Występowanie depresji u osób starszych korzystających z pomocy społecznej – wstępne wyniki badania
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6018.297.17Słowa kluczowe:
osoby starsze, depresja, pomoc społecznaAbstrakt
Celem niniejszej pracy była próba oceny częstości występowania depresji i wybranych czynników warunkujących jej występowanie wśród podopiecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Łódź-Polesie w wieku 65 lat i więcej. Przeprowadzając badanie jakości życia związanej ze stanem zdrowia osób starszych jako jedno z narzędzi badania stosowano Geriatryczną Skalę Oceny Depresji. Pierwszy etap badania przeprowadzono w 2011 roku wśród 108 osób. W analizie statystycznej danych wykorzystano wskaźniki struktury, miary położenia dla cech mierzalnych oraz test niezależności χ2.
W badaniu wzięło udział 88 (81,5%) kobiet i 20 (18,5%) mężczyzn. Średni wiek badanych wynosił 78,2 lat. Mężczyźni uzyskujący świadczenia pomocy społecznej najczęściej byli kawalerami lub wdowcami, zaś kobiety najczęściej były owdowiałe. Osoby starsze w głównej mierze korzystały z usług opiekuńczych (77,1%). Niemal 23% wszystkich badanych korzystało z pomocy finansowej w postaci zasiłków. Aż 81,2% badanych seniorów wskazało, że choruje przewlekle lub często, zaś jedynie 18,8%, że rzadko lub wcale. U 78% badanych stwierdzono prawdopodobną depresję. Stwierdzono istotną statystycznie zależność pomiędzy występowaniem depresji, a wykształceniem, subiektywną oceną stanu zdrowia, a także poziomem zadowolenia z życia.
Najważniejsze wnioski płynące z badania to: 1) osoby starsze korzystające z pomocy społecznej są w dużym stopniu narażone na występowanie depresji; 2) poznanie uwarunkowań występowania depresji u osób starszych może przyczynić się do poprawy ich jakości życia i do zmniejszenia wydatków na opiekę medyczną powodowaną tą chorobą.
Pobrania
Bibliografia
Allsup S.J., Gosney M.A., 2002, Anxiety and depression in an older research population and their impact on clinical outcomes in a randomized controlled trial. Postgrad Medical Journal, 78, 674-677. DOI: https://doi.org/10.1136/pmj.78.925.674
Ayotte B.J., 2010, Physical Health and Depression: A Dyadic Study of Chronic Health Conditions and Depressive Symptomatology in Older Adult Couples. The Journals of Gerontology, Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 66B(1), 438-448. DOI: https://doi.org/10.1093/geronb/gbq033
Back J.H., Lee Y., 2010, Gender differences in the association between socioeconomic status (SES) and depressive symptoms in older adults. Archives of Gerontology and Geriatrics, 52(3), 140. DOI: https://doi.org/10.1016/j.archger.2010.09.012
Benyamini Y., Blumstein T., Lusky A. et al., 2003, Gender differences in the self-rated health-mortality association: is it poor self-rated health that predicts mortality or excellent self-rated that predicts survival? The Gerontologist, 43(3), 396-405. DOI: https://doi.org/10.1093/geront/43.3.396
Bień B., 1999, Epidemiologiczna ocena rozpowszechnienia niesprawności funkcjonalnej u osób w późnej starości, a świadczenie opieki. Gerontologia Polska, 7(2), 42-47.
Bień B., Górska M., Pędich W., 2000, Niesprawność fizyczna, poznawcza i emocjonalna w populacji osób starszych a świadczenie opieki, [w:] Kowaleski J.T., Szukalski P. (red.), Sytuacja zdrowotna osób w starszym wieku w Polsce. Aspekt medyczny i społeczno-demograficzny. Materiały na ogólnopolskie seminarium naukowe, Zakład Demografii Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 149-156.
Bjornskov C, 2008, Healthy and happy in Europe? On the association between happiness and life expectancy over time. Social Science and Medicine, 66,1750-1759. DOI: https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.01.031
Bobeł B., 2006, Współczesna rzeczywistość a problemy i potrzeby osób w starszym wieku, [w:] Pawlak Z. (red.), Jakość życia osób niepełnosprawnych i nieprzystosowanych społecznie, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej, Lublin, 255-259.
Bowling A., 2007, Aspirations for o/der age in the 21st century. What is successful aging? International Journal of Aging and Human Development, 64(3), 263-297. DOI: https://doi.org/10.2190/L0K1-87W4-9R01-7127
Bromley D.B., 1969, Psychologia starzenia się, PWN, Warszawa, 12-33.
