Analiza fringe belt: metoda potwierdzająca utworzenie historycznych granic Rabatu
DOI:
https://doi.org/10.18778/1508-1117.25.03Słowa kluczowe:
Morfologia miast, fringe belts, rozwój obszarów miejskich, światowe dziedzictwo UNESCOAbstrakt
Fringe belt, czyli rozlegle obszary o małej gęstości zabudowy i znacznej ilości przestrzeni otwartych przeznaczonych pod zagospodarowanie instytucjonalne, stanowią ważny morfologiczny element krajobrazu miast. Rabat, stolica Maroka, w 2012 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO pod nazwą „Rabat – nowoczesna stolica i historyczne miasto”, jako że reprezentuje model planowania nowoczesnego zintegrowany z historycznym jądrem osadniczym. Niemniej kryterium (v) – przyznawane wybitnym przykładom tradycyjnego osadnictwa, reprezentującego kulturę (lub kultury) lub interakcję człowieka z otoczeniem – zostało uznane za podstawę odrzucenia nominacji Rabatu, który według raportu ICOMOS jest zdefragmentowany przestrzennie i wykazuje brak związku między zabudową a środowiskiem. Mając na uwadze powyższe, artykuł prezentuje Kasbah of Oudayas, unikalną i wyróżniającą się historyczną jednostkę osadniczą, będącą zaprzeczeniem przykładów zaprezentowanych w 2012 roku.
Celem opracowania jest zbadanie rozwoju przestrzennego Rabatu w różnych okresach morfologicznych w celu ustalenia, czy fringe belts mogą ujawnić historyczne obszary, w obrębie których miasto ewoluowało w czasie. Artykuł jest także próbą zrozumienia, w jaki sposób fringe belts mogą przyczynić się do uznania Kasbah of Oudayas za pierwsze islamskie jądro osadnicze stolicy. Autorzy wyrażają nadzieję, że niniejsze opracowanie może okazać się pomocne tak dla naukowców, jak i praktyków w dziedzinie morfologii miast i dziedzictwa kulturowego; dostarczyć wskazówki, w jaki sposób badać wyjątkowe historyczne jednostki osadnicze oraz uwyraźnić ich architektoniczne, historyczne i kulturowe wartości; wykazać, w jaki sposób zastosowanie i upowszechnianie wskazanej metodologii może otworzyć nowe perspektywy dla badań z zakresu morfologii miast.
Bibliografia
Brignon J., Amine A., Boutaleb B., Martinet G., Rosenberger B., 1987, Histoire du Maroc, Colaboração de Michel Terrasse, Hatier.
Caillé J., 2006, La ville de Rabat jusqu´au Protectorat Français: histoire et archéologie, Vol. 1, Editions Frontispice, Casablanca.
Conzen M.P., 2004, Thinking about urban form: Papers on Urban Morphology, 1932–1998, Peter Lang, Oxford.
Conzen M.P., 2009, How growing cities internalize their old urban fringes: a cross cultural comparison, „Journal of the International Seminar on Urban Form”, 13 (1), Dorchester, s. 29–54.
Conzen M.R.G., 1969, Alnwick, Northumberland: a study in town-plan analysis, LTD Institute of British Geographers, London, Alden & Mowbray, Alden Press, Oxford.
Es-Semmar M., 2011, L’évolution de la courbe urbanistique et historique de la ville de l’estuaire de Bouregreg Sala-Ribat Al Fath durant les 25 derniers siècles, Royame du Maroc, Rabat, Agence pour l’Aménagement de la Vallée du Bouregreg. Non Published Document.
Icomos 1401, 2011, http://whc.unesco.org/uploads/nominations/1401.pdf (Acess: april 2016.)
Lugan B., 2011, Histoire du Maroc: des origines à nous jours, Ellipses Éition Marketing S.A., Paris.
Plan d’Aménagement Unifié de la Ville de Rabat (PAU), 2009, Mission 2: Diagnostic Analyses thématiques et spatiales Royaume du Maroc, Ministère de l’Habitat, de l’Urbanisme et de l’Aménagement de l’Espace, Agence Urbaine de Rabat-Salé, Atelier parisien d’urbanisme.
Safe S., Pereira Costa S., 2014, Urban Evolution analysis as a means to confirm an outstanding example of a traditional human settlement in Rabat, [in:] Oliveira V., Pinho P., Batista L., Patatas T. and Monteiro C. (eds.), Our common future in Urban Morphology, FEUP, Porto.