Śladami „skradzionego” mózgu. Fantastyczne fabuły w romanetach Jakuba Arbesa

Autor

  • Margreta Grigorowa Katedra Slawistyki, Uniwersytet św. Cyryla i św. Metodego w Wielkim Tyrnowie

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.06.11

Słowa kluczowe:

Jakub Arbes, romanetto, Newton, Einstein, motyw skradzionego mózgu, science fiction, gotycyzm, literatura czeska

Abstrakt

Artykuł dotyczy wyznaczników romaneto – gatunku literackiego zapoczątkowanego przez czeskiego pisarza Jakuba Arbesa – przyjmując za punkt wyjścia sposób, w jaki rozwijają się w nim fantastyczne fabuły. Romaneta Arbesa charakteryzuje wzajemne oddziaływanie powieści gotyckiej i science fiction. Artykuł koncentruje się na najbardziej znanym romaneto Mózg Newtona (Newtonův mozek). Analiza skupia się na porównawczym rozpatrywaniu motywu ukradzionego mózgu w relacji do historii o ukradzionym mózgu Ensteina i jej literackich reperkusjach.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Margreta Grigorowa - Katedra Slawistyki, Uniwersytet św. Cyryla i św. Metodego w Wielkim Tyrnowie

    Margreta Grigorowa – prof. dr hab. w Katedrze Slawistyki Uniwersytetu św. Cyryla i św. Metodego w Wielkim Tyrnowie (Bułgaria) Jej główne nurty zainteresowań badawczych to: temat herezji we współczesnej literaturze polskiej, relacje literatura-sztuka, motywy podróżnicze i migranckie w twórczości Josepha Conrada, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Ryszarda Kapuścińskiego, Olgi Tokarczuk; recepcja literatury polskiej w Bułgarii. Najważniejsze publikacje monograficzne: Хоризонти и пътища на полската идентичност [Horyzonty i drogi polskiej tożsamości] (2002), Литературни пос-вещения. Ритуални зони на словото в полската литература [Rytualne strefy słowa w literaturze polskiej] (2004), Джоузеф Конрад Коженьовски. Творецът като мореплавател [ Joseph Conrad Korzeniowski. Twórca jako żeglarz] (2011), Oczyma słowa. Studia polonistyczne, Велико Търново: Фабер (2015). Przekłady: M. Bieńczyk, Książka twarzy, Cz. Miłosz, Rodzinna Europa (z Mirą Kostową), wybrane dzieła Wisławy Szymborskiej, Juliana Tuwima, Kazimierza Nowaka, Herlinga-Grudzińskiego.

Bibliografia

Abraham C., Possessing genius: the bizarre odyssey of Einstein’s brain, Duxford 2001.

Arbes J., Romaneta, Praga 2011, [online] https://web2.mlp.cz/koweb/00/03/37/06/47/romaneta.pdf (dostęp: 12.03.2017).

Barthes R., Mitologie, przeł. A. Dziadek, wstęp K. Kłosiński, Warszawa 2000.

Butler E.M., The myth of Magus, Cambridge 1948.

Cybernetyczne laleczki. Antologia, przeł., wstęp i wybór H. Janaszek-Ivaničkova, Poznań 1987.

Diamond M., Scheibel A.B., On the brain of a scientist: Albert Einstein, „Exp Neurol” 1985, nr 88 (1), s. 198–204.

Dokoupil B., Vliv E.A. Poea na tvorbu Jakuba Arbesa, „Sborník Prací Filozofické Fakulty Brněnské Univerzity Studia Minora Facultatis Philosophicae Universitatis Brunensis” 1976/77, nr 23/24, s. 31–38, [online] https://digilib.phil.muni.cz/bitstream/handle/11222.digilib/108597/D_ScientiaeLitterarum_23-1976-1_4.pdf?sequence=1 (dostęp: 12.03.2017).

Friesen I., The female crucifix: images of St. Wilgefortis since the Middle Ages, Ontario 2001.

Górnicki J., Kilka scen z życia spiral, czyli o reinkarnacji i klonowaniu w matematyce [zarys wykładu wygłoszonego na XX Szkole Matematyki Poglądowej Kultura matematyczna – teoria i zbiór zadań], Grzegorzewice 1998.

Gunn J., Droga do Science Fiction. T. I: Od Gilgamesza do Wellsa. Antologia, Warszawa 1985

Janáčková J., Arbesovo romaneto: z poetiky české prózy, Praga 1975.

Janaszek-Ivaničková H., Wstęp. Od Golema do cybernetycznych laleczek z mrugającymi oczami, [w:] Cybernetyczne laleczki. Antologia, przeł., wstęp i wybór H. Janaszek-Ivaničkova, Poznań 1987, s. 5–12.

Juan S., The odd brain: mysteries of our weird and wonderful brains explained, Kansas City 2006.

Lem S., Fantastyka i futurologia, Kraków 1970.

Literatury zachodniosłowiańskie czasu przełomu 1890–1990. Przewodnik encyklopedyczny. Tom 2: Literatura czeska, red. H. Janaszek-Ivaničková, Katowice 1999.

Magnuszewski J., Słowiańszczyzna zachodnia i południowa, Warszawa 1995.

Millhauser S., Eisenheim the Illusionist, [w:] We others: new & selected stories, Londyn 2011.

Pobrania

Opublikowane

2017-12-30

Numer

Dział

Czytanie literatury

Jak cytować

Grigorowa, Margreta. 2017. “Śladami „skradzionego” mózgu. Fantastyczne fabuły W Romanetach Jakuba Arbesa”. Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze, no. 6 (December): 207-23. https://doi.org/10.18778/2299-7458.06.11.