Imigranci z Hesji i Badenii między Łodzią a Szadkiem w pierwszej połowie XIX w.
DOI:
https://doi.org/10.18778/1643-0700.15.07Słowa kluczowe:
osadnictwo wiejskie, Niemcy, imigracjaAbstrakt
Chłopscy imigranci z Hesji i Badenii pojawili się w Królestwie Polskim w latach 1835–1837. Do wychodźstwa skłoniły ich trudne warunki ekonomiczne w ojczyznach (przeludnienie wsi) i zachęta ze strony władz Królestwa Polskiego i właścicieli ziemskich, zainteresowanych tworzeniem wsi czynszowych w swoich dobrach. W efekcie kilka takich osad (Srebrna, Bechcice, Łobudzice) powstało na gruntach Mikołaja Krzywiec Okołowicza, na pograniczu województw kaliskiego i mazowieckiego. Okazana przez dziedzica pomoc pozwoliła przybyszom pokonać trudności pierwszych lat gospodarowania na nowym terenie. W późniejszych latach ich wsie wyróżniały się stabilnością gospodarczą. Przybysze z Hesji (ewangelicy) utrzymali też swoją odrębność wobec polskiego (katolickiego) otoczenia. Natomiast chłopi badeńscy (katolicy) zintegrowali się z nim.
Bibliografia
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie Komisja Rządowa Przychodów i Skarbu, mf 24119.
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych i Policji, sygn. 6556, 7778, 7820.
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie Protokoły Rady Administracyjnej, t. 12.
Archiwum Państwowe w Kaliszu Naczelnik Powiatu Kaliskiego, sygn. 64.
Archiwum Państwowe w Łodzi Akta notariusza K. Janickiego, 1835.
Archiwum Państwowe w Łodzi Akta notariusza J. Stokowskiego, sygn. 4, 8, 18, 19, 24, 69, 77, 78, 101, 102.
Materiały do historii miast, przemysłu i klasy robotniczej w okręgu łódzkim, red. N. Gąsiorowska, t. II: Źródła do historii miast łódzkiego okręgu przemysłowego w XIX w., oprac. R. Kaczmarek, Warszawa 1958.
Obraz Królestwa Polskiego w okresie konstytucyjnym, t. 1: Raporty Rady Stanu Królestwa Polskiego z działalności rządu w latach 1816–1828, do druku przygotowały i wstępem opatrzyły J. Leskiewiczowa, F. Ramotowska, Warszawa 1984.
Skorowidz Królestwa Polskiego, t. II, Warszawa 1877.
Tabela miast, wsi, osad Królestwa Polskiego z wyrażeniem ich położenia i liczby ludności, alfabetycznie ułożona, t. II, Warszawa 1827.
Uruski S., Herbarz szlachty polskiej, t. XII, Warszawa 1915.
Zbiór przepisów administracyjnych Królestwa Polskiego, cz. 2, t. II, Warszawa 1866.
Beer M., Die „trockene Auswanderung”. Eine thematische und forschungsgeschichtliche Einordnung, [w:] Migration nach Ost- und Südosteuropa vom 18. bis zum Beginn des 19. Jahrhunderts. Ursachen – Formen – Verlauf – Ergebnis, wyd. M. Beer, D. Dahlmann, Stuttgart 1999.
Hahn S., Russische Staatsmänner und Diplomaten der Gegenwart, Berlin 1877.
Ihnatowicz I., Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, t. I, Warszawa 1967.
Konstantynów Łódzki. Dzieje miasta, red. M. Nartonowicz-Kot, Łódź 2006.
Kossmann E. O., Deutsche mitten in Polen. Unsere Vorfahren am Webstuhl der Geschichte, Berlin–Bonn 1985.
Missalowa G., Studia nad powstaniem łódzkiego okręgu przemysłowego 1815–1870, t. II: Klasa robotnicza, Łódź 1967.
Mohr V., Spurenlese. Georg Hauck & Sohn 1796–1966, Frankfurt am Main 1996.
Rożenowa H., Produkcja wódki i sprawa pijaństwa w Królestwie Polskim 1815–1863, Warszawa 1961.
Rynkowska A., Działalność gospodarcza władz Królestwa Polskiego na terenie Łodzi przemysłowej w latach 1821–1831, Łódź 1951.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I–XV, Warszawa 1880–1914.
Woźniak K. P., Europejskie podróże polskich industrialistów, [w:] Europa w krzywym zwierciadle XIX i XX wieku, red. A. Barszczewska-Krupa, Łódź 2000.
Woźniak K. P., Niemieckie osadnictwo wiejskie między Prosną a Pilicą i Wisłą od lat 70. XVIII wieku do 1866 roku. Proces i jego interpretacje, Łódź 2013. DOI: https://doi.org/10.18778/7525-960-5
Woźniak K. P., Z problemów niemieckiego osadnictwa rolnego w okolicach Łodzi w początkach XIX wieku. Obrót ziemią, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 1995, nr 52.
http://gedbas.genealogy.net/person/database/1584?begin=&offset=19800&max=200 http://en.wikipedia.org/wiki/Thaler#Chronology_of_Thaler_development
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
