Sytuacja osób nieheteronormatywnych w prawie administracyjnym

Aleksandra Puczko

doi:10.18778/0208-6069.S.2023.22

Autor

Aleksandra Puczko Uniwersytet Jagielloński, Wydział Prawa i Administracji, Katedra Prawa Administracyjnego https://orcid.org/0000-0002-9929-0196

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6069.S.2023.22

Słowa kluczowe:

osoba nieheteronormatywna, organy administracji publicznej, prawo administracyjne, prawna ochrona godności, akty administracyjne

Abstrakt

Celem opracowania jest zanalizowanie głównych problemów związanych z sytuacją administracyjnoprawną osób nieheteronormatywnych. Jak wynika z licznego orzecznictwa, problem ten jest ciągle aktualny i ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia ochrony praw jednostki w prawie. Dlatego warto jest podjąć się kolejnej analizy przyczyn powiązania godności z orientacją i tożsamością seksualną, a przez to i zbadania niedoskonałości systemu prawnego, który nie zapewnia właściwej ochrony osobom nieheteronormatywnym. Celem rozważań jest ukazanie słabych punktów systemu prawa pozwalających na naruszanie godności i przez to podstawowych praw człowieka związanych z wolnością seksualną. Analiza jest przeprowadzona z perspektywy stanowienia i stosowania prawa.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Blicharz, Jolanta. 2012. Administracja publiczna i społeczeństwo obywatelskie w państwie prawa. Wrocław: Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa.

Bulska, Dominika. Skrodzka, Magdalena. Smulczyk, Marek. Winiewski, Mikołaj. Kuruś, Magdalena. Szczerba, Aleksandra. 2021. „Równe traktowanie w szkole. Raport z badania w szkołach oraz analiza ilościowa programów wychowawczo-profilaktycznych”. Biuletyn Rzecznika Praw Obywatelskich 3.

Chmaj, Marek. 2023. „Godność człowieka jako źródło jego wolności i praw”. W Konstytucyjne wolności i prawa w Polsce. Red. Marek Chmaj. 57–74. Kraków: Wolters Kluwer.

Czeszejko-Sochacki, Zbigniew. Garlicki, Lech. Trzciński, Janusz. 1999. Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

Duniewska, Zofia. 2005. „Poszanowanie i ochrona godności człowieka w działaniach podmiotów administrujących”. Ius et Administratio 4(8): 7–30.

Duniewska, Zofia. 2017. W System prawa administracyjnego. Red. Roman Hauser, Zygmunt Niewiadomski, Andrzej Wróbel. Tom 7. 80–89. Warszawa: C.H.Beck.

Garlicki, Lech. 2016. Art. 2. W Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II. Red. Lech Garlicki. 17. Warszawa: Wolters Kluwer.

Giełda, Małgorzata. 2017. „Godność człowieka w otoczeniu administracji publicznej – wybrane zagadnienia”. Acta Universitatis Wratislaviensis CXI. Przegląd Prawa i Administracji 111: 45–61. DOI: https://doi.org/10.19195/0137-1134.111.4

Granat, Mirosław. 2014. „Godność człowieka z art. 30 Konstytucji RP jako wartość i jako norma prawna”. Państwo i Prawo 8: 3–22.

Hadel, Maciej. 2020. Problematyka zaskarżania uchwał anty-LGBT. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.

Jakimowicz, Wojciech. 2021. „O «aktualności prawa» materialnego w mechanizmie stosowania prawa administracyjnego”. W Aktualność pojęć prawa administracyjnego. Red. Wojciech Jakimowicz. 127–144. Warszawa: Wolters Kluwer.

Kasprzyk, Piotr. 2008. „Kilka uwag o potrzebie instytucjonalizacji homoseksualnych związków partnerskich i «małżeńskich» w polskim prawie rodzinnym”. W Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza Smyczyńskiego. Red. Marek Andrzejewski. 239–263. Toruń: Dom Organizatora.

Mazurczak, Anna. Mrowicki, Marcin. Adamczewska-Stachura, Milena. 2019. „Sytuacja prawna osób nieheteroseksualnych i transpłciowych w Polsce. Międzynarodowy standard ochrony praw człowieka osób LGBT i stan jego przestrzegania z perspektywy Rzecznika Praw Obywatelskich”. Biuletyn Rzecznika Praw Obywatelskich 6.

Nitecki, Stanisław. 2008. Prawo do pomocy społecznej w polskim systemie prawnym. Warszawa: Oficyna Wolters Kluwer.

Probosz, Monika. Mulak, Agnieszka. 2016. Polska społeczność nieheteronormatywna. Raport z badań Stowarzyszenia Miłość Nie Wyklucza. Warszawa.

Sadowski, Marek. 2007. „Aksjologiczna podstawa państwa i prawa”. Studia Erasmiana Wratislaviensis 1: 8–28.

Sierpowska, Iwona. 2021. Pomoc społeczna. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.

Szukalski, Piotr. 2008. „Zachowania homoseksualne i postawy wobec homoseksualizmu. Analiza porównawcza Polski i krajów wysoko rozwiniętych”. W Homoseksualizm – perspektywa interdyscyplinarna. Red. Krystyna Slana, Beata Kowalska, Marcin Śmietana. 76–103. Kraków: NOMOS.

Wyrzykowski, Mirosław. 2011. „Publiczne a prywatne w wykładni konstytucyjnej na przykładzie art. 18 Konstytucji RP”. W Interes publiczny a interes prywatny w prawie. Red. T. Giaro. 215– 233. Warszawa: Stowarzyszenie Absolwentów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

Zimmermann, Jan. 2014. Aksjomaty prawa administracyjnego. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.

Wyrok TK z dnia 10 lipca 2000 r., SK 21/99, OTK 2000, nr 5, poz. 144.

Wyrok TK z dnia 14 lipca 2003 r., SK 42/01, OTK-A 2003, nr 6, poz. 63.

Wyrok TK z dnia 11 maja 2005, K 18/04, OTK ZU 2005/5a, poz. 49, pkt. 16.6. DOI: https://doi.org/10.5629/studienzuhegel.2005.16

Wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2008 r., I OSK 1429/07, Legalis.

Wyrok NSA z dnia 25 października 2016 r., II GSK 866/15, LEX nr 2168889.

Wyrok NSA z dnia 28 lutego 2018 r., II OSK 1112/16, LEX nr 2495844.

Wyrok NSA z dnia 25 lutego 2020 r., II OSK 1059/18, LEX nr 3022170.

Wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2022 r., III OSK 4028/21, LEX nr 3361700.

Postanowienie WSA w Krakowie z dnia 23 czerwca 2020 r., III SA/Kr 105/20, LEX nr 3020596.

Postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 8 września 2020 r., II SA/Rz 27/20, LEX nr 3070924.

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2230).

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1722).

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 459).

Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1285 ze zm.).

Ustawa z dnia 12 marca 2014 r. – Prawo o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2268).

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1082).

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 574).

Dyrektywa nr 2018/1808 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 listopada 2018 r. zmieniająca dyrektywę Nr 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony.