Przemieszczanie się partii powstańczych podczas powstania styczniowego
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6050.99.10Słowa kluczowe:
powstanie styczniowe, oddziały powstańcze, przemieszczanie sięAbstrakt
Podczas powstania styczniowego ze względu na partyzancki charakter walk i przygniatającą przewagę wojsk rosyjskich niezmiernie istotną rolę odgrywało przemieszczanie się partii powstańczych. Wiele zależało w tym względzie od umiejętności i inwencji dowódców poszczególnych oddziałów powstańczych. W sytuacji, kiedy nie było zagrożenia ze strony nieprzyjaciela, marsze odbywały się według ustalonych zasad, zawsze jednak z odpowiednim ubezpieczeniem kolumny marszowej. Jednak najczęściej partie powstańcze musiały się ukrywać i maszerować nocami lub przez wiele godzin, a nawet dni, uciekać przed ścigającymi je Rosjanami. Podczas marszów powstańcy stosowali wiele różnych działań maskujących i wprowadzających wroga w błąd. Negatywną konsekwencją tej wymuszonej mobilności był niemal tułaczy tryb życia, jaki wiedli insurgenci styczniowi. Powstańcy wracali do domów, jednak trudy partyzanckiego charakteru walki, a w tym nieustanne przemieszczanie się partii powstańczych, pozostawały w ich pamięci na długie lata, na co wyraźnie wskazuje analiza niejednego pamiętnika.
Pobrania
Bibliografia
Bończa-Dygulski W., Wspomnienie Sandomierzaka, [w:] W czterdziestą rocznicę Powstania Styczniowego 1863–1903, Lwów 1903.
Erlach von F.L., Partyzantka w Polsce w r. 1863 w świetle własnych obserwacji, zebranych na teatrze walki od marca do sierpnia 1863 roku, przekł. J. Gagatek, W. Tokarz, przedmowa i przypisyW. Tokarz, Warszawa 1919.
Hirsch R., Z oddziału Jagmina. Wspomnienie, [w:] W czterdziestą rocznicę Powstania Styczniowego 1863–1903, Lwów 1903.
Kahane Sanbra F., Dzieje Żuawa, [w:] W czterdziestą rocznicę Powstania Styczniowego 1863–1903, Lwów 1903.
Oxiński J., Józefa Oxińskiego wspomnienia z powstania polskiego 1863/64 roku [odbitka z „Rocznika Łódzkiego”], Łódź 1959.
Pamiętnik Ignacego Jana Drygasa, [w:] Wspomnienia chłopów powstańców 1863 r., red. E. Kozłowski, Kraków 1983.
Pamiętnik Jana Podkowy weterana z 1863 roku, [w:] K. Jadczyk, J. Kita, M. Nartonowicz-Kot,
Powstanie styczniowe w Łodzi i regionie. Studia i materiały, Łódź 2014.
Pamiętnik Konstantego Małeckiego, weterana 63 roku, [w:] K. Jadczyk, J. Kita, M. Nartonowicz-Kot, Powstanie styczniowe w Łodzi i regionie. Studia i materiały, Łódź 2014.
Przygody powstańca z 1863 roku, [w:] K. Jadczyk, J. Kita, M. Nartonowicz-Kot, Powstanie styczniowe w Łodzi i regionie. Studia i materiały, Łódź 2014.
Rembacz M., Z biegu życia wspomnień kilka dla pamięci młodszego pokolenia, [w:] Wspomnienia chłopów powstańców 1863 r., red. E. Kozłowski, Kraków 1983.
Wiśniewski F., W oddziale Czachowskiego. (Urywki z pamiętnika), [w:] W czterdziestą rocznicę Powstania Styczniowego 1863–1903, Lwów 1903.
Żelkowski-Dąbrowa W., Wspomnienia moje z 1863 r. jako siedemnastoletniego powstańca, [w:] Powstanie styczniowe na Lubelszczyźnie, red. T. Mencel, Lublin 1966.
Dąbkowski W., Powstanie styczniowe w puszczy kozienickiej, Warszawa 1974.
Jadczyk K., Przyczynek do działalności polskiego sądownictwa wojskowego w powstaniu 1863– 1864 r. Sprawa wyroków śmierci na Władysława Sokołowskiego „Iskrę”, Tomasza Stamirowskiegoi Józefa Sawickiego, „Acta Universitatis Lodziensis”, Folia Historica 88, 2012, s. 137–159.
Jadczyk K., Kita J., Nartonowicz-Kot M., Powstanie styczniowe w Łodzi i regionie. Studia i materiały, Łódź 2014.
Karbowski W., Ludwik Narbutt. Życiorys wodza w powstaniu styczniowem na Litwie, Grodno 1935.
Kieniewicz S., Powstanie styczniowe, Warszawa 1983.
Kozłowski E., Wrzosek Mieczysław, Historia oręża polskiego 1795–1939, Warszawa 1984.
Maliszewski E., Organizacja powstania styczniowego, Warszawa [1919].
Płoski S., O taktyce oddziałów powstańczych, „Przegląd Historyczny” 1937–1938, t. XXXIV, nr 2, s. 495–503.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
