Szacowanie potencjalnych strat powodziowych w kontekście zmian zagospodarowania obszarów zalewowych przy wykorzystaniu GIS

Ewa Głosińska; Łukasz Lechowski

doi:10.18778/1508-1117.14.09

Autor

Ewa Głosińska Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Planowania Przestrzennego
Łukasz Lechowski Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Instytut Miast i Turyzmu, Zakład Geoinformacji

DOI:

https://doi.org/10.18778/1508-1117.14.09

Słowa kluczowe:

zagospodarowanie obszarów zalewowych, straty powodziowe, ryzyko powodziowe, Gryfino, GIS

Abstrakt

Celem artykułu jest określenie zmian wysokości potencjalnych strat powodziowych na podstawie analizy rozkładu przestrzennego form zagospodarowania obszarów zalewowych, przy wykorzystaniu narzędzi GIS. Opracowano procedurę szacowania potencjalnych strat powodziowych przy wykorzystaniu narzędzi GIS, stosując sposób obliczania strat obowiązujący w polskim ustawodawstwie. Badania wykazały, że w latach 1996–2007 w mieście Gryfino, położonym w Polsce nad rzeką Odrą, wzrosło potencjalne zagrożenie stratami powodziowymi na skutek wzrostu intensyfikacji zagospodarowania obszarów zalewowych.

Bibliografia

Aubrecht C., Köstl M. Steinnocher K., 2008, Functional object grouping – an advanced method for integrated spatial and space related data mining Digital Earth Summit on Geoinformatics, [w:] Ehlers M., Behncke K., Gerstengarbe F.W., Hillen F., Koppers L., Stroink L., Wachter J. (red.), Tools for global change research, Herbert Wichmann, Heidelberg, s. 9–94.

Aubrecht C., Köstl M., Knoflacher M., Steinnocher K., 2009, The importance of active public communication – settlement systems and land use patterns seen from a disaster perspective REAL CORP 2009, [w:] Schrenk M, Popovich V., Engelke D., Elisei P. (red.), 14th International Conference on Urban Planning, Regional Development and Information Society-Strategies, Concepts and Technologies For Planning the Urban Future, Sitges, s. 895–900.

Barredo J.I., 2007, Major flood disasters in Europe: 1950–2005, „Natural Hazards”, 42, s. 125–148. DOI: https://doi.org/10.1007/s11069-006-9065-2

Becker G., Aerts J.C.J.H., Huitema D., 2013, Influence of flood risk perception and other factors on risk-reducing behaviour: a survey of municipalities along the Rhine, „Journal of Flood Risk Management”, DOI: 10.1111/jfr3.12025. DOI: https://doi.org/10.1111/jfr3.12025

Berz G., Kron W., Loste, T., Rauch E., Schimtschek J., Schmieder J., Siebert A., Smolka A., Wirtz A., 2011, World map of natural hazards – a global view of the distribution and intensity of significant exposures, „Natural Hazards”, 23, s. 443–465. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1011193724026

Birch C.P.D., Oomb S.P., Beecham J.A., 2007, Rectangular and hexagonal grids used for observation, experiment and simulation in ecology, „Ecological Modelling”, 206, s. 347–359. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ecolmodel.2007.03.041

Blong R., 2003, A new damage index, „Natural Hazards”, 30, s. 1–23. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1025018822429

Ciołkosz A., Olędzki J., Miszalski J., 1999, Interpretacja zdjęć lotniczych, PWN, Warszawa.

Ciołkosz A., Poławski Z.F., 2006, Zmiany użytkowania ziemi w Polsce w drugiej połowie XX wieku, „Przegląd Geograficzny”, 78, s. 173–190.

Crichton D., 1999, The risk triangle, [w:] Ingleton J. (red.), Natural disaster management, Tudor Rose, London, s. 102–103.

De Roo A., Kucera J., Bonk R., Barredo J.I., Bodis K., Szabo J., Thielen J., 2006, Flood extent and damage estimation in Hungary during the floods in spring 2006 Report EUR 22712 EN, Joint Research Centre, Institute for the Environment and Sustainability, Ispra.

DEFRA, EA., 2006, R&D outputs: Flood risks to people. Phase 2. FD2321/TR1 The flood risks to people methodology, Department for Environment Food and Rural Affairs and the Environment Agency, London.

Downing T.E., Butterfield R., Cohen S., Huq S., Moss R., Rahman A., Sokona Y. Stephen L., 2001, Vulnerability indices: climate change impacts and adaptation, UNEP Policy Series, UNEP, Nairobi.

Dutta D., Herath S., 2001, GIS based flood loss estimation modeling in Japan, 1st Workshop of US-Japan Cooperative Research for Urban Earthquake Disaster Mitigation, Kobe.

Dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim.

Evans E.P., Ashley R., Hall J., Penning-Rowsell E., Sayers P., Thorne C., Watkinson A., 2004, Foresight. Future flooding. Scientific summary, vol. 1: Future risks and their drivers, Office of Science and Technology, London.

