Gospodarowanie przestrzenią w odnowie wsi – zastosowanie koncepcji miejsca do analizy projektów odnowy wsi

Pamela Jeziorska-Biel

doi:10.18778/1508-1117.28.02

Autor

Pamela Jeziorska-Biel Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Katedra Geografii Regionalnej i Społecznej

DOI:

https://doi.org/10.18778/1508-1117.28.02

Słowa kluczowe:

Przestrzeń, miejsce, Odnowa Wsi

Abstrakt

Nie tylko termin „przestrzeń” posiada wiele znaczeń, lecz także pojęcia bezpośrednio z nim powiązane są bogate w różnorodne konotacje. Przestrzeń może być rozumiana zarówno jako abstrakcyjna idea, właściwość materii, środowisko naturalne wykształcone w określony sposób w toku ewolucji lub wreszcie jako wytwór ludzki – antropogeniczny, kulturowy i społeczny (Jałowiecki, Szczepański 2009: 314). Wynika to nie tyle z braku precyzji językowej, ile z pewnych nastawień teoretycznych i filozoficznych, czasem nawet nieuświadomionych i niezwerbalizowanych, stosowanych przez różne środowiska naukowe. Niniejszy artykuł stanowi próbę przybliżenia różnych koncepcji przestrzeni funkcjonujących w naukach społecznych i wyodrębnienia z nich koncepcji miejsca jako „przestrzeni oswojonej” – bogatej w sensy i znaczenia. A to w celu spojrzenia na wybrany projekt zrealizowany w ramach programu Odnowa Wsi w kategoriach przemiany przestrzeni obcej w miejsce oswojone. Powstaje zatem pytanie o sposób „gospodarowania” przestrzenią w Odnowie Wsi, który prowadzi do nadania jej wartości miejsca.

Bibliografia

Chojnicki Z., 1999, Podstawy metodologiczne i teoretyczne geografii, Wydawnictwo Naukowe Bogucki, Poznań.

Chojnicki Z., 1999a, Pojęcie odległości w analizie przestrzeni społeczno-ekonomicznej, [w:] Chojnicki Z., Podstawy metodologiczne i teoretyczne geografii, Wydawnictwo Naukowe Bogucki, Poznań.

Chojnicki Z., 1999b, Podstawowe problemy filozoficzne i metodologiczne przestrzeni i czasu, [w:] Chojnicki Z., Podstawy metodologiczne i teoretyczne geografii, Wydawnictwo Naukowe Bogucki, Poznań.

Dramowicz K., 1984, Przestrzeń – wciąż nowy stary problem, „Przegląd Zagranicznej Literatury Geograficznej”, 3–4: 25–44.

Dziewoński K., 1965, Zagadnienia integracji analizy kartograficznej i statystycznej w badaniach geograficznych, „Przegląd Geograficzny”, 37 (4): 585–597.

Fliedner D., 1992, Antropogeographie, Paradigmenwechsel, kulturelle Evolution, „Geographische Zeitschrift”, 80 (1): 1–19.

Fuhrmann Ch., 2013, Przyszłość krajobrazu kulturowego. Strategia projektowania i odnowy obszarów wiejskich, [w:] Niedźwiecka-Filipiak I., Kuriata Z. (red.), Współczesny krajobraz wsi. Szanse i zagrożenia, Agencja Wydawnicza „ARGI” s.c., Wrocław.

Giddens A., 2003, Stanowienie społeczeństwa. Zarys teorii strukturacji, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań.

Heffner K., 2007, Fundamenty procesu przemian aktywizacyjnych na obszarach wiejskich, [w:] Kłodziński M., Błąd M., Wilczyński R. (red.), Odnowa wsi w integrującej się Europie, IRWiR, Warszawa.

Jałowiecki B., Szczepański M.S., 2009, Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Jeziorska-Biel P., 2015a, Odnowa Wsi w gminie Nowosolna w województwie łódzkim, [w:] Psyk-Piotrowska E. (red.), Nowe mechanizmy rozwoju obszarów wiejskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Jeziorska-Biel P., 2015b, The „Rural Renewal” Programme as a mechanism of promoting sustainable development of municipalities in Poland example of the Lodz Region, [w:] Zajda K., Michalska S. (red.), Young Researchers and the Problems of Polish Rural Areas, University of Łódź Press, Łódź.

Jędrzejczyk D., 2001, Wprowadzenie do geografii humanistycznej, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW, Warszawa.

Lefebvre H., 1991, The producion of space, Blackwell, Oxford–Cambridge MA.

Lisowski A., 2003, Koncepcje przestrzeni w geografii człowieka, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW, Warszawa.

Liszewski S., 1995, Przestrzeń turystyczna, „Turyzm”, 5 (2): 87–103.

Liszewski S., 1997, Przestrzeń miejska i jej organizacja, [w:] Domański B. (red.), Geografia, człowiek, gospodarka, IG UJ, Kraków: 55–66.

Lynch K., 1984, Good City Form, Massachusetts Institute of Technology, MIT Press, Cambridge.

Niedźwiecka-Filipiak I., 2009, Wyróżniki krajobrazu i architektury wsi Polski południowo-zachodniej, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław.

Passi A., 1986, The institutionalization of regions: a theoretical framework for understanding the emergence of regions and the constitution of regional identity, „Fennia”, 164 (1): 105–146.

Relph E.C., 1970, An inquiry into the relations between phenomenology and geography, „Canadian Geographer”, 14.

Sack R.D., 1992, Place, modernity, and the consumer’s world, Johns Hopkins University Press, Baltimore, London.

Sektorowy Program Operacyjny „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich” na lata 2004–2006, 2004.

Suliborski A., 2001, Funkcje i struktura funkcjonalna miast. Studia teoretyczno-empiryczne, Uniwersytet Łódzki, Łódź.

Taylor P.J., 1999, Places, spaces and Macy’s: place–space tensions in the political geography of modernities, „Progress in Human Geography”, 23: 7–26.

Tuan Yi-Fu, 1987, Przestrzeń i miejsce, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003, nr 80, poz. 717, z późn. zm.).

Welch R.V., 1972, Conflict, apparent and real: A review of concepts of space in geography, „New Zealand Geographer ”, 34 (1): 24–30.

Wojciechowski K.H., 1996, Przestrzeń i geografia, „Rzeki”, 5: 161–179.

Wódz J., 1989, Przestrzeń odniesienia – kilka propozycji metodologicznych, [w:] Wódz J. (red.), Przestrzeń znacząca. Studia socjologiczne, Śląski Instytut Naukowy, Katowice.

Wójcik M., 2008, Miejsce człowieka na Ziemi – refleksje odnoszące się do geograficznego namysłu nad czasem, [w:] Maik W., Rembowska K., Suliborski A. (red.), Terytorium, region, miejsce – czas i przestrzeń w geografii. Podstawowe idee i koncepcje w geografii, t. 4, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej WSG w Bydgoszczy, Zakład Geografii Społecznej i Studiów Regionalnych UŁ w Łodzi, Bydgoszcz.

Wójcik M., 2010, Struktura i działanie – społeczno-geograficzna interpretacja oddziaływania funduszy Unii Europejskiej na przykładzie programu „Odnowa Wsi”, [w:] Kacprzak E., Kołodziejczak A. (red.), Rola środków Unii Europejskiej, „Studia Obszarów Wiejskich”, 24, Wydawnictwo „Bernardinum” Sp. z o.o., Warszawa.

Znaniecki F., 1938, Socjologiczne podstawy ekologii ludzkiej, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, 1.