Sprawa irlandzkiego powstania wielkanocnego na forum brytyjskiej Izby Gmin
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6050.96.10Słowa kluczowe:
powstanie wielkanocne, Irlandia, Wielka Brytania, rok 1916, debaty parlamentuAbstrakt
Artykuł analizuje zagadnienia omawiane podczas dyskusji na temat powstania wielkanocnego w Irlandii w roku 1916 na forum brytyjskiej Izby Gmin. Podczas debat szeroko omawiano kwestię odpowiedzialności administracji brytyjskiej za wybuch rebelii. Konkluzje na ten temat zawarto w raporcie Królewskiej Komisji do spraw Irlandzkiej Rebelii. Debatowano także na temat odpowiedzialności powstańców, sposobie ich sądzenia oraz podstaw prawnych, na mocy których mieliby zostać skazani. Pośród ważnych tematów poruszanych na forum parlamentu znalazł się problem zakresu władzy generała Johna Maxwella oraz zasadności wprowadzenia stanu wojennego na terenie Irlandii. Analizowano sposób traktowania cywilów przez brytyjskie wojsko oraz międzynarodowy wydźwięk wydarzeń. Gorąca dyskusja rozgorzała również w kwestii zmiany nastrojów społecznych po stłumieniu powstania oraz możliwych tego reperkusji. Wszystkie wymienione zagadnienia zostały przeanalizowane na podstawie stenogramów Izby Gmin parlamentu brytyjskiego oraz raportu Komisji do spraw Irlandzkiej Rebelii.
Pobrania
Bibliografia
Margot Asquith’s Great War Diary 1914–1916: The View from Downing Street, ed. B. Michael, Oxford 2014.
Bachrynowski S., Od konfrontacji do koncyliacji: historia irlandzkiej partii Sinn Féin, Kalisz 2010.
Bacon B., A Terrible Duty: the Madness of Captain Bowen-Colthurst, London 2015.
Caulfield M., The Easter Rebellion: The outstanding narrative history of the 1916 Rising in Ireland, Dublin 2014.
Knott G.H., The Trial of Sir Roger Casement, Toronto 1917.
Kucharski A., Historia Irlandii w źródłach, Brzezia Łąka 2013.
McGarry F., Rebels: Voices From The Easter Rising, Dublin 2011.
O’Broin L., Dublin Castle and the 1916 Rising, London 1966.
Swoboda G., Dublin 1916, Warszawa 2006.
Townshend Ch., Easter 1916: The Irish Rebellion, Dublin 2011.
Woodward D.R., Lloyd George and the Generals, London 1998.
II konwencja haska z 29 lipca 1989 r., http://avalon.law.yale.edu/20th_century/hague02.asp (dostęp: 31 V 2016 r.).
Raport Królewskiej Komisji do spraw Irlandzkiej Rebelii, http://www.garda.ie/Documents/User/Royal%20Commission%20on%20the%20Rebellion%20in%20Ireland%201916.pdf (dostęp: 31 V 2016 r.).
Raport w sprawie aresztowania i traktowania panów: Francisa Sheehy Skeffingtoan, Thomasa Dicksona i Patricka Jamesa McIntyre, http://www.dippam.ac.uk/eppi/documents/22375/eppi_pages/630312 (dostęp: 31 V 2016 r.).
Stenogramy posiedzeń Izby Gmin Parlamentu Brytyjskiego z 1916 r., http://hansard.millbanksystems.com/sittings/1916/may/ (dostęp: 31 V 2016 r.).

