Dzieje Łodzi w perspektywie ponadnarodowej – uwagi na marginesie monografii Hansa-Jürgena Bömelburga, Historia wielokulturowego miasta przemysłowego w XX wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2024, ss. 581

Jolanta Kolbuszewska

doi:10.18778/2080-8313.28.16

Autor

Jolanta Kolbuszewska Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0002-8837-7376

DOI:

https://doi.org/10.18778/2080-8313.28.16

Słowa kluczowe:

monografia, dzieje Łodzi, XX w., wielokulturowość

Abstrakt

Artykuł zawiera szereg refleksji poczynionych po lekturze monografii prof. Hansa-Jürgena Bömelburga, niemieckiego historyka podejmującego od wielu lat tematykę związaną z dziejami Europy Środkowo-Wschodniej, w tym przeszłości Łodzi w XX w. Książka jest ważna, gdyż zewnętrzny obserwator może zobaczyć więcej, umieścić przedmiot badań w szerszym kontekście, ponadto jest mniej uzależniony od środowiskowych układów. Z większą śmiałością podejmuje zagadnienia odsuwane przez rodzimych badaczy, problemy dotąd nieobecne w naukowej refleksji, inaczej rozkłada akcenty etc. Niemiecki historyk konsekwentnie zaaplikował model i kategorie badawcze niedoreprezentowane w polskiej historiografii. Potencjalni czytelnicy mogą liczyć na pogłębione, wnoszące nowe ustalenia, oryginalne ujęcie tematu. Monografia znakomicie uzupełnia dotychczasowy stan badań dotyczący dziejów XX-wiecznej Łodzi.

Biogram autora

Jolanta Kolbuszewska - Uniwersytet Łódzki

Prof. dr hab. Jolanta Kolbuszewska – kieruje Katedrą Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego. Koordynatorka ds. dyscypliny naukowej historia w UŁ. Autorka kilku książek (m.in. Tadeusz Korzon (1839–1918). Między codziennością, nauką a służbą narodