową. Rozmowa z generałem Pawłem Kosienką, [w:] Inwazja na Czechosłowację 1968. Perspektywa rosyjska, red. J. Pazderka, Warszawa 2015, s. 31–47.
Pisarek W., Goban-Klas T., Mikułowski-Pomorski J., Nęcki Z., Rola prasy, radia i telewizji w formowaniu nastrojów społecznych, „Zeszyty Prasoznawcze” 1980, nr 2, s. 130–169.
Rembacka K., „Wykupywanie towarów spożywczych trwa”, czyli rzecz o reakcjach społeczeństwa polskiego na kryzys kubański na przykładzie województwa szczecińskiego, „Przegląd Zachodniopomorski” 2016, z. 2, s. 133–144. DOI: https://doi.org/10.18276/pz.2016.2-07
Rojek W., Historia nowoczesnych stosunków międzynarodowych, Warszawa 2010.
Scott Berg A., Wilson, przekł. M. Młynarz, Oświęcim 2017.
Soroka P., Atomowa apokalipsa była tuż, tuż, [w:] Dwie ukryte tragedie w cieniu atomowej apokalipsy, red. P. Soroka, Warszawa 2016, s. 157–170.
Stasiak Z., Studencki październik ’56 w relacjach uczestników. Czy wiesz, o co nam chodziło?, Łódź 2010.
Stępka S., Kryzys berliński w ocenie Władysława Gomułki, „Dzieje Najnowsze” 2002, nr 3, s. 189–204.
Stępka S., Nastroje społeczeństwa polskiego w okresie kryzysu berlińskiego 1961 roku, „Przegląd Humanistyczny” 2007, nr 2, s. 131–141.
Szyc S., Północnokoreańscy studenci w Polsce w latach 1952–1962, [w:] Środowisko studenckie w krajach bloku sowieckiego 1945–1990, red. K. Dworaczek, K. Łagojda, Wrocław–Warszawa 2020, s. 571–588.
Świda-Ziemba H., Urwany lot. Pokolenie inteligenckiej młodzieży powojennej w świetle listów i pamiętników z lat 1945–1948, Kraków 2003.
Topitsch E., Wojna Stalina. Długofalowa strategia radziecka wobec Zachodu jako racjonalna polityka siły, przekł. D. Aleksandrowicz, Wrocław–Warszawa–Kraków 1996.
Tym J. S., Konflikty lokalne podczas zimnej wojny jako wyraz konfrontacji zbrojnej mocarstw bez wypowiedzenia wojny, „Studia Maritima” 2016, t. XXIX, s. 235–252. DOI: https://doi.org/10.18276/sm.2016.29-13
Wojtasik L., Psychologia propagandy politycznej, Warszawa 1986.
Zaremba M., Wielka trwoga. Polska 1944–1947. Ludowa reakcja na kryzys, Kraków 2012.
Zielińska M., Wojna, trauma, kultura, „Teksty Drugie” 2018, nr 4, s. 7–11. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2018.4.1
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
