Zastosowanie narzędzi GIS do analizy planu miasta w morfologii miast

Marta Chmielewska; Elżbieta Majchorowska

doi:10.18778/1508-1117.16.11

Autor

Marta Chmielewska Katedra Geografii Ekonomicznej Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Śląski
Elżbieta Majchorowska Katedra Geomorfologii Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Śląski

DOI:

https://doi.org/10.18778/1508-1117.16.11

Słowa kluczowe:

GIS, ArcGIS, morfologia miast w ujęciu Conzena, analiza planu miasta

Abstrakt

W artykule w sposób praktyczny przedstawiono możliwości zastosowania narzędzi GIS podczas przeprowadzania analizy planu miasta pod kątem morfologicznym. Krok po kroku scharakteryzowano poszczególne etapy takiej analizy, wskazując na korzyści, jakie niesie za sobą wykorzystanie tychże narzędzi. Zwrócono również uwagę na mogące pojawić się trudności i pokazano sposoby minimalizowania ich wpływu na przebieg badań.

Bibliografia

Baranowska M., 2007, Koncepcja zjawiska Fringe Belt, [w:] Jażdżewska I. (red.), Polska geografia osadnictwa, dotychczasowy dorobek, program badań, XX Konwersatorium Wiedzy o Mieście, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 177‒ 183.

Baranowska M., 2009, Fringe belt – geneza zjawiska i rozwój koncepcji w literaturze badawczej, [w:] Kulesza M. (red.), Geografia historyczna jako determinanta rozwoju nauk humanistycznych, Legnica‒Łódź, s. 255‒266

Chmielewska M., 2010, Koncepcje M.R.G. Conzena w badaniach przekształceń przestrzeni miejskiej miasta przemysłowego, [w:] Sitek S. (red.), „Stare i nowe” problemy badawcze w geografii społeczno-ekonomicznej, z. 1, PTG Oddział Katowicki, UŚ WNoZ, Sosnowiec, s. 15‒21.

Chmielewska M., 2012a, Current changes in morphology of the city center of Katowice, [w:] „Acta Geographica Silesiana”, 11, WNoZ UŚ–ZPKWŚ, Sosnowiec‒Będzin, s. 5‒14.

Chmielewska M., 2012b, Morfologiczne przekształcenia przestrzeni miejskiej Katowic, maszynopis pracy doktorskiej

Conzen M.R.G., 1960, Alnwick, Northumberland. A Study in Townplan Analysis, The Institute of British Geographers, 27, London. DOI: https://doi.org/10.2307/621094

Conzen M.R.G., 1962, The Plan Analysis of an English City Center (Newcastle upon Tyne), [w:] Proceedings of the International Geographical Union Symposium in Urban Geography, „Lund Studies in Geography”, 24, Lund, s. 383‒414.

Conzen M.R.G., 1966, Historical townscapes in Britain: a problem in applied geography, [w:] House J.W. (red.), Northern geographical essays in honour of G.H.J. Daysh, s. 56‒78.

Conzen M.R.G., 1968, The Use of Town Plans in the Study of Urban History, [w:] Doys H.J. (red.), The Study of Urban History, London, s. 127‒130.

Golachowski S., 1956, Głos w dyskusji nad genezą rozplanowania średniowiecznego Wrocławia, [w:] „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki”, t. 1.

Huang J., Lu X.X., Sellers J.M., 2007, A global comparative analysis of urban form: Applying spatial metrics and remote sensing, „Landscape and Urban Planning”, 82, s. 184‒197. DOI: https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2007.02.010

Koster E., 1998, Urban morphology and computers, „Urban Morphology”, 2, ISUF, s. 3‒7 DOI: https://doi.org/10.51347/jum.v2i1.3876

Koster E., 2001, Urban Morphology. A Taste of a Form-oriented Approach to the History of Urban Development, PhD thesis, Gröningen University, Gröningen.

Koter M., 1969, Geneza układu przestrzennego Łodzi przemysłowej, PWN, Warszawa

Koter M., 1974, Fizjonomia, morfologia i morfogeneza miasta. Przegląd rozwoju oraz próba uściślenia pojęć, [w:] „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego”, seria II, z. 55.

