Diariusze i ich czytelnicy. O narracyjnych aspektach pamiętnikarskich relacji z poselstwa Wojciecha Miaskowskiego do Turcji w 1640 roku

Marcin Bauer

doi:10.18778/2299-7458.01.22

Autor

Marcin Bauer Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Katedra Literatury Staropolskiej i Nauk Pomocniczych

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.01.22

Abstrakt

Article compares (in certain aspects of narration) three diaries written in 1640 during chamberlain of Lvov Wojciech Miaskowski's voyage to Turkey, where he was sent by the king Vladislaus IV Vasa as an envoy to the sultan Ibrahim I. An overview of different ways of presenting the same events by different authors shows the development of old Polish diaries as a quasi-literary genre, in particular the noticeable tendency to fictionalize the story, regardless of the addressees of the text. Analyzed relations indicate the presence of this trend in both official and private diaries.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Alojzy Sajkowski, Nad staropolskimi pamiętnikami, Poznań 1964

Alojzy Sajkowski, Zbigniew Lubieniecki i jego pamiętnik, „Odrodzenie i Reformacja w Polsce” 1963, s. 257–264

Alojzy Sajkowski, Zbigniew Lubieniecki i jego pamiętnik, s. 257 oraz A. Przyboś, Wstęp, s. 39

Adam Walaszek, Wstęp, [w:] Trzy relacje z polskich podróży na wschód muzułmański w pierwszej połowie XVII wieku, wybór, wstęp i oprac. tenże, Kraków 1980

Hanna Dziechcińska, Diariusz oraz Pamiętnik, [w:] Słownik literatury staropolskiej, pod red. T. Michałowskiej i in., Wrocław 1998

Hanna Dziechcińska, Miejsce przekazu pamiętnikarskiego w kulturze dawnej Polski, „Rocznik Towarzystwa Literackiego im A. Mickiewicza” 1993, s. 3–14

Hanna Dziechcińska, O staropolskich dziennikach podróży, Warszawa 1991, s. 26

Hanna Dziechcińska, Proza staropolska. Problemy gatunków i literackości, Wrocław–Warszawa–Kraków 1967

Henryk Wisner, Rzeczpospolita Wazów, II. Wojsko Wielkiego Księstwa Litewskiego, dyplomacja, varia, Warszawa 2004, s. 254–270

Julian Przyboś, Wstęp, [w:] Wielka legacja Wojciecha Miaskowskiego…; zob. również A. Przyboś i K. Przyboś, Miaskowski (Miastkowski) Wojciech z Miaskowa h. Leliwa, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 20, Wrocław 1975, s. 547–549

Jadwiga Rytel, „Pamiętniki” Paska na tle pamiętnikarstwa staropolskiego, Wrocław–Warszawa–Kraków 1962

Jadwiga Rytel, Z problematyki gatunków literackich w prozie staropolskiej, [w:] Studia z dawnej literatury czeskiej, słowackiej i polskiej, pod red. K. Budzyka i J. Hrabaka, Warszawa–Praha 1963

Jan Sobieski, Dziennik wyprawy chocimskiej r. 1621, [w:] Pamiętniki o wyprawie chocimskiej r. 1621, oprac. Ż. Pauli, Kraków 1853, s. 105–184

Janusz Tazbir, Stando lubentius moriar: biografia Stanisława Lubienieckiego, Warszawa 2003

Krzysztof Warszewicki, O pośle, oprac. [i przeł.] J. Życki, Warszawa 1935, s. 72

Marcin Bauer, Samodzierżawie w oczach Sarmatów. Postrzeganie autorytetu władcy absolutnego w pamiętnikach polskich z czasów Dymitriad, [w:] Władca, władza. Literackie doświadczenia Europejczyków od antyku po wiek XIX, pod red. M. Szymor-Rólczak, przy współudz. M. Poradeckiego, Łódź 2011

Michał Kaczmarek, Szkice z typologii pamiętnikarstwa staropolskiego XVI w., „Prace Polonistyczne” 1961, seria 17

Marek Prejs, Egzotyzm w literaturze staropolskiej. Wybrane problemy, Warszawa 1999, s. 98

Piotr Borek, Ukraina w staropolskich diariuszach i pamiętnikach, Kraków 2001

Roman Krzywy, Deskrypcja Stambułu w „Przeważnej legacyi” Samuela Twardowskiego wobec topiki laudatio urbis, „Pamiętnik Literacki” 2011, z. 4, s. 50–51

Roman Pollak, Wstęp, [w:] Listy Krzysztofa Opalińskiego do brata Łukasza 1641–1653, Wrocław 1957, s. VII–VIII

Albrecht Stanisław Radziwiłł, Pamiętnik, przeł. i oprac. R. Żelewski i A. Przyboś, t. 2: 1637–1646, Warszawa 1980, s. 218

Samuel Twardowski, Przeważna legacyja Krzysztofa Zbaraskiego od Zygmunta III do sułtana Mustafy, wyd. R. Krzywy, Warszawa 2000, Biblioteka Pisarzy Staropolskich t. 17, s. 28

Wojciech Dembołęcki, Przewagi elearów polskich, co ich niegdy lisowczykami zwano, oprac. i wstęp R. Sztyber, Toruń 2005, s. 158)

Wojciech Miaskowski, Wielka legacja Wojciecha Miaskowskiego do Turcji w 1640 roku, oprac. A. Przyboś, Warszawa–Kraków 1985