Zaproszenie do publikacji - "Europa Środkowa i Wschodnia w obliczu nowego globalnego (nie)porządku: wyzwania i rozwiązania". 

Porządek międzynarodowy oparty na wartościach, kształtowany przez państwa Globalnej Północy od zakończenia zimnej wojny i upadku Związku Radzieckiego, ostatecznie „umarł” w lutym 2022 roku wraz z rozpoczęciem rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie. Upadek ten nie był jednak ani nagły, ani nieoczekiwany…

Jeśli rozpad Związku Radzieckiego był łagodnym trzęsieniem ziemi, to obecnie mamy do czynienia z tsunami – Rosja nie zamierza pogodzić się z upadkiem imperium i desperacko próbuje powstrzymać nieuniknioną degradację swojej pozycji międzynarodowej w jedyny znany sobie sposób.

Ponowny wybór Donalda Trumpa na prezydenta Stanów Zjednoczonych nie tylko nie zmienił oblicza wojny, lecz przeciwnie — ośmielił Rosję do dalszej agresji, nie sprzyja spójności i odporności wspólnoty euroatlantyckiej oraz „zbiera żniwo” z pozostałości dotychczasowego ładu międzynarodowego.

Chiny, niczym „mądra małpa siedząca na szczycie góry i obserwująca walkę dwóch tygrysów w dolinie poniżej”, wzmacniają swoją pozycję międzynarodową, wykorzystując chaos, agresywność i nieprzewidywalność Rosji oraz Stanów Zjednoczonych, spychając Europę w swoje objęcia — ze wszystkimi negatywnymi konsekwencjami tego stanu rzeczy.

Na naszych oczach rodzi się nowy „koncert mocarstw”, w którym Europie, a zwłaszcza Europie Środkowo-Wschodniej, przypisuje się rolę „nawozu historii”, a dziewiętnastowieczne zasady rządzące polityką międzynarodową powracają w budzącej grozę formie.

Celem niniejszego numeru jest próba zrozumienia przyczyn, które doprowadziły do „powrotu do przeszłości” w porządku międzynarodowym. Czy obecny stan systemu stosunków międzynarodowych jest naturalnym porządkiem rzeczy, a ład oparty na wartościach był jedynie krótkotrwałą aberracją? Czy źródła nowej epoki niepokojów mają genezę w polityce wewnętrznej państw, czy też wynikają z samej natury relacji międzypaństwowych?

Kolejnym obszarem problemowym proponowanego numeru jest struktura zagrożeń, przed którymi stoją państwa regionu (materialnych i niematerialnych; w sferze bezpieczeństwa państwa, zagrożeń społeczno-ekonomicznych oraz tożsamościowych). Obszar ten wiąże się z koncepcją odporności państw na obecne i przyszłe zagrożenia, a także z pytaniem, w jakim stopniu kraje regionu są w stanie radzić sobie z nimi samodzielnie, czy mogą liczyć na wsparcie z zewnątrz oraz jaka jest dziś wartość dawnych sojuszy i historycznych tradycji współpracy.

 

Termin nadsyłania tekstów: 17 sierpnia.