Odontology of the 14th- I7th cc. Lithuanians. II Pathology of the masticatory apporatus

Irena Papreckiené; Gintautas Cesnys

doi:10.18778/1898-6773.47.2.01

Authors

Irena Papreckiené
Gintautas Cesnys

DOI:

https://doi.org/10.18778/1898-6773.47.2.01

Abstract

Zbadano 660 czaszek pochodzących z XIV - XVII w., wydobytych na 29 litewskich cmentarzyskach. Nazwy i lokalizacja uwzględnionych stanowisk archeologicznych zawarte są w pierwszej części niniejszej pracy. Wnioski z analizy patologicznych cech uzębienia są następujące.

Na czaszkach Litwinów z XIV - XVII w. stwierdzono umiarkowaną częstość próchnicy, a równocześnie jej stosunkowo niską intensywność.
Najczęściej próchnicą dotknięte były zęby trzonowe, najrzadziej — kły i siekacze.
Większość ubytków próchniczych obserwowano na stycznych powierzchniach zębów.
Zmniejszenie liczby przypadków próchnicy na powierzchniach zgryzowych wraz z wiekiem związane jest ze starciem zębów.
Dymorfizm płciowy w występowaniu próchnicy był statystycznie nieistotny.
Częstości próchnicy różniły się w 16Znych częściach XIV - XVII-wiecznej Litwy, zróżnicowanie to jednak nie wykazywało związku ze zróżnicowaniem innych cech fizycznych ludności.
Parodontoza była dosyć powszechnym schorzeniem i rozwijała się w stosunkowo młodym wieku.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Baltrušaitieneé K. 1976, Apie dantų nusidèvējimą I-IV amžiuje ir jo ryši su kariesu, [in:] Lietuvos TSR stomatologų darbai. Kaunas, 7, 19.

Bilý B, M. Pokorná, B. Rampulova, 1977, Stomatologische Befunde in den Kindergräbern des Slawischen Gräberfeldes Nové Zámky, Anthropologie (Brno), 15, 2-3, 137.

Bilý B. et al, 1979, Vergleich stomatologischer Funde von Kinderbeerdigungen aus dem Gräberfeld Želovce mit den Gräberfeldern in Mikulčice, Anthropologie (Brno), 17, 1, 43.

Boev P., D. Maslinkov, 1963, Zubno-čeliustni zabolevanija u naselenijeto ot volžska Bulgarija, Stomatologija (Sofija), 6, 32.

Boev P, D. Maslinkov, 1965, K probleme čeliustno-zubnoÿ paleopatologii na territorii Narodnoj Respubliki Bolgarii, Voprosy antropologii, 20, 102.

Borysewicz M. P. Otocki, 1975, Próchnica zębów u dawnej ludności ze Staboszewa, Kołobrzegu i Chełmskiej Góry (XII - XVIII w.), Przegl. Antrop., 41, 2, 311.

Česnys G. 1980, Izmenenije dliny tela naselenija Litvy v tečenije dvuch tysiačeletij našej ery, Voprosy antropologii, (in print).

Gleń E. 1975, Stan uzębienia mieszkańców Krakowa od XI do XVIII w. Próchnica zębów, Przegl. Antrop., 41, 2, 331.

Glen E. 1976, Występowanie schorzeń przyzębia u mieszkańców Krakowa (XI - XVIII w.), Przegl. Antrop., 42, 1, 105. DOI: https://doi.org/10.18778/1898-6773.42.1.13

Hanáková H. M. Stloukal, 1975, Intravital losses of teeth in early medieval populations, Scripta Med., 48, 3 - 4, 275.

Howorka E. J., 1936. Próchnienie i starcie zębów w średniowiecznych czaszkach z Ostrowa Lednickiego, Przegl. Antrop., 10, 53.

Labhardt J. 1974, Caractères dentaires non métrique d'une population du haut moyen âge. Thèse pour le grade de docteur en médecine dentaire. Gèneve.

Malinowski A, B. Wypych, 1966, Wczesnośredniowieczna ludność z cmentarzyska Wolin-Młynówka w świetle zmian odontologicznych, Przegl. Antrop., 32, 2, 209.

Malinowski A, L. Lewandowski, J. Piontek, 1969, Était de dentition de la population polonaise depuis l’âge néolithique jusqu’aux temps modernes, Przegl. Antrop., 35, 1, 211.

Mellquist C. T. Sanberg, 1939, Odontological studies of about 1400 medieval skulls from the Norse colony in Greenland, and a contribution to the knowledge of their anthropology, Odontologisk Tidskrift, N 3B, Suppl. 83.

Ménard J. 1978, Craniologie et odontologie de Mérovingiens adultes du Vexin Françaises, Bull. Mém. Soc. Anthrop. Paris, serie 13, 5, 67. DOI: https://doi.org/10.3406/bmsap.1978.1907

Otocki P. M. Borysewic z, 1976, Próchnica zębów u wczesnośredniowiecznej ludności z cmentarzyska Ląd koło Słupej, [in:] Badania populacji ludzkich na materiałach współczesnych i historycznych, Poznań, 135.

Papreckienće I, G. Cesnys, 1981, Odontology of the 14th- 17th cc. Lithuanians. I. Ethnic odontology and odontoglyphics, Przegl. Antrop., 47, 49 - 61.

Perzyna B. J. Stopa, 1976, Nieprawidłowości zgryzowo-zębowe u wczesnośredniowiecznych Słowian z Cedyni, [in:] Badania populacji ludzkich na materiałach współczesnych i historycznych, Poznań, 153.

Pytlik W. 1959, Próchnica zębów u pierwotnych Australijczyków. Porównanie z niektórymi materiałami europejskimi, Przegl. Antrop., 25, 2, 455.

Popovici I., 1976, Contribution à l’étude de la carie dentaire chez les populations feodales Roumaines, Ann. Roum. Anthrop., 13, 7.

Širšov J. S., 1979, Indeks vyrażennosti parodontcza i jego značenie v diagnostike i ortopedičeskom lečenii zabolevanij parodonta, Stomatologija, 3, 48.

TothK. 1970, The epidemiology of dental caries in Hungary. Budapest.

Zubov A. A., 1968, Odontologija. Metodika antropologičeskich issledovanij. Moskwa.

Žilinskas J., 1938, Mitimas ir kramtomasis aparatas evoliucijos eigoje, Medicina (Kaunas), 6, 473.