Jakość życia osób starszych korzystających z pomocy instytucjonalnej
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6018.329.09Słowa kluczowe:
starzenie, jakość życia, międzypokoleniowość, domy pomocy społecznej, pomoc społecznaAbstrakt
We współczesnym świecie obserwuje się coraz większą liczbę osób starszych, przy jednoczesnym spadku możliwości sprawowania nad nimi opieki, na co znaczący wpływ mają zmiany demograficzne rodziny. Celem niniejszego badania była ocena jakości życia osób starszych korzystających z pomocy instytucjonalnej. Badanie przeprowadzono od kwietnia do czerwca 2015 r. po uzyskaniu zgody Komisji Bioetycznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Badaną populację stanowili pensjonariusze 5 losowo dobranych do badania domów pomocy społecznej na terenie województwa łódzkiego Do oceny stanu umysłowego badanych wykorzystano Skrócony Test Sprawności Umysłowej wg Hodgkinsona. Finalnie analizą statystyczną objęto 117 osób. Narzędziem badania był anonimowy kwestionariusz wywiadu (49 pytań dotyczących stylu życia, relacji rodzinnych, samooceny stanu zdrowia i jakości życia). Uzyskane dane wprowadzone zostały do bazy w programie Microsoft Excel i Statistica. W analizie statystycznej wykorzystano miary z zakresu statystyki opisowej i analitycznej. Do oceny zależności pomiędzy analizowanymi zmiennymi a samooceną jakości życia wykorzystano test Chi² (p < 0,05). 62,1% badanych deklarowało złą samoocenę jakości życia – częściej kobiety (Chi² = 0,919). 69,2% seniorów deklarowało niesamodzielne podjęcie decyzji o zamieszkaniu w dps. Czynnikami istotnie związanymi z samooceną jakości życia badanych były: czas pobytu w placówce, częstość spotkań z rodziną, wynik skali ADL i samoocena stanu zdrowia. Pielęgnowanie kontaktów rodzinnych wpływa na poczucie jakości życia seniorów zamieszkujących domy pomocy społecznej. Migracje ludzi młodych ograniczają udzielanie wsparcia seniorom przez rodzinę, prowadząc do wzmożonego zaangażowania placówek instytucjonalnych w pomoc ludziom starszym.
Pobrania
Bibliografia
Arnold J., Dai J., Nahapetyan L. et al. (2010), Predicting successful ageing in a population‑based sample of Georgia centenerians, „Current Gerontology and Geriatric Research”, vol. 56, no. 1, s. 88–92.
Beck U., Beck‑Gernsheim E. (2002), Individualization. Institutionalized Individualism and its Social and Political Consequences, Sage, London.
Beekman A., van Balkom A., Deeg D. et al. (2000), Anxiety and depression in later life: Co‑occurrence and communality of risk factors, „American Journal of Psychiatry” vol. 157, no. 1, s. 89–95.
Bełtowska K. (2008), Reakcje emocjonalne opiekunów osób z demencją – potrzeba pomocy społecznej, „Przegląd Lekarski”, t. 65, nr 6, s. 304–307.
Bielak M. (2013), Standard życia i zamieszkania osób starszych w placówkach opiekuńczych, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica”, t. 297, s. 81–92.
Bień B. (2000), Miejsce człowieka starszego w systemie opieki zdrowotnej i społecznej w Polsce, [w:] J.T. Kowaleski, P. Szukalski (red.), Sytuacja zdrowotna osób w starszym wieku w Polsce. Aspekt medyczny i społeczno‑demograficzny. Materiały na ogólnopolskie seminarium naukowe, Zakład Demografii Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Bień B., Wojszel B., Wilmańska J. i in. (1999), Epidemiologiczna ocena rozpowszechnienia niesprawności funkcjonalnej u osób w późnej starości a świadczenie opieki, „Gerontologia Polska”, t. 7, nr 2, s. 42–47.
Bonior P., Łysy J. (2000), Poziom i uwarunkowania interakcji społecznych ludzi starszych zamieszkujących w Domu Pomocy Społecznej, „Zdrowie Publiczne”, t. 5, s. 169–178.
Bowling A. (2009), Predictors of mortality among a national sample of elderly widowed people: analysis of 28‑year mortality rates, „Age and Ageing”, vol. 38, no. 5, s. 527–530.
Bronnum‑Hansen H., Baadsgaard M. (2007), Increasing social inequality in life expectancy in Denmark, „European Journal of Public Health”, vol. 17, no. 6, s. 585–586.
Bryła M., Burzyńska M., Maniecka‑Bryła I . (2013), Self‑rated quality of life of city‑dwelling elderly people benefitting from social help: results of a cross‑sectional study, „Health Quality of Life Outcomes”, vol. 11, s. 181–191.
Burzynska M., Bryla M., Bryla P., Maniecka‑Bryla I . (2015), Factors determining the use of social suport services among elderly people living in a city environment in Poland, „Health and Social Care in the Community”, 30 Juny, doi:10.1111/HSC.12259.
Burzyńska M., Maniecka‑Bryła I . (2015), Niepełnosprawność osób starszych jako czynnik determinujący korzystanie z usług pomocy społecznej, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica”, t. 4, nr 315, s. 29–41.
Czapiński J., Panek T. (2009), Diagnoza Społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków. Raport, Rada Monitoringu Społecznego, Warszawa.
Czapiński J., Panek T. (2011), Diagnoza społeczna 2011. Warunki i jakość życia Polaków. Raport, Rada Monitoringu Społecznego, Warszawa.
Dudek D., Zięba‑Wróbel A. i in. (2000), Zaburzenia depresyjne a jakość życia u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, „Psychiatria Polska”, t. 1, nr 1, s. 73–80.
Gabryś T. (2008), Sprawność funkcjonalna u osób w wieku podeszłym w domach pomocy społecznej, „Problemy Higieny i Epidemiologii”, t. 89, nr 1, s. 62–66.
Górna K. (2005), Obiektywny i subiektywny wymiar jakości życia chorych na schizofrenię po pierwszej hospitalizacji, Akademia Medyczna im. K. Marcinkowskiego, Poznań.
GUS (2002), Ludność i gospodarstwa domowe. Stan i struktura społeczno‑ekonomiczna, Warszawa.
GUS (2007), Stan zdrowia ludności Polski w przekroju terytorialnym w 2004 r., Warszawa.
GUS (2011), Raport z wyników. Narodowy Spis Ludności i Mieszkań 2011, Warszawa.
GUS (2012), Wyniki Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2011. Podstawowe informacje o sytuacji demograficzno‑społecznej ludności Polski oraz zasobach mieszkaniowych, Warszawa.
Jachimowicz V., Kostka T. (2009), Ocena poczucia własnej skuteczności u pensjonariuszy DPS, „Gerontologia Polska”, t. 1, s. 23–31.
Jeste D.V. (2005), Feeling fine at a hundred and three. Secrets of successful aging, „American Journal of Preventive Medicine”, vol. 28, no. 3, s. 323–324.
Karwat I., Krawczyk A. (2004), Kategorie zdrowotnych i społecznych problemów osób starszych i niepełnosprawnych zamieszkałych na wsi, [w:] L. Solecki (red.), Problemy ludzi starych i niepełnosprawnych w rolnictwie, Instytut Medycyny Wsi, Lublin.
Kowalik S., Ratajska A., Szmaus A. (2001), W poszukiwaniu nowego wymiaru jakości życia związanego ze stanem zdrowia, [w:] L. Wołowicka (red.), Jakość życia w naukach medycznych, Wydawnictwo Uczelniane AM, Poznań.
Lee I., Wang H.H., Chiou C.J. et al. (2009), Family caregivers’ viewpoints towards quality of long‑term care services for community‑dwelling elders in Taiwan, „Health and Social Care in the Community”, vol. 17, s. 312–320.
Lewin G., de San M.K., Knuiman M. et al. (2013), A randomised controlled trial of the Home Independence Program (HIP), an Australian restorative home care programme for older adults, „Health and Social Care in the Community”, vol. 21, s. 69–78.
Maniecka‑Bryła I., Gajewska O., Burzyńska M., Bryła M. (2013), Factors associated with self‑rated health (SRH) of a University of the Third Age (U3A) class participants, „Archives of Gerontology Geriatrics”, vol. 57, no. 2, s. 156–161.
Maniecka‑Bryła I., Pikala M., Bryła M. (2013), Life years lost due to cardiovascular diseases, „Kardiologia Polska”, vol. 71, no. 10, s. 1065–1072.
Miller M., Gębska‑Kuczerowska A. (1998), Ocena stanu zdrowia ludzi w starszym wieku w Polsce, „Gerontologia Polska”, t. 6, nr 3–4, s. 19–23.
Muszalik M., Ćwikła A., Kędziora‑Kornatowska K. (2010), Ocena wpływu czynników socjodemograficznych i medycznych na poziom sprawności funkcjonalnej pacjentów geriatrycznych, „Pielęgniarstwo XXI Wieku”, t. 1–2, s. 9–15.
Muszalik M., Kędziora‑Kornatowska K., Sury M. i in. (2009), Ocena funkcjonalna pacjentów w starszym wieku w odniesieniu do jakości życia w świetle kwestionariusza Oceny Funkcjonalnej Przewlekle Chorych, „Problemy Higieny i Epidemiologii”, t. 4, s. 569–576.
Park H.L., O’Connell J.E., Thomson R.G. (2003), A systematic review of cognitive decline in the general elderly population, „International Journal of Geriatric Psychiatry”, vol. 18, no. 12, s. 1121–1134.
Pichot V., Roche F., Denis C. et al. (2005), Interval training in elderly men increases both heart rate variability and baroreflex activity, „Clinical Autonomic Research”, vol. 15, no. 2, s. 107–115.
Porta M. (2008), A Dictionary of Epidemiology, Oxford University Press, New York.
Reijula J., Rosendahl T., Reijula K. et al. (2009), A new method to assess perceived well‑being among elderly people – a feasibility study, „BMC Geriatrics”, vol. 9, s. 55–62.
Szczerbińska K. (2006), Problemy zdrowotne starzejącego się społeczeństwa, [w:] K. Szczerbińska (red.), Dostępność opieki zdrowotnej i pomocy społecznej dla osób starszych w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Szweda‑Lewandowska Z. (2015), Niesamodzielni a.d. 2035 – w poszukiwaniu sposobów i źródeł wsparcia, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica”, t. 4, nr 315, s. 173–183.
Williams A.M., Wang L., Kitchen P. (2014), Differential impacts of care‑giving across three caregiver groups in Canada: end‑of‑life care, long‑term care and short‑term care, „Health and Social Care in the Community”, vol. 22, no. 2, s. 187–196.
Zboina B. (2008), Jakość życia osób starszych, Stowarzyszenie Nauka Edukacja Rozwój, Ostrowiec Świętokrzyski.
Zych A. (2009), Przekraczając smugę cienia. Szkice z gerontologii i tanatologii, Wydawnictwo Naukowe Śląsk Spółka z o.o., Katowice.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Jak cytować
