Doświadczenie lektury wobec praktyk codzienności (od afirmacji do kontestacji)
DOI:
https://doi.org/10.18778/2299-7458.03.10Słowa kluczowe:
lektura, codzienność, czytanieAbstrakt
Autor przygląda się idei czytelnika, którą zapożycza z socjologicznej teorii codzienności Michela de Certeau. Dystansuje się od większości ujęć strukturalistycznych i komunikacyjnych, uznając je za nazbyt opresyjne, posługujące się "czytelnikiem" zdominowanym przez tekstocentryczną wizję dzieła. Abstrahując od konkretnego czytelnika lub grupy czytelniczej, autor prezentuje "zwykłego czytelnika" z pism francuskiego socjologa jako figurę pustą i utopijną, ale właśnie dzięki swojej niedookreśloności i anarchicznej swobodzie zdolną wymykać się klasycznym ujęciom socjologicznym i literackim. Następnie zestawia tę figurę z ideą pracy biopolitycznej (niematerialnej) M. Hardta i A. Negriego, przedstawiając praktykę czytelniczą jako ważną część działań społecznych o charakterze emancypacyjnym.Pobrania
Bibliografia
E. Balcerzan, Perspektywy „poetyki odbioru”, [w:] Problemy teorii literatury, seria 2, wybór i oprac. H. Markiewicz, Wrocław 1976
R. Barthes, Przyjemność tekstu, przeł. A. Lewińska, Warszawa 1997
M. Blanchot, Everyday Speech, [w:] tenże, The Infinite Conversation, przeł. S. Hanson, Minneapolis–London 1993
A. Burzyńska, Doświadczenie lektury, [w:] Doświadczenie lektury. Między krytyką literacką a dydaktyką literatury, red. K. Biedrzycki, A. Janus-Sitarz, Kraków 2012
J.St. Bystroń, Publiczność literacka, Lwów–Warszawa 1938 (wyd. II, Warszawa 2006).
M. de Certeau, Wynaleźć codzienność. Sztuki działania, przeł. K. Thiel-Jańczuk, Kraków 2008
G. Debord, Społeczeństwo spektaklu oraz Rozważania o społeczeństwie spektaklu, przeł., wstępem i komentarzami opatrzył M. Kwaterko, Warszawa 2006.
U. Eco, Czytelnik Modelowy, [w:] tenże, Lector in fabula. Współdziałanie w interpretacji tekstów narracyjnych, przeł. P. Salwa, Warszawa 1994.
S.R. Fisher, A History of Reading, London 2004
M. Głowiński, Wirtualny odbiorca w strukturze utworu poetyckiego, [w:] Studia z teorii i historii poezji, seria 1, red. M. Głowiński, Wrocław 1967
M. Hardt, A. Negri, Rzeczpospolita. Poza własność prywatną i dobro publiczne, przeł. Praktyka Teoretyczna, Kraków 2012.
R. Ingarden, O poznawaniu dzieła literackiego, Warszawa 1976
H.R. Jauss, Historia literatury jako wyzwanie rzucone teorii literatury, przeł. R. Handke, [w:] Współczesna teoria badań literackich za granicą, red. H. Markiewicz, t. III, Kraków 1976
V. Kaufman, Angels of Purity, [w:] Guy Debord and the Situationist International. Texts and Documents, red. T. McDonough, London 2002
E. Long, O społecznej naturze czytania, przeł. M. Maryl, „Teksty Drugie” 2012, nr 6
E. Long, Book Clubs: Women and the Uses of Reading in Everyday Life, Chicago 2003.
E. Long, Text Interpretation as Collective Action, „Discourse” 1992, vol. 14, nr. 3
J. Moran, Reading the Everyday, New York 2005 DOI: https://doi.org/10.4324/9780203280409
A. Okopień-Sławińska, Relacje osobowe w literackiej komunikacji, [w:] taż, Se- mantyka wypowiedzi poetyckiej (preliminaria), Wrocław 1985
M. Rakoczy, Pismo a dominacja – o antynauce Michela de Certeau, [w:] Humanistyka i dominacja. Oddolne doświadczenia społeczne w perspektywie zewnętrznych rozpoznań, red. T. Rakowski, A. Malewska-Szałygin, Warszawa 2011
J. Roberts, Philosophizing the Everyday. Revolutionary Praxis and the Fate of Cultural Theorys, London 2006
L. Stetkiewicz, Kulturowi wszystkożercy sięgają po książkę. Czytelnictwo ludyczne jako forma uczestnictwa w kulturze literackiej, Toruń 2011
The Everyday Life Reader, red. B. Highmore, London–New York 2002.
R. Vaneigem, Rewolucja życia codziennego, przeł. M. Kwaterko, Gdańsk 2004
W kręgu socjologii literatury. Antologia tekstów zagranicznych, wstęp, wybór i opracowanie A. Mencwel, t. I i t. II, Warszawa 1977 i 1980
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2014 Jakub Skurtys
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
