Horyzont geograficzny Ewangelii Marka
DOI:
https://doi.org/10.18778/1508-1117.21.07Słowa kluczowe:
Ewangelia Marka, topografia, Galilea, Judea, Kafarnaum, Geraza, Tyr, Sydon, Jezioro Galilejskie, Jezus, misja, Jerozolima, JordanAbstrakt
Ewangelia Marka od XVIII wieku powszechnie uważana jest za najstarszą z ewangelii kanonicznych, a wśród ewangelii kanonicznych dodatkowo za najstarszą z tzw. ewangelii synoptycznych. Często też traktowana jest jako źródło bądź jedno ze źródeł dla tekstów Mateusza i Łukasza, którzy przekaz Markowy uzupełniają, skracają, a bardzo często też uściślają i poprawiają nie tylko pod względem stylistycznym, ale także rzeczowym – w tym historycznym i geograficznym. Współczesna biblistyka próbuje ustalić pochodzenie, przyczynę i zasadność tych korekt, biorąc pod uwagę zarówno etapy redakcji, struktury tekstu, jak i kompetencje odbiorcze oraz świadomość teologiczną, historyczną i geograficzną adresatów poszczególnych ewangelii.
Celem prezentowanego artykułu jest konfrontacja wzmianek topograficznych zawartych w Ewangelii Marka z rzeczywistymi danymi geograficznymi oraz wskazanie funkcji, jakie wzmianki te pełnią w strukturze i kompozycji utworu oraz w jego teologicznym przesłaniu. Podstawowym materiałem badawczym jest grecki tekst Ewangelii wraz z aparatem krytycznym (NA 28); dominantę metodologiczną stanowi krytyka redakcji (redaction criticism) wraz z analizą lingwistyczną.
Bibliografia
Briks P., 2004, Betsaida w Biblii i najnowszych badaniach archeologicznych, „Studia Judaica”, 7, nr 1(13).
Czerski J., 2003, Księgi narracyjne Nowego Testamentu. Wprowadzenie historyczno-literackie i teologiczne, Redakcja Wydawnictw WT UO, Opole.
Edwards J.R, 2002, The Gospel according to Mark, PNTC, Eerdmans, Grand Rapids. DOI: https://doi.org/10.5040/bci-0016
Funk R.W. et al., 1998, The Acts of Jesus: What Did Jesus Really Do?, Polebridge, Salem.
Incigneri B.J., 2003, The Gospel to the Romans. The Setting and Rhetoric of Mark’s Gospel, Brill, Leiden. DOI: https://doi.org/10.1163/9789047402282
Kee H.C., 1977, Community of the New Age: Studies in Mark’s Gospel, SCM Press London.
Koehler L., Baumgarten W., Stamm J.J, 2013, Wielki słownik hebrajsko-polski i aramejsko-polski Starego Testamentu, t. 2, Vocatio, Warszawa.
Langkammer H. (red.), 1977, Ewangelia według św. Marka, Pallotinum, Poznań–Warszawa.
McCown C.C., 2012, Gospel Geography. Fiction, Fact and Truth, JBL 60/1. DOI: https://doi.org/10.2307/3262559
Nineham D.E., 1969, Saint Mark, Penguin, Baltimore.
Rosik M., b.r.w., Macheront, http://wroclaw.biblista.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=407:macheront&catid=40:ze-sowem-w-codzienno&Itemid=83 (dostęp: 6.06.2015).
Rosik M., b.r.w., Tabor – Góra Przemienienia http://wroclaw.biblista.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=340%3Atabor-gora-przemienienia&catid=40%3Aze-sowem-w-codzienno&Itemid=83 (dostęp: 6.06.2015).
Theissen G., 1992, The Gospels in context: Social and political history in the synoptic tradition, Fortress, Minneapolis.
Wojciechowska K., 2006, Opowiadam wam jak Piotr. Elementy stylu i stylizacji w Ewangelii Marka, Wydawnictwo Naukowe ChAT, Warszawa.
Wojciechowski M., 2010, Cuda Jezusa, Edycja św. Pawła, Częstochowa.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
