Kobiety i mężczyźni w procesie zatrudniania – opinie osób rekrutujących
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.17.05Słowa kluczowe:
kobiety, mężczyźni, płeć społeczno-kulturowa, selekcja, rekrutacja, proces zatrudnieniaAbstrakt
Z jednej strony rekrutacja jest praktyką organizacyjną mającą wyraźnie użyteczny charakter, z drugiej zaś obywa się ona w organizacjach, które są wytworami kultury przesiąkniętymi dominacją władzy i relacjami płci. Poszukiwanie pracowników, oczekiwania kierowane w stosunku do nich, ocena ich kompetencji, cech, umiejętności, zachowania itp. są w dużej mierze realizowane poprzez konteksty społeczno-kulturowe. Osoby działające w tych kontekstach automatycznie klasyfikują innych według płci, co w połączeniu z funkcjonującymi stereotypami jest podstawową przyczyną nierówności płci w sferze zawodowej. Celem niniejszego artykułu jest charakterystyka postrzegania kobiet i mężczyzn przez osoby odpowiedzialne za pozyskiwanie pracowników do organizacji oraz przekładanie tej percepcji na praktykę działania związanego z procesem zatrudniania. W artykule przedstawiono wyniki badań własnych Autorki, które miały charakter jakościowy i zostały zrealizowane za pomocą indywidualnych wywiadów pogłębionych wśród osób odpowiedzialnych za proces naboru pracowników do organizacji (czyli: pracodawców, przedstawicieli agencji odpowiedzialnych za rekrutację w organizacji, przedstawicieli działów personalnych lub innych odpowiedzialnych w danej jednostce za zatrudnianie pracowników). Starano się uzyskać odpowiedzi na pytania odnoszące się do postrzeganych przez nich przyczyn segregacji zawodowej, cech pracowników, CV oraz autoprezentacji kobiet i mężczyzn podczas rozmów kwalifikacyjnych. Ważnym elementem badania było także poznanie opinii osób odpowiedzialnych za zatrudnianie na temat wpływu sytuacji rodzinnej aplikujących na ich ocenę jako potencjalnych pracowników.Pobrania
Bibliografia
Åslund, O., Skans, O. N. (2012). Do anonymous job application procedures level the playing field? Industrial and Labor Relations Review, 65(1) DOI: https://doi.org/10.1177/001979391206500105
Babbie, E. (2008). Podstawy badań społecznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Baczyńska, A. K., Kosy, K. (2009). Pomoc pracodawcom w zakresie doboru kandydatów do pracy – metody rekrutacji i selekcji. Warszawa: Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy.
Becker, S. O., Fernandes, A., Weichselbaumer, D. (2019). Discrimination in hiring based on potential and realized fertility: Evidence from a large-scale field experiment, Labour Economics, 59/2019, 139–152 DOI: https://doi.org/10.1016/j.labeco.2019.04.009
Bertrand, M., Mullainathan, S. (2004). Are Emily and Greg More Employable than Lakisha and Jamal? A Field Experiment on Labor Market Discrimination, The American Economic Review, 94(4), 991–1013. DOI: https://doi.org/10.1257/0002828042002561
Biernat, M. (2003). Toward a Broader View of Social Stereotyping, American Psychologist, 58(12), 1019–1027. DOI: https://doi.org/10.1037/0003-066X.58.12.1019
Biernat, M., Kobrynowicz, D. (1997). Gender – and race-based standards of competence: Lower minimum standards but higher ability standards for devalued groups, Journal of Personality and Social Psychology, 72(3), 544–557 DOI: https://doi.org/10.1037/0022-3514.72.3.544
Blair, I. V., Banaji, R. B. (1996). Automatic and Controlled Processes in Stereotype Priming, Journal of Personality and Social Psychology, 70(6), 1142–1163. DOI: https://doi.org/10.1037/0022-3514.70.6.1142
Blair-Loy, M. (2003). Competing Devotions: Career and Family among Women Executives. Cambridge, Mass.: Harvard University Press.
Boldry, J., Wood, W., Kashy, D. A. (2001). Gender stereotypes and the evaluation of men and women in military training, Journal of Social Issues, 57(4), 689–705. DOI: https://doi.org/10.1111/0022-4537.00236
Brescoll, V. L., Uhlmann, E. L. (2008). Can an angry woman get ahead? Status conferral, gender, and expression of emotion in the workplace, Psychological Science, 19(3), 268–275. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.2008.02079.x
Budig, M. J., Hodges, M. J. (2010). Differences in disadvantage: Variation in the motherhood penalty across white women’s earnings distribution, American Sociological Review, 75(5), 705–728. DOI: https://doi.org/10.1177/0003122410381593
Cejka, M. A., Eagly, A. H. (1996). Gender-Stereotypic Images of Occupations Correspond to the Sex Segregation of Employment, Personality and Social Psychology Bulletin, 25(4), 413–423. DOI: https://doi.org/10.1177/0146167299025004002
Cole, M., Feild, H., Giles, W. (2004). Interaction of Recruiter and Applicant Gender in Resume Evaluation: A Field Study, Sex Roles, 51(9), 597–608 DOI: https://doi.org/10.1007/s11199-004-5469-1
Correll, S. J., Benard, S., Paik, I. (2007). Getting a job: Is there a motherhood penalty? American Journal of Sociology, 112(5), 1297–1338. DOI: https://doi.org/10.1086/511799
Cuddy, A. J. C, Fiske, S. T., Glick, P. (2004). When Professionals Become Mothers. Warmth Doesn’t Cut the Ice, Journal of Social Issues, 60(4), 701–718. DOI: https://doi.org/10.1111/j.0022-4537.2004.00381.x
Deaux, K. (1984). From individual differences to social categories: Analysis of a decade’s research on gender, American Psychologist, 39(2), 105–116. DOI: https://doi.org/10.1037/0003-066X.39.2.105
Edin, P., Lagerstrom, J. (2006). Blind dates: quasi- -experimental evidence on discrimination, IFAU Working Paper, 4.
Epstein, C. F. (2007). Great Divides: The Cultural, Cognitive, and Social Bases of the Global Subordination of Women, American Sociological Review, 72(1), 1–22. DOI: https://doi.org/10.1177/000312240707200101
Etaugh, C., Folger, D. (1998). Perceptions of parents whose work and parenting behaviors deviate from role expectations, Sex Roles, 39/1998, 215–223 DOI: https://doi.org/10.1023/A:1018850404838
Evans, C. (1995). Choosing people: recruitment and selection as leverage on subjects and disciplines, Studies in Higher Education, 20(3), 253–265. DOI: https://doi.org/10.1080/03075079512331381535
Flick, U. (2011). Jakość w badaniach jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Frankfort-Nachmias, C., Nachmias, D. (2001). Metody badawcze w naukach społecznych. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo s.c.
Frodermann, C., Müller, D. (2019). Establishment Closures in Germany: The Motherhood Penalty at Job Search Durations, European Sociological Review, 35(6), 845–859. DOI: https://doi.org/10.1093/esr/jcz043
Fuegen, K., Biernat, M., Haines, E., Deaux, K. (2004). Mothers and fathers in the workplace: How gender and parental status influence judgments of job-related competence, Journal of Social Issues, 60(4), 737–754. DOI: https://doi.org/10.1111/j.0022-4537.2004.00383.x
Glick, P., Fiske, S. T. (2001). Ambivalent stereotypes as legitimizing ideologies: Differentiating paternalistic and envious prejudice. In: J. T. Jost (ed.), The psychology of legitimacy: Emerging perspectives on ideology, justice, and intergroup relations (p. 278–306). New York: Cambridge University Press.
Greenwald, A.G., Banaji, M. R. (1995). Impicit Social cognitions: Attitudes, self-esteem, and stereotypes, Psychological Rewiev, 102(1), 4–27. DOI: https://doi.org/10.1037/0033-295X.102.1.4
Heilman, M. E. (2001). Description and prescription: How gender stereotypes prevent women’s ascent up the organizational ladder, Journal of Social Issues, 57(4), 657–674. DOI: https://doi.org/10.1111/0022-4537.00234
Heilman, M. E., Okimoto, T. G. (2007). Why are women penalized for success at male tasks? The implied communality deficit, Journal of Applied Psychology, 92(1), 81–92 DOI: https://doi.org/10.1037/0021-9010.92.1.81
Heilman, M. E., Okimoto, T. G. (2008). Motherhood: A potential source of bias in employment decisions, Journal of Applied Psychology, 93(1), 189–198 DOI: https://doi.org/10.1037/0021-9010.93.1.189
Heilman, M.E., Saruwatari L. R. (1979). When beauty is beastly: The effects of appearance and sex on evaluations of job applicants for managerial and nonmanagerial jobs, Organizational Behavior and Human Performance, 23(3), 360–372. DOI: https://doi.org/10.1016/0030-5073(79)90003-5
Igielski, M. (2018). Metody selekcji stosowane przez współczesne przedsiębiorstwa w procesie rekrutacji, Studia i Prace WNEIZ US, 51/2, 153–164. DOI: https://doi.org/10.18276/sip.2018.51/2-14
Isaac, C., Lee, B., Carnes, M. (2009). Interventions that affect gender bias in hiring: a systematic review, Academic Medicine: Journal of the Association of American Medical Colleges, 84(10), 1440–1446. DOI: https://doi.org/10.1097/ACM.0b013e3181b6ba00
Jones, A. (1998). (Re)producing gender cultures: Theorizing gender in investment banking recruitment, Geoforum, 29(4), 451–474. DOI: https://doi.org/10.1016/S0016-7185(98)00023-2
Kamińska-Brezowska, S. (2013). Kobiety w wybranych segmentach polskiego ruchu związkowego a równość płci. Studium z zastosowaniem teorii Pierre’a Bourdieu. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
Kostera, M. (1996). Postmodernizm w zarządzaniu. Warszawa: PWE
Kostera, M., Kociatkiewicz, J. (2014). Zaangażowane badania jakościowe. Problemy Zarządzania, 12(2), 9–17. DOI: https://doi.org/10.7172/1644-9584.45.1
Kostera, M., Kownacki, T. (2001). Zarządzanie potencjałem społecznym organizacji. W: A. Koźmiński, W. Piotrowski (red.), Zarządzanie. Teoria i praktyka (s. 397–450). Warszawa: PWN.
