Warunki udziału w zamówieniu publicznym a konstytucyjny zakaz dyskryminacji w życiu gospodarczym

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/2956-3747.8.08

Słowa kluczowe:

warunki udziału w zamówieniu publicznym, swoboda/wolność gospodarcza, zamówienie publiczne, ograniczenia wolności gospodarczej

Abstrakt

Zasada wolności działalności gospodarczej określona w art. 22 Konstytucji RP, stanowiąca fundament gospodarki rynkowej, rozumiana jest jako zapewnienie swobodnego wykonywania działalności gospodarczej. Zakaz dyskryminacji w życiu gospodarczym nierozerwalnie związany z wolnością gospodarczą to podstawa systemu wolności i praw człowieka i obywatela. Traktowany jako niemożność wyciągania negatywnych skutków w sferze prowadzenia działalności gospodarczej z powodu przymiotów prowadzącego działalność. Od zasady przewidziane mogą zostać wyjątki – ograniczenia, które jakkolwiek dopuszczalne, lecz tylko i wyłącznie w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny. Interes ważny i interes publiczny, czyli dobro wspólne, które ma szczególne znaczenie dla społeczeństwa jako całości, może być jedynym powodem wchodzenia w sferę wolności. Ustawodawca ma pewną swobodę, zważywszy na nieostrość przywoływanych pojęć, ale ingerując w tę sferę ograniczeniami, powinien zachować szczególną ostrożność. Przedmiotem analizy jest odpowiedź na pytanie, czy ustawodawca w prawie zamówień publicznych zastosował zakaz dyskryminacji, ustalając wyjątki od tej zasady w granicach dopuszczalnych ustawą zasadniczą. Ogólna analiza wybranych aspektów ograniczenia konstytucyjnej wolności gospodarczej skłania autorkę do zajęcia stanowiska, iż liczba i zakres zastosowanych ograniczeń wykraczają poza dopuszczalne konstytucją wyjątki i powodują, że przepisy dotyczące warunków udziału w zamówieniu publicznym mogą być traktowane jako element naruszający konstytucyjny zakaz dyskryminacji w życiu gospodarczym nie tylko co do zasady, ale także z praktycznego punktu widzenia (zbyt szeroki zakres możliwych ograniczeń w dyspozycji zamawiającego zbliża zamówienia publiczne do gospodarki planowanej, w ramach której zasady gospodarcze kreuje państwo i jego jednostki).

Bibliografia

Atłaska J., Niekonstytucyjne ograniczenie wolności działalności gospodarczej podczas epidemii COVID-19, „Kortowski Przegląd Prawniczy” 2024, z. 1.

Bielecki L., Zasada wolności gospodarczej w okresie transformacji ustrojowej w Polsce, „Studia Iuridica Lublinensia” 2003, z. 1.

Complak K., Komentarz do art. 22, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. M. Haczkowska, Warszawa 2014.

Dybowski M., Cele prawowite w klauzuli limitacyjnej a dobro wspólne w polskim porządku konstytucyjnym, [w:] Wykładnia konstytucji. Aktualne problemy i tendencje, red. M. Smolak, Warszawa 2016.

Gawrońska-Baran A., Komentarz do art. 112, [w:] E. Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, A. Gawrońska-Baran, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025.

Jabłońska P., Konstytucyjne przesłanki ograniczenia wolności gospodarczej a Covid-19, „Biblioteka Teologii Stosowanej” 2022, nr 1.

Majak M., Zasada wolności gospodarczej a działalność związana z obrotem produktami leczniczymi, [w:] Zasady w prawie administracyjnym. Teoria, praktyka, orzecznictwo, red. Z. Duniewska, A. Krakała, M. Stahl, Warszawa 2018.

Mielnik M., Wolność gospodarcza i jej ograniczenia na tle różnych modeli ekonomicznych, „Opolskie Studia Administracyjno-Prawne” 2023, z. 21(1).

Nowicki H., Zasady udzielania zamówień w ustawie Prawo zamówień publicznych, [w:] System zamówień publicznych w Polce, red. J. Sadowy, Warszawa 2013.

Nowicki J.E., Komentarz do art. 112, [w:] P. Wiśniewski, J.E. Nowicki, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. 5, Warszawa 2023.

Pasternak Ł., Kilka uwag o wykluczeniu wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, „Studia Administracyjne” 2016, z. 8.

Rakoczy J., Wykładnia in favorem libertatis jako wymóg konstytucyjny w świetle orzecznictwa, Toruń 2006.

Skrodzka M.J., Skrodzki K., Źródła zasady swobody umów oraz wybrane aspekty jej granic – w świetle orzecznictwa, „Białostockie Studia Prawnicze” 2008, z. 3: Wokół zasad prawa cywilnego, red. T. Mróz, S. Prutis.

Stachowiak M., Komentarz do art. 16, [w:] W. Dzierżanowski, Ł. Jaźwiński, J. Jerzykowski, M. Kittel, M. Stachowiak, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021.

Stachowiak M., Komentarz do art. 112, [w:] W. Dzierżanowski, Ł. Jaźwiński, J. Jerzykowski, M. Kittel, M. Stachowiak, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021.

Śliwak K., 3.1. Charakterystyka i cel badania podstaw wykluczenia, [w:] tegoż, Zasada równego traktowania przy kwalifikacji podmiotowej w zamówieniach publicznych, Warszawa 2022.

Tuleja P., Komentarz do art. 22, [w:] P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2023.

Zubik M., Prawo konstytucyjne współczesnej Polski, Warszawa 2020.

Lepsze zarządzanie, planowanie i dostarczanie usług w jednostkach samorządu lokalnego w Polsce, https://www.oecd.org/pl/publications/lepsze-zarzadzanie-planowanie-i-dostarczanie-us-ug-w-jednostkach-samorzadu-lokalnego-w-polsce_b1c061dd-pl.html (dostęp: 25.09.2025).

UZP, Komentarz. Prawo zamówień publicznych, https://ekomentarzpzp.uzp.gov.pl/prawo-zamowien-publicznych/art-112?utm (dostęp: 6.10.2025).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm.).

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 734).

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 633).

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 236 ze zm.).

Ustawa z dnia 11 października 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1320).

Wyrok ETS z 23 grudnia 2009 r., sygn. C-376/08, Serrantoni Srl i Consorzio stabile edili Scrl v. Comune di Milano, ECLI:EU:C:2009:808.

Wyrok TK z 12 kwietnia 2000 r., sygn. K 8/98, OTK 2000, nr 3, poz. 87.

Wyrok TK z 17 grudnia 2003 r., sygn. SK 15/02, OTK ZU 2003, nr 9/A, poz. 103.

Wyrok TK z 7 czerwca 2005 r., sygn. K 23/04, OTK ZU 2005, nr 6/A, poz. 62.

Wyrok TK z 26 marca 2007 r., sygn. K 29/06, OTK-A 2007, nr 3, poz. 30.

Wyrok KIO z 14 grudnia 2012 r., sygn. KIO 2636/12, LEX nr 1254815.

Wyrok KIO z 1 sierpnia 2019 r., sygn. KIO 1342/19, LEX nr 2735023.

Wyrok KIO z 2 lutego 2024 r., sygn. KIO 51/24, LEX nr 3694101.

Wyrok KIO z 18 marca 2024 r., sygn. KIO 545/24, LEX nr 3702061.

Wyrok KIO z 28 sierpnia 2024 r., sygn. KIO 2837/24, LEX nr 3816091.

Pobrania

Opublikowane

2026-04-14

Numer

Dział

Articles

Jak cytować

Puszkarewicz, Barbara. 2026. “Warunki udziału W zamówieniu Publicznym a Konstytucyjny Zakaz Dyskryminacji W życiu Gospodarczym”. Paragraf. Studia Z Prawa I Administracji, no. 8 (April): 107-17. https://doi.org/10.18778/2956-3747.8.08.