Córka na wydaniu. Zakres autonomii kobiety w procesie doboru matrymonialnego w Polsce międzywojennej i współczesnej
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.17.01Słowa kluczowe:
dobór matrymonialny, obyczajowość przedślubna, autonomia córki, niezależność ekonomiczna, rodzina chłopska, rodzina inteligencka, dwudziestolecie międzywojenneAbstrakt
Celem opracowania jest zilustrowanie, w jaki sposób reguły doboru matrymonialnego są wzmacniane przez szereg ograniczeń kulturowych na przykładzie zmieniającego się zakresu autonomii kobiety-córki. Podstawą analiz są materiały zastane, tj. publikacje z zakresu historii rodziny oraz badania własne autorki. Artykuł przedstawia społecznie określane zasady wyboru partnera małżeńskiego, a także wzorce obowiązujące na rynku małżeńskim wśród chłopów i inteligencji w Polsce międzywojennej oraz współcześnie. Wskazuje się tu przede wszystkim na wpływ porządku społecznego i wynikającego z niego statusu kobiety-córki na przebieg procesu doboru matrymonialnego (zarówno w aspekcie selekcji partnerów jak i prawidłowości przebiegu znajomości) oraz na kultywowaną obyczajowość przedmałżeńską. Sposób legitymizacji narzeczeństwa i małżeństwa, a co za tym idzie zakres autonomii kobiety, ściśle i niezmiennie wiąże ze statusem społecznym i statusem w rodzinie – bez względu na poddany w opracowaniu analizie okres historyczny. Tylko te kobiety, które są całkowicie niezależne ekonomicznie i mieszkaniowo od rodziny pochodzenia, mogą pozwolić sobie na autorską stylizację przebiegu znajomości przedślubnej oraz ceremonii ślubno-weselnej.Pobrania
Bibliografia
Cwetsch-Wyszomirska, M. (2004). W drodze ku „małżeństwu doskonałemu”. W: A. Żarnowska, A. Szwarc (red.). Kobieta i małżeństwo. Społeczno-kulturowe aspekty seksualności. Wiek XIX i XX (s. 43–53). Warszawa: Bellona
Chwalba, A. (2006). Od redaktora. Uwagi końcowe. W: A. Chwalba (red.). Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych (s. 427–435). Warszawa: PWN
Juroszek, W. (2014). Rola rodziców w wyborze współmałżonka, Społeczeństwo i Rodzina, 4(41)/2014, 47–51.
Kabat, I. (1986). Dobór małżonka w społeczności wiejskiej w Polsce. W: Z. Jasiewicz, P. Vlahovic (red.), Kultura tradycyjna w życiu współczesnej rodziny wiejskiej. Z polskich i serbskich badań etnologicznych. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM
Kalmijn, M. (1998). Intermarriage and Homogamy: Causes, Patterns, Trends, Annual Review of Sociology, 24, 395–421. DOI: https://doi.org/10.1146/annurev.soc.24.1.395
Kałwa, D. (2006). Polska doby rozbiorów i międzywojenna. W: A. Chwalba (red.). Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych (s. 222–336). Warszawa: PWN.
Landau-Czajka, A. (2004). Przygotowanie do małżeństwa według wybranych poradników z XIX i XX wieku. W: A. Żarnowska, A. Szwarc (red.). Kobieta i małżeństwo. Społeczno-kulturowe aspekty seksualności. Wiek XIX i XX (s. 3–23). Warszawa: Wydawnictwo DiG
Libiszowska-Dobrska, K. (1997). Moje złote lata. Warszawa: Wydawnictwo Twój Styl
Lisak, A. (2009). Miłość, kobieta i małżeństwo w XIX wieku. Warszawa: Bellona.
Mędrzecki, W. (2000). Kobieta w rodzinie i społeczności wiejskiej w Polsce w okresie międzywojennym. W: A. Żarnowska, A. Szwarc (red.) Równe prawa i nierówne szanse. Kobiety w Polsce międzywojennej (s. 171–188). Warszawa: Wydawnictwo DiG.
Ogrodowska, B. (2008). Polskie tradycje i obyczaje rodzinne. Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka MUZA SA.
Przybył, I. (2017). Historie przedślubne. Przemiany obyczajowości i instytucji zaręczyn. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Segalen, M. (2009). Obrzędy i rytuały współczesne. Warszawa: Werbinum.
Sierakowska, K. (2000). Macierzyństwo – wizje a rzeczywistość. W: A. Żarnowska, A. Szwarc (red.), Równe prawa i nierówne szanse. Kobiety w Polsce międzywojennej (s.209–220). Warszawa: Wydawnictwo DiG
Sierakowska, K. (2003). Rodzice, dzieci, dziadkowie… Wielkomiejska rodzina inteligencka w Polsce 1918–1939. Warszawa: Wydawnictwo DiG.
Slany, K. (2009). Globalne czynniki przemiany rodziny we współczesnym świecie. W: A. Maksymowicz (red.), Moralne dylematy Polaków w ponowoczesności (s.151–164). Kraków: Zakłada Wydawniczy NOMOS.
Suchanow, K. (2020). To jest wojna. Kobiety, fundamentaliści i nowe średniowiecze. Warszawa: Wydawnictwo Agora
Szukalski, P. (2013). Małżeństwo. Początek i koniec. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-031-2
Wojciszke, B. (2003). Psychologia miłości. Intymność – Namiętność – Zaangażowanie. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Wołos, K. (1980). Obrzędowość weselna na tle zmian modelu małżeństwa i rodziny [na przykładzie wsi województwa koszalińskiego i słupskiego]. Koszalin: Koszaliński Ośrodek Naukowo-Badawczy
Ziółkowski, M. (2000). Przemiany interesów i wartości społeczeństwa polskiego. Teorie, tendencje, interpretacje. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