Chen CM., Mullan J., Griffiths D. et al., 2011, Trajectories of depression and their relationship with health status and social service use. Archives of Gerontology and Geriatrics, 53(2), 118-124. DOI: https://doi.org/10.1016/j.archger.2010.07.006
Chipperfield J.G., 2008, Everyday physical activity as a predictor of late-life mortality. The Gerontologist, 48(3), 349-357. DOI: https://doi.org/10.1093/geront/48.3.349
Dudek D., Zięba-Wróbel A. i in., 2000, Zaburzenia depresyjne a jakość życia u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. Psychiatria Polska, 1, 73-80
Gąbka-Dembal A., Milanowski J., 2004, Choroby wieku starszego oraz potrzeby zdrowotne i społeczne tej populacji, [w:] Solecki L. (red.), Problemy ludzi starych i niepełnosprawnych w rolnictwie, Instytut Medycyny Wsi, Lublin 2004, s. 75-80.
Heitzman J., 2007, Depresja - odpowiedzi na pytania, Urban & Partner, Wrocław, 22-24.
Humańska M.A., Kędziora-Kornatowska K., 2009, Współzależność pomiędzy nasileniem stanów depresyjnych a poczucie jakości życia u osób starszych. Psychogeriatria Polska, 6(1), 15-22.
Jaracz J., 2006, Depresja w wieku podeszłym. Świat Medycyny i Farmacji, 3 (68), 40-47.
Kozłowski S., 1986, Zdolności przystosowawcze organizmu a wiek człowieka, [w:] Encyklopedia seniora. Państwowe Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa, 265-278.
Krzymiński S., 1993, Geriatria i psychogeriatria. Zagadnienia ogólne, [w:] Krzymiński S. (red.), Zaburzenia psychiczne wieku podeszłego, PZWL, Warszawa, 9-33.
Maniecka-Bryła I., Śliwińska M., Szlawska M., 2010, Próba oceny czynników determinujących jakość życia ludzi starszych mieszkających w środowisku wiejskim, [w:] Kałuża D., Szukalski P. (red.), Jakość życia seniorów w XXI wieku Ku aktywności, Wydawnictwo Biblioteka, Łódź, 243-253.
Orzechowska A., Wysokiński A., Przybylska B. i in., 2008, Zaburzenia depresyjne u osób w podeszłym wieku w zależności od aktywności życiowej. Polski Merkuriusz Lekarski, 25(150), 503-506.
Pędich W., 2004, Zróżnicowanie warunków życia i sytuacji socjalnej ludzi starszych na wsi. [w:] Solecki L. (red.), Problemy ludzi starych i niepełnosprawnych w rolnictwie, Instytut Medycyny Wsi, Lublin, 26-36.
Puto G., Ocetkiewicz T., Zawisza K, 2007, Wpływ depresji i funkcji poznawczych na subiektywną ocenę jakości życia pacjentów z chorobą niedokrwienną serca po 80. roku życia. Gerontologia Poska, 15(3), 90-96.
Pużyński S., 2009, Depresje i zaburzenia afektywne, PZWL, Warszawa, 35.
Rogers M.P., White K, Warshaw M.G. i wsp., 1994, Prevalence of medical illness in patients with anxiety disorders. International Journal of Psychiatry Medicine, 24, 83-96. DOI: https://doi.org/10.2190/TXM9-EVX8-Q4WT-G03J
Rybakowski J., 2009, Oblicza choroby maniakalno-depresyjnej, Termedia, Poznań, 41-44.
Święcicki Ł., 2010, Depresja - zwykła choroba? Urban & Partner, Wrocław, 10-25.
Sygit M., Pietrzak M., Sygit K, 2001, Długowieczność, Problemy Medycyny Społecznej, 33, 134-142.
Szukalski P., 2007, Przyczyny zgonów osób sędziwych w Polsce w latach 1980-2004. Gerontologia Polska, 15(4), 119-127.
Tobiasz-Adamczyk B., Szafraniec K., 1998, Socjomedyczne czynniki warunkujące ryzyko zgonu osób starszych. Gerontología Polska, 6(1), 40-43.
Wdowiak L., Budzyńska-Kapczuk A., 2004, Wielkie problemy geriatryczne - zespoły otępienno-depresyjne. Pielęgniarka i Położna, 46 (8), 23.
Wells K.B., Burnam M.A., Rogers W., 1992, The course of depression in adult outpatients. Results from the Medical Outcomes Study. Archives of General Psychiatry, 49, 788-794. DOI: https://doi.org/10.1001/archpsyc.1992.01820100032007
Worach-Kardas H., 2000, Zdrowotność ludzi starszych - możliwości i bariery socjoekonomiczne zachowań prozdrowotnych, [w:] Kowaleski J.T., Szukalski P. (red.), Sytuacja zdrowotna osób w starszym wieku w Polsce. Aspekt medyczny i społeczno-demograficzny. Materiały na ogólnopolskie seminarium naukowe, Zakład Demografii Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 41-46.
Zanetti O., Solerte S.B., Cantoni F., 2009, Life expectancy in Alzheimer disease. Archives of Gerontology and Geriatrics, 49(1), 237-243. DOI: https://doi.org/10.1016/j.archger.2009.09.035
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Jak cytować
