GIS w nowych podstawach programowych geografii

Elżbieta Szkurłat; Iwona Piotrowska

doi:10.18778/1508-1117.34.04

Authors

Elżbieta Szkurłat Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Wydział Kultury Fizycznej, Zdrowia i Turystyki, Instytut Geografii
Iwona Piotrowska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych, Instytut Geoekologii i Geoinformacji, Pracownia Dydaktyki Geografii i Edukacji Ekologicznej

DOI:

https://doi.org/10.18778/1508-1117.34.04

Keywords:

Geographic Information Systems, the geoinformation technology, the core curriculum, geography

Abstract

In recent years, educational activities have been undertaken, the effect of which is a change in philosophy and ways of geographic education, related to the development of a knowledge-based economy and digital technologies. The article discusses the general assumptions and directions of changes in the new geography program basis, with particular emphasis on the role of geoinformation technologies and GIS. Also, the relevant provisions have been presented, emphasizing the need to introduce them in the implementation of specific substantive issues from both physical and socio-economic geography. Since the introduction of GIS to such a large extent is a new situation and a big challenge for teachers, attention was also paid to the possible difficulties and limitations in the implementation of the core curriculum. Being aware of this, it is also important to take specific solutions and proposals in the field of teacher education in relation to program changes.

References

Gaździcki J., 2006, Zakres tematyczny dziedziny geoinformacji jako nauki i technologii (Themes of GIScience and technology), „Roczniki Geomatyki – Annals of Geomatics”, Polskie Towarzystwo Informacji Przestrzennej, Warszawa, 4 (2): 15–27.

Gaździcki J., 2009, Studia wyższe w dziedzinie geoinformacji: aspekty modernizacji w Polsce (Tertiary studies in geoinformation: aspects of modernization in Poland), „Roczniki Geomatyki – Annals of Geomatics”, Polskie Towarzystwo Informacji Przestrzennej, Warszawa, 7 (3): 7–18.

Gaździcki J., Gotlib D., Jażdżewski I., Zwoliński Z., 2018, Aktualne aspekty edukacji geoprzestrzennej w Polsce, „Roczniki Geomatyki – Annals of Geomatics”, 16 (3/82): 235–240.

GIS w szkole. Poradnik dla nauczycieli przedmiotów przyrodniczych, 2011, Centrum UNEP/GRID, Warszawa.

Głowacz A., 2015, Teoretyczne i praktyczne aspekty wykorzystania GIS w szkolnej edukacji, [w:] Hibszer A., Szkurłat E. (red.), Technologie informacyjno-komunikacyjne w geograficznej praktyce edukacyjnej, „Prace Komisji Edukacji Geograficznej Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 5: 73–89.

Hibszer A., Piotrowska I., Rachwał T., Szkurłat E., 2017, Warunki realizacji nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego. Geografia klasy V–VIII, „Geografia w Szkole”, 1: 35–37.

Jażdżewska I. (red.), 2015, GIS in Higher Education in Poland. Curriculums, Issues, Discussion (GIS w szkolnictwie wyższym w Polsce. Programy, problemy, dyskusja), Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Jażdżewska I., 2016, Oferta edukacyjna geoinformacji na Wydziale Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego 2015/2016 r., „Roczniki Geomatyki”, XIV, 3 (73): 351–362.

Jażdżewska I., Werner P., Zwoliński Z., 2015, Current state and future perspectives of university education of GIS and geoinformation in Poland, [w:] Jażdżewska I. (red.), GIS in Higher Education in Poland. Curriculums, Issues, Discussion, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź: 5–23.

Kozak J., 2008, Nauczanie teorii i technologii informacji geograficznej na studiach geograficznych na Uniwersytecie Jagiellońskim: uwarunkowania i perspektywy, „Roczniki Geomatyki”, VI, 5: 39–48.

Kozak J., Szablowska-Midor A., 2009, Pożądane kompetencje absolwentów studiów geoinformatycznych: doświadczenia Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, „Roczniki Geomatyki”, VII, 6 (36): 73–80.

Kroczak R., 2012, Systemy Informacji Geograficznej w szkole, „Geografia w Szkole”, 5: 6–10.

MEN, 2017, Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz.U., 2017, poz. 356).

MEN, 2018a, Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 roku w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U., 2018, poz. 467).

MEN, 2018b, Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz.U., 2018, poz. 1679).

Nita J., Waga J.M., 2004, GIS w nauczaniu geografii: projekt TERRA-INFO-0597: możliwość wykorzystania baz danych, „Geografia w Szkole”, 3: 15–22.

Piotrowska I., 1996, Wykorzystanie Geograficznych Systemów Informacyjnych w nauczaniu geografii, [w:] Jarowiecki J., Piskorz S. (red.), Różne drogi kształcenia i dokształcania nauczycieli geografii, Akademia Pedagogiczna w Krakowie, Kraków: 136–143.

Piotrowska I., 2018, Technologie geoinformacyjne w podstawie programowej – wyzwanie dla nauczyciela geografii, [w:] Hibszer A., Szkurłat E. (red.), Nauczyciel geografii wobec wyzwań reformowanej szkoły, „Prace Komisji Edukacji Geograficznej Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 8, Sosnowiec: 33–50.

Piotrowska I., Hibszer A., Szkurłat E., Rachwał T., 2017, Nowa podstawa programowa z geografii w szkole podstawowej – komentarze i odpowiedzi do opinii, „Geografia w Szkole”, 2: 18–21.

Samulowska M., Wyka E., 2015, Nauczanie z wykorzystaniem narzędzi GIS – przykłady rozwijania umiejętności analizowania informacji przestrzennych, [w:] Hibszer A., Szkurłat E. (red.), Technologie informacyjno-komunikacyjne w geograficznej praktyce edukacyjnej, „Prace Komisji Edukacji Geograficznej Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 5, Łódź: 89–104.

Szkurłat E., 2011, Idee Wacława Nałkowskiego a współczesna dydaktyka, [w:] Kurek S. (red.), Koncepcje Wacława Nałkowskiego w świetle osiągnięć współczesnej nauki i filozofii, „Studia Geographica II. Annals Universitatis Pedagogicae Cracoviensis”, 105, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków: 110–117

Szkurłat E., Hibszer A., Angiel J., 2016, Zarys koncepcji szkolnej edukacji geograficznej, „Geografia w Szkole”, 5: 18–22.

Szkurłat E., Hibszer A., Piotrowska I., Rachwał T., 2017a, Komentarz do podstawy programowej geografia na II etapie edukacyjnym, [w:] Podstawa programowa kształcenia ogólnego z komentarzem; szkoła podstawowa, geografia, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa: 24–36.

Szkurłat E., Piotrowska I., Hibszer A., Rachwał T., Wieczorek T., 2017b, Nowa podstawa programowa z geografii dla liceum ogólnokształcącego oraz technikum ‒ ogólne założenia i warunki realizacji, „Geografia w Szkole”, 3: 26–31.

Zwoliński Z., 2009a, Rozwój myśli geoinformacyjnej, [w:] Zwoliński Z. (red.), GIS – platforma integracyjna geografii, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań: 9–21.

Zwoliński Z. (red.), 2009b, GIS – platforma integracyjna geografii (GIS – geography integration platform), Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.

Zwoliński Z., 2010, O homologiczności polskiej terminologii geoinformacyjnej (On homology of the Polish geoinformation terminology), [w:] Zwoliński Z. (red.), GIS – woda w środowisku, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań: 21–30.

Europejskie Ramy Kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (Dz.Urz.UE C 111 z dnia 6 maja 2008 r.).