Guzzetti F., Stark C., Salvati, P., 2005, Evaluation of flood and landslide risk to the population of Italy, „Environmental Management”, 36 (1), s. 15–36. DOI: https://doi.org/10.1007/s00267-003-0257-1

Jakkola O., Mikkola A., 1999, Data integration: Land cover in Finland, an example. Land cover and land use information systems for European Union policy needs, Proceedings of seminar, Luxembourg.

Kang J.-L., Su M.-D., Chang L.-F., 2005, Loss functions and framework for regional flood damage estimation in residential area, „Journal of Marine Science and Technology”, 13, s. 193–99. DOI: https://doi.org/10.51400/2709-6998.2126

Kitowski K., 2010, Dyrektywa powodziowa a prewencyjne planowanie przestrzenne, „Przegląd Komunalny”, 7, s. 48–51.

Koomen E, Koekoek A., Dijk E., 2001, Simulating land-use change in a regional planning context, „Applied Spatial Analysis”, 4, s. 223 – 247. DOI: https://doi.org/10.1007/s12061-010-9053-5

Kostrowicki J., 1959, Badania nad użytkowaniem ziemi w Polsce, „Przegląd Geograficzny”, 31, 3–4, s. 517–530.

Lerner L.A., 2007, Assessing global exposure to natural hazards: Progress and future trends, „Environmental Hazards”, 7, s. 10–19. DOI: https://doi.org/10.1016/j.envhaz.2007.04.007

Luino F., Turconi L., Petrea C., Nigrelli G., 2012, Uncorrected land-use planning highlighted by flooding: the Alba case study (Piedmont, Italy), „Natural Hazards Earth System Sciences”, 12, s. 2329–2346. DOI: https://doi.org/10.5194/nhess-12-2329-2012

Merz B., Kreibich H., Thieken A., Schmidtke R., 2004, Estimation uncertainty of direct monetary flood damage to buildings, „Natural Hazards Earth System Sciences”, 4, s. 153–63. DOI: https://doi.org/10.5194/nhess-4-153-2004

Messner F., Meyer V., 2005, Flood damage, vulnerability and risk perception – challenges for flood damage research, UFZ Discussion Papers, Department of Economics, 13.

Parry M.L., Canziani O.F., Palutikof J.P., van der Linden P.J., Hanson C.E. (red.), 2007, Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Working Group II Contribution to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, Cambridge University Press, Cambridge.

Pielke R.A. Jr., Downton M.W., Barnard Miller J.Z., 2002, Flood damage in the United States, 1926–2000: A reanalysis of national weather service estimates, UCAR, Boulder.

Ristic R., Kostadinov S., Abolmasov B., Dragicevic S., Trivan G., Radic B., Trifunovic M., Radosavljevic Z., 2012, Torrential floods and town and country planning in Serbia, „Natural Hazards Earth System Sciences”, 12, s. 23–35. DOI: https://doi.org/10.5194/nhess-12-23-2012

Rozporządzenie Ministra Środowiska, Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Administracji i Cyfryzacji oraz Spraw Wewnętrznych z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie opracowania map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego (Dz.U. 2013 poz. 104).

Sarewitz D., Pielke Jr. R.A., Keykyah M., 2003, Vulnerability and risk: Some thoughts from a political and policy perspective, „Risk Analysis”, 23 (4), s. 805–810. DOI: https://doi.org/10.1111/1539-6924.00357

Schanze J., 2012, Dealing with future change in flood risk management, „Journal of Flood Risk Management”, 5, s. 1–2. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1753-318X.2011.01129.x

Schmidt T.P., Greiving S., Kallio H., Fleischhauer M., Jarva J., 2006, Economic risk maps of floods and earthquakes for European regions, „Quaternary International”, 150, s. 103–112. DOI: https://doi.org/10.1016/j.quaint.2006.01.024

Słońska D., Sobieska Z., 1988. Inwentaryzacja urbanistyczna, Instytut Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej, Warszawa.

Thieken A.H., 2009, Floods, flood losses and flood risk management in Germany, Habilitation Treatise, University Potsdam, Potsdam.

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. 2012 poz. 145 z późn. zm.).

Van der Hoeven E., Aerts J., Van der Klis H., Koomen E., 2009, An integrated discussion support system for new Dutch flood risk management strategies, [w:] Geertman S., Stillwell J.C.H. (red.), Planning support systems: Best practices and new methods, Springer, Berlin. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-4020-8952-7_8

Waananen A.O., Limerinos J.T., Kockelman W.J., Spangle W.E., Blair M.L., 1977, Flood-prone areas and land-use planning: selected examples from the San Francisco Bay region, California. US, „Geological Survey Professional Paper”, 942. DOI: https://doi.org/10.3133/pp942

Walczykiewicz T., 2002, Priorytety decyzyjne w zakresie realizacji systemów ochrony przeciwpowodziowej, „Gospodarka Wodna”, 2, s. 61–64.

Wytyczne techniczne. Baza Danych Topograficznych. TBD, 2008, Główny Geodeta Kraju, Warszawa.

Zebisch M., Grothmann T., Schroeter D., Hasse C., Fritsch U., Cramer W., 2005, Climate change in Germany: vulnerability and adaptation of climate sensitive sectors, Report commissioned by the Federal Environmental Agency, Germany, UFOPLAN 20141253, Potsdam Institute of Climate Impact Research, Potsdam.