Polityka fiskalna a polityka prawa

Abstrakt

Niniejsze studium poddaje krytyce instrumentalną wizję polityki fiskalnej. Głęboką strukturą tej koncepcji jest idea homo oeconomicus, uczestnika gry rynkowej poddanego racjonalności instrumentalnej. Jednakże podstawowym problemem polityki budżetowej ujętej instrumentalnie jest zagadnienie efektywności, ze względu na niemożliwość skwantyfikowania celów publicznych, gdyż te są z reguły jakościowe. Stąd spór o istotę polityki fiskalnej staje się również problem teorii i filozofii prawa, a zamyka się m.in. w pytaniu o możliwość wpływania i sterowania rzeczywistością społeczną za pomocą normy prawnej. Powstają zatem na gruncie tej dziedziny prawoznawstwa różne koncepcje polityki prawa. Niniejsze studium opowiada się za jej dyskursywno-komunikacyjnym ujęciem.