Craniological Characteristics of the 14th-17th cc. Population in Lithuania

Abstract

Praca niniejsza jest kontynuacją badań prowadzonych przez autora na litewskich materiałach szkieletowych. W poprzednich opracowaniach przedstawiono ogólną charakterystykę materiału oraz analizę odległości Penrose'a na podstawie cech metrycznych 7. W świetle tej analizy całość litewskiego materiału kraniologicznego okazała się w zasadzie homogeniczna.

Spis badanych materiałów wraz z charakterystyką pod względem liczebności oraz strukturą płci i wieku zawiera tabela 1. W wyborze cech niemetrycznych autor kierował się zaleceniami podanymi w obszernej literaturze oraz własnym doświadczeniem badawczym i możliwościami obserwacji, jakie dawał materiał. Spis ostatecznie wybranych do badań 34 cech, wraz z charakterystyką statystyczną ich występowania w materiale litewskim, przedstawiają tabele 2 i 3.

Na podstawie częstości występowania cech niemetrycznych w poszczególnych seriach czaszek autor obliczał odległości biologiczne pomiędzy nimi stosując średnią miarę rozbieżności MMD obliczaną według wzoru podanego na str. 350. Obliczenia MMD wykonano osobno dla wszystkich 34 cech podanych nad przekątną w tabeli 4 oraz dla 16 cech wykazujących największą zmienność pomiędzy seriami litewskimi pod przekątną w tabeli 4. Ten ostatni zabieg wykonano celem zwiększenia mocy dyskryminacyjnej MMD.

Ostatecznie stwierdzono, że mimo iż wartości MMD są bardzo małe dla ogromnej większości porównań między seriami (znaczna homogeniczność materiału), zaznacza się geograficzna polaryzacja serii na grupy: południowo-wschodnią i północno-zachodnią. Stwierdzenie to zgodne jest z wnioskiem wyciągniętym na podstawie analizy cech antropometrycznych.