Socjalizacja do ludobójstwa i biomedyczna wizja Trzeciej Rzeszy w monografii Roberta Jay Liftona, Nazistowscy lekarze. Mord medyczny i psychologia ludobójstwa, tłum. Maciej Jacek Klich, Znak Horyzont, Kraków 2024, ss. 747

Agnieszka Kita

doi:10.18778/2080-8313.27.10

Autor

Agnieszka Kita Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu https://orcid.org/0000-0002-2338-4399

DOI:

https://doi.org/10.18778/2080-8313.27.10

Słowa kluczowe:

nazistowska medycyna, Zagłada, Auschwitz, obozy koncentracyjne i obozy zagłady, eksperymenty medyczne, psychologia ludobójstwa, socjalizacja do przemocy, ludobójstwo

Abstrakt

Wydawnictwo Znak Horyzont zdecydowało się wydać drukiem w polskojęzycznej wersji monografię Roberta Jay Liftona Nazistowscy lekarze: mord medyczny i psychologia ludobójstwa. Książka została po raz pierwszy opublikowana w Stanach Zjednoczonych w 1986 r. i doczekała się wznowień kolejno w roku 2000 i 2017. Mimo, że monografia liczy sobie już prawie czterdzieści lat, to dopiero w 2024 r. ukazało się jej pierwsze wydanie w języku polskim. W tym miejscu warto postawić sobie pytanie: czy tłumaczenie obcojęzycznych publikacji wydanych w przeszłości, których treść nie została uaktualniona w oparciu o najnowszy stan badań jest uzasadniona, czy jednak ich wartość naukowa uległa już dewaluacji? Celem niniejszego artykułu będzie analiza książki R. J. Liftona, zawartych w niej informacji oraz jej wartości dla współczesnych czytelników i badaczy zajmujących się zagadnieniami nazistowskiej medycyny, sprawców czy w ogóle Zagłady.

Biogram autora

Agnieszka Kita - Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu

Dr Agnieszka M. Kita – adiunkt w Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, zastępczyni kierownika Archiwum.

Zainteresowania naukowe: historia II wojny światowej, interdyscyplinarne badania historii i funkcjonowania obozów koncentracyjnych i zagłady, badania nad sprawcami ludobójstwa w czasie II wojny światowej, losy nazistów po II wojnie światowej, junty wojskowe w Ameryce Łacińskiej, edytorstwo źródeł.

Bibliografia

Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, M. Kieta, Wspomnienia, t. 91, s. 119–132.

Browning Ch.R., Zwykli ludzie. 101. Rezerwowy Batalion Policji i „ostateczne rozwiązanie” w Polsce, Poznań 2019.

Ingaro Ch., Wierzyć i niszczyć. Intelektualiści w machinie wojennej SS, Wołowiec 2013.

Kieta M., Instytut Higieny SS i Policji w Oświęcimiu, „Przegląd Lekarski – Oświęcim” 1980, nr 1, s. 172–176.

Kita A., Relations of the KL Auschwitz Staff with the Civilians of Oświęcim and the Surrounding Area in the Years 1940–1945, [w:] Faces of War, vol. 6, City and War, ed. T. Grabarczyk, M. Pogońska-Pol, Łódź 2022, pp. 243–262. DOI: https://doi.org/10.18778/8331-012-1.14

Lang H.-J., Kobiety z bloku 10. Eksperymenty medyczne w Auschwitz, Warszawa 2013.

Marwell D., Mengele. Anioł Śmierci z Auschwitz zdemaskowany, Wrocław 2020.

Milgram S., Posłuszeństwo wobec autorytetu, Sopot 2017.

Pawelec T., Dzieje i nieświadomość. Założenia praktyczne i praktyka badawcza psychohistorii, Katowice 2004.

Piątkowski S., Władysław Dering (1903–1965) – lekarz z Auschwitz, 11.06.2021, https://przystanekhistoria.pl/pa2/teksty/82156,Wladyslaw-Dering-1903-1965-lekarz-z-Auschwitz.html (dostęp: 24.12.2024).

Posner G. i Ware J., Mengele. Polowanie na Anioła Śmierci, Kraków 2014.

Scheffer E., Dzieci Aspergera. Medycyna na usługach III Rzeszy, Poznań 2019.

Wind de E., Stacja końcowa Auschwitz. Moja historia z obozu, Warszawa 2020.

Zaremba Bielawski Z., Higieniści. Z dziejów eugeniki, Wołowiec 2011.

Zwykli ludzie (Ordinary Men: The „Forgoten Holocaust”), reż. M. Oldenburg, 2022.

https://auschwitz.org/historia/informacja-o-ofiarach/serie-numerowe-wiezniow/ (dostęp: 23.12.2024).

https://www.robertjaylifton.com/ (dostęp: 4.12.2024).