Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a kształtowanie ładu przestrzennego w obszarach wiejskich – studium przypadku
DOI:
https://doi.org/10.18778/1508-1117.28.06Słowa kluczowe:
Planowanie przestrzenne, kształtowanie i ochrona krajobrazu, ład przestrzenny, krajobraz kulturowy, obszary wiejskie, suburbanizacjaAbstrakt
W Polsce od kilkunastu lat obserwuje się silną ekspansję miast na tereny wiejskie. Tempo i skala tych zmian powoduje wiele konfliktów przestrzennych, tym samym kulturowy krajobraz obszarów wiejskich ulega nieodwracalnym przekształceniom. Obecnie większość decyzji dotyczących kształtowania i ochrony krajobrazu jest podejmowana w ramach gminnych dokumentów planistycznych. Celem opracowania jest rozpoznanie czynników integrujących i dezintegrujących przestrzeń jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej w strefie podmiejskiej miasta Poznania. Wyznaczony cel był realizowany poprzez analizę zapisów MPZP oraz weryfikację ich wykonania w oparciu o przypadek dwóch konkretnych zespołów mieszkaniowych.
Bibliografia
Barełkowski R., 2006, Integracja zamierzeń planistycznych i projektowych w kreacji przestrzeni wiejskiej, aspekty metodyczne i praktyczne, [w:] Czarnecki W., Karolczuk D. (red.), Odnowa polskiej wsi, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej, Białystok.
Bogdanowski J., 1976, Kompozycja i planowanie w architekturze krajobrazu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk.
Borcz Z., 2005, Zmiany w krajobrazie wsi na przełomie XX i XXI wieku, „Architektura Krajobrazu. Studia i Prezentacje”, 1–2: 4–9.
Buczek G., 2011, Opracowania planistyczne jako narzędzia kształtowania ładu przestrzennego, Towarzystwo Urbanistów Polskich, 29 listopada 2016, http://www.tup.org.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=478%3Aopracowania-planistyczne-jako-narzdzia-ksztatowania-adu-przestrzennego&Itemid=203&lang=pl.
Cała A., Orzechowska I., 2007, Rola ogrodu przydomowego w kształtowaniu wizerunku wsi, [w:] Gawryszewska B.J., Herman K. (red.), Ogród za oknem. Współczesny ogród przydomowy w teorii architektury krajobrazu, Wydawnictwo Ideagrafia, Warszawa: 42–45.
Chilnik P., 2008, Aby na wsi było lepiej, Wydawnictwo Fundacja Wspomagania Wsi, Warszawa: 9–74.
Chmielewski T.J., 2012, Systemy krajobrazowe. Struktura – funkcjonowanie – planowanie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Chojnacka M., Wilkaniec A., 2011, Tradycyjny ogród wiejski – historia i współczesne inspiracje, [w:] Drozdek M.E. (red.), Zieleń miast i wsi współczesna i zabytkowa. Rośliny do zadań specjalnych, Oficyna Wydawnicza PSZ w Sulechowie, Sulechów–Kalsk: 193–206.
Chylińska D., 2008, Harmonia i autentyzm krajobrazu widzianego a wykorzystanie architektury regionalnej i jej cech w turystyce, [w:] Zaręba A., Chylińska D. (red.), Studia krajobrazowe jako podstawa właściwego gospodarowania przestrzenią, Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, Wrocław.
Cymerman R., Falkowski J., Hopfer A., 1992, Krajobrazy wiejskie: klasyfikacja i kształtowanie, Wydawnictwo AR-T, Olsztyn: 116.
Dąbrowska-Budziło K., 2001, Walory widokowe krajobrazu, [w:] Pawłowska K. (red.), Architektura krajobrazu a planowanie przestrzenne, Politechnika Krakowska, Kraków: 239–249.
Forczek-Brataniec U., Zając E., 2014, Reklamy w krajobrazie Pienin, „Pieniny – Przyroda i Człowiek”, 13: 101–112.
Fortuna-Antoszkiewicz B., Kimic K., 2007, Miejsce kapliczek i przydrożnych krzyży w krajobrazie terenów wiejskich Mazowsza, „Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych”, 6: 35–47.
Górka A., 2010, Przestrzeń publiczna osiedla wiejskiego, [w:] Lorens P., Martyniuk-Pęczek J. (red.), Problemy kształtowania przestrzeni publicznych, Wydawnictwo Urbanista, Gdańsk.
Górnisiewicz B., 1999, Uwagi na temat zasad kształtowania architektury wiejskiej, Politechnika Krakowska, Kraków.
Kachniarz T., 1990, Współczesna architektura wsi, „Człowiek i Środowisko”, 14 (2): 311–329.
Kamiński Z.J., 2008, Współczesne planowanie wsi w Polsce – zagadnienia ruralisty, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice.
Kowicki M., 2005, Wieś przyszłości – próba określenia jej kształtu planistyczno-przestrzennego i architektonicznego, [w:] Wilkin J. (red.), Polska wieś 2025 – wizja rozwoju. Fundusz współpracy, Fundusz Współpracy, Warszawa: 199–209.
Kożan A., Balcerek K., 2005, Zasady kształtowania przestrzeni wiejskich – rozważania o wartościach wymiernych i kulturowych, „Architektura krajobrazu. Studia i prezentacje”, 1–2: 90–96.
Kupidura A., Łuczewski M., Kupidura P., 2011, Wartość krajobrazu. Rozwój przestrzeni obszarów wiejskich, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Loeger R., 2011, Przestrzeń publiczna – życie poza budynkiem, „Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura i Urbanistyka”, 23: 15–19.
Majdecka-Strzeżek A., 2009, Kształtowanie i ochrona krajobrazu miejscowości z uwzględnieniem specyfiki regionalnej dla potrzeb turystyki, „Nauka, Przyroda, Technologie”, 3 (1): 21–22.
Marks E., Połucha I., Elkhatib A.O., 2012, Współczesne trendy zagospodarowania przestrzeni przydomowej obszarów wiejskich na wybranych przykładach, „Acta Scientiarium Polonorum. Administratio Locorum”, 11 (3): 185–199.
Mazurski K.R., 2008, Problemy ochrony krajobrazu w gospodarce przestrzennej, [w:] Zaręba A., Chylińska D. (red.), Studia krajobrazowe jako podstawa właściwego gospodarowania przestrzenią, Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, Wrocław.
Mitkowska A., 2009, Ogród przydomowy jako odzwierciedlenie tradycji miejsca, [w:] Gawryszewska B.J., Rothimel B. (red.), Ogród za oknem. W poszukiwaniu formy, Wydawnictwo Sztuka Ogrodu Sztuka Krajobrazu, Warszawa: 67–78.
Myczkowski Z., 2003, Krajobraz wyrazem tożsamości w wybranych obszarach chronionych w Polsce, Monografia, 285, wyd. II, Politechnika Krakowska, Kraków.
Niedźwiecka-Filipiak I., 2005, Przemiany wizerunku wsi opolskiej pod wpływem odnowy wsi, „Architektura Krajobrazu. Studia i Prezentacje”, 1–2: 18–26.
Niedźwiecka-Filipiak I., 2009, Wyróżniki krajobrazu i architektury wsi Polski południowo-zachodniej, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego, Wrocław.
Pietrzak M., Angiel M., 2009, Tradycyjny ogród wiejski w krajobrazie Pogórzy Karpackich, [w:] Gawryszewska B.J., Rothimel B. (red.), Ogród za oknem. W poszukiwaniu formy, Wydawnictwo Sztuka Ogrodu Sztuka Krajobrazu, Warszawa: 67–78.
Podciborski T., Jędrzejewska K., 2011, Ocena stanu ładu przestrzennego terenów zabudowy wsi warmińskiej, „Acta Scientiarium Polonorum. Administratio Locorum”, 10 (4): 63–80.
Podhajska E., Sobota M., Zienowicz M., 2014, Być jak Las Vegas – czyli o percepcji polskiej wsi, „Architektura Krajobrazu”, 3: 108–119.
Prus A., Antolak M., Bartoszczuk W., Barneciak A., Jopek D., Maciejewska A., Oleński M., Pijanowski J., Szumigała P., 2015, Problemy kształtowania ładu przestrzennego, Wydawnictwo Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, Kraków.
Przestrzeń życia Polaków, 2014, Raport Stowarzyszenia Architektów RP.
Raszeja E., 2002, Procedury i instrumenty kształtowania krajobrazu na obszarach wiejskich Wielkopolski w aspekcie integracji z Unią Europejską, Studioteka Zarysy, Poznań.
Raszeja E., 2005, W poszukiwaniu ładu i autentyczności. Refleksje na temat kształtowania krajobrazu i architektury polskiej wsi, [w:] Wilkin J. (red.), Polska wieś 2025 – wizja rozwoju, Fundusz Współpracy, Warszawa: 191–197.
Raszeja E., Wilkaniec A., de Mezer E., 2010, Krajobraz i dziedzictwo kulturowe wsi w aglomeracji poznańskiej, „Biblioteka Aglomeracji Poznańskiej”, 3, Wydawnictwo Naukowe Bogucki, Poznań.
Rydzewska A., Wilkaniec A., 2013, Kapliczki i krzyże w krajobrazie otwartym i zurbanizowanym wielkopolski, [w:] Obiekty religijne w krajobrazie, „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”, 21, Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, Sosnowiec: 89–102.
Soszyński D., Bielak M., 2014, Zasady ochrony i kształtowania krajobrazu osiedli wiejskich w dokumentach planistycznych – na przykładzie gminy Godziszów (województwo lubelskie), „Studia Regionalne i Lokalne”, 1 (55).
Szczepańska M., 2014, Zarządzanie zasobami krajobrazu obszarów wiejskich w procesie kształtowania przestrzeni i kierunków rozwoju, [w:] Jezierska-Thöle A., Biczkowski M. (red.), Zintegrowany rozwój obszarów wiejskich w świetle polityki Unii Europejskiej, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń, 2: 209–232.
Szczepańska M., Wilkaniec A., 2014, Przekształcenia krajobrazu kulturowego wybranych wsi strefy podmiejskiej Poznania, „Studia Obszarów Wiejskich”, 35, Warszawa: 45–60.
Szczepańska M., Wilkaniec A., 2016a, Przekształcenia historycznych układów przestrzennych wsi w województwie wielkopolskim, „Studia KPZK”, 167: 123–141.
Szczepańska M., Wilkaniec A., 2016b, Outdoor advertising in rural areas attractive for tourism, „Studia Obszarów Wiejskich”, 43: 85–98.
Śleszyński P., Górczyńska M., Zielińska B., 2013, Szacunek prognozowanych i realizowanych wpływów i wydatków w Polsce wynikający z uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Warszawa.
Tarajko-Kowalska J., 2008, Projektowanie koloru zespołów architektoniczno-krajobrazowych, jako integralny składnik zarządzania krajobrazem kulturowym wsi polskiej, [w:] Zarządzanie krajobrazem kulturowym, Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, Sosnowiec: 267–273.
Tarajko-Kowalska J., 2009, W poszukiwaniu inspiracji – kolor w tradycyjnej architekturze wsi polskiej, „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”, 12: 58–66.
Uchwała nr XXX/248/2000 Rady Gminy Dopiewo z 27 XI 2000 roku w sprawie uchwalenia MPZP obszaru Dąbrówka w gminie Dopiewo.
Uchwała nr XXXVI/277/2000 Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie: uchwalenia MPZP terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w Przeźmierowie – działka nr 24/8 – Osiedle Akademii Rolniczej, część B.
Uruszczak M., 2012., Przemiany przydomowych ogrodów wiejskich w Małopolsce na przykładzie Jury Krakowsko-Częstochowskiej, [w:] Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich, Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi, PAN, Kraków.
Uruszczak M., Myga-Piątek U., Pijanowski J., Przegon W., Nita J., Szczepańska M., Kwoczyńska B., Dzudzińska A., Koziara Z., 2015, Planowanie krajobrazu a rozwój regionalny, Wydawnictwo Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, Kraków.
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 roku o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz.U. 2015, poz. 774).
Ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003, nr 80, poz. 717).
Wójcik M., 2013, Przemiany społeczno-przestrzenne osiedli wiejskich. Studium przypadku Łódzkiego Obszaru Metropolitalnego, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Wspólna przestrzeń – wspólne dobro. Dobre praktyki w kształtowaniu ładu przestrzennego, 2014, Warszawa.
Zobolewicz J., 1998, Metodyka opracowań studialnych dotyczących zasobów kulturowo-krajobrazowych dla potrzeb planów ochrony obszarów parków krajobrazowych na przykładzie Górznieńsko-Lidzbarskiego P.K., [w:] Jabłoński Z., Tomaszewski W. (red.), Ochrona wartości przyrodniczych i kulturowych – metodyka opracowań studialnych, Wydawnictwo Regionalnego Ośrodka Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego, Toruń.
Żarska B., 2011, Ochrona krajobrazu, Wydawnictwo SGGW, Warszawa.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Jak cytować