Kugelberg, C. (2006). Constructing the deviant other: mothering and fathering at the workplace, Gender, Work & Organization, 13(2), 152–173.
Kugelberg, C. (2006). Constructing the deviant other: mothering and fathering at the workplace, Gender, Work & Organization, 13(2), 152–173. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-0432.2006.00301.x
Kvale, S. (2004). InterViews. Wprowadzenie do jakościowego wywiadu badawczego. Białystok: Trans Humana.
Lewis, S. (2001). Restructuring workplace cultures: The ultimate work-family challenge? Women in Management Review, 16(1), 21–29. DOI: https://doi.org/10.1108/09649420110380256
Listwan, T., Kawka T. (2010). Dobór pracowników. W: T. Listwan (red.), Zarządzanie kadrami (s. 101–147). Warszawa: Wyd. C.H. Beck.
Martell, R. F. (1991). Sex bias at work: The effects of attentional and memory demands on performance ratings of men and women, Journal of Applied Social Psychology, 21(23), 1939–1960. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.1991.tb00515.x
Nejman, Ż., Kawecka-Endler, A. (2013). Analiza procesu rekrutacji pracowników na przykładzie urzędu miasta, Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Organizacja i Zarządzanie, 61/2013, 101–108.
Ng, E. S., Sears, G. J. (2017). The glass ceiling in context: the influence of CEO gender, recruitment practices and firm internationalisation on the representation of women in management, Human Resource Management Journal, 27(1), 133–151. DOI: https://doi.org/10.1111/1748-8583.12135
Pankowska, D. (2005). Wychowanie a role płciowe. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne
Petit, P. (2007). The effects of age and family constraints on gender hiring discrimination: A field experiment in the french financial sector, Labour Economics, 14(3), 371–391. DOI: https://doi.org/10.1016/j.labeco.2006.01.006
Powell, G. (1987). The Effects of Sex and Gender on Recruitment. The Academy of Management Review, 12(4), 731–743. DOI: https://doi.org/10.5465/amr.1987.4306737
Powell, G. N., Butterfield, D. A., Parent, J. D. (2002). Gender and managerial stereotypes: Have the times changed? Journal of Management, 28(2), 177–193. DOI: https://doi.org/10.1177/014920630202800203
Reskin, B., McBrier, D. B. (2000). Why Not Ascription? Organizations’ Employment of Male and Female Managers, American Sociological Review, 65(2), 210–33, DOI: https://doi.org/10.1177/000312240006500204
Ridgeway, C. L. (2006). Gender as an Organizing Force in Social Relations: Implications for the Future of Inequality. In: F. D. Blau, M. C. Brinton, D. B. Grusky (eds.). The Declining Significance of Gender? (p. 265–288). New York: Russell Sage Foundation.
Ridgeway, C. L. (2009). Framed Before We Know It: How Gender Shapes Social Relations, Gender & Society, 23(2), 145–160. DOI: https://doi.org/10.1177/0891243208330313
Rudman, L. A., Glick, P. (2001). Prescriptive gender stereotypes and backlash toward agentic wo - men, Journal of Social Issues, 57(4), 743–762. DOI: https://doi.org/10.1111/0022-4537.00239
Steinpreis, R. E., Anders, K. A., Ritzke, D. (1999). The impact of gender on the review of the Curricula Vitae of Job Applicants and Tenure Candidates: A National Empirical Study, Sex Roles, 41(7/8), 509–528. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1018839203698
Townsend, N. (2002). The Package Deal: Marriage, Work and Fatherhood in Men’s Lives. Philadelphia: Temple University Press.
Wallis, A. (2019). Dobór pracowników a efektyw - ność funkcjonowania przedsiębiorstwa, Zeszyty Naukowe Wydziału Nauk Ekonomicznych, 1(23), 159–172
Warzecha, A. (2014). Zarządzanie różnorodnością - -płeć na rynku pracy. W: M. Król, A. Warzecha, M. Zieliński (red.), Funkcja personalna w przedsiębiorstwie. Zakres, pomiar realizacji, uwarunkowania (s. 21–29). Warszawa: CeDeWu.pl
Wicks, D., Bradshaw, P. (1999). Gendered organiza - tional cultures in Canadian work organizations: Implications for creating an equitable workfor - ce, Management Decision, 37(4), 372–383 DOI: https://doi.org/10.1108/00251749910269429
Wyrwicka, M. (2011). Zarządzanie zasobami ludzkimi w przedsiębiorstwie usługowym. Poznań: Wyd. Politechniki Poznańskiej
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