Koter M., 1994, Od fizjonomii do morfogenezy i morfologii porównawczej. Podstawowe zagadnienia teoretyczne morfologii miast, [w:] Koter M., Tkocz J. (red.), Zagadnienia geografii historycznej osadnictwa w Polsce, Materiały konferencyjne, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Uniwersytet Łódzki, Toruń–Łódź, s. 23‒32.

Koter M., Kulesza M., 2008, Zastosowanie metod conzenowskich w polskich badaniach morfologii miast, [w:] Kulesza M. (red.), Czas i przestrzeń w naukach geograficznych. Wybrane problemy geografii historycznej, Wydawnictwo UŁ, Łódź, s. 257‒ 272.

Kulesza M., 2001, Morfogeneza miast na obszarze Polski Środkowej w okresie przedrozbiorowym. Dawne województwa łęczyckie i sieradzkie, Wydawnictwo UŁ, Łódź.

Larkham P.J., 1991, Urban Form, Urban Morphology and Urban Historical Geography, [w:] Larkham P.J., Jones A.N. (red.), A Glossary of Urban Form, „Historical Geography Research”, 26, Birmingham.

Larkham P.J., 2006, The study of urban form in Great Britain, „Urban Morphology”, 10(2), s. 117‒141. DOI: https://doi.org/10.51347/jum.v10i2.3930

Longley P.A. i in., 2006, GIS. Teoria i praktyka, PWN, Warszawa.

Maltret J.-L., Zoller J., 1996, Simulation of Architectural and Urban Morphology, [w:] OEEPE Workshop on 3D-city models, Bonn

Miszewska B., 1971, Analiza morfologiczna Opola, [w:] „Studia Społeczno-Ekonomiczne”, 2.

Miszewska B., 1979, Elementy struktury morfologicznej Wrocławia, [w:] „Prace Instytutu Geograficznego Uniwersytetu Wrocławskiego”, ser. B, t. 3.

Miszewska B., 2000, Rodzaje sukcesji funkcjonalnej w mieście na przykładzie Wrocławia, [w:] Słodczyk J. (red.), Społeczne, gospodarcze i przestrzenne przeobrażenia miast, Opole, s. 293–305.

Moudon A.V., 1997, Urban morphology as an emerging interdisciplinary Fidel, „Urban Morphology”, 1, ISUF, s. 3‒10. DOI: https://doi.org/10.51347/jum.v1i1.4047

Moudon A.V., 1998, The changing morphology of suburban neighbourhoods, [w:] Petruciolli E. (red.), Typological Process and Design Theory, Cambridge, s. 141‒157.

Muratori S., 1959, Studi per una operante storia Urbana di Venezia, Instituto Poligraphico dello Stato, Roma.

Muratori S., 1963, Architettura e civilta in crisi. Centro Studi di Staria Urbanistica, Roma

Pinho P., Oliveira V., 2009, Cartographic analysis in urban morphology, [w:] „Environment and Planning B: Planning and Design”, 36, s. 107‒127. DOI: https://doi.org/10.1068/b34035

Schütz F.X., 2008, Zum Regensburger und Kölner Stadtgrundriss. Ein GIS-gestützte Unetrsuchung, „Regensburger Studien”, 14, Regensburg.

Szczepańska J. i in., 2002, Zaczarowany świat kartografii, cz. I, Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego, Pszczyna.

Urbański J., 1997, Zrozumieć GIS. Analiza informacji przestrzennej, PWN, Warszawa

Whitehand J.W.R., 1987, Urban Morphology, [w:] Pacione M. (red.), Historical Geography. Progress and Prospect, London.

Whitehand J.W.R., 2001, British urban morphology: the Conzenian tradition, [w:] „Urban Morphology”, 5(2), ISUF, s. 103‒109. DOI: https://doi.org/10.51347/jum.v5i2.3896

Zagożdżon A., 1971, Morfologia osiedli woj. opolskiego, [w:] Struktury i procesy osadnicze, PWN, Wrocław‒Opole, s. 331‒372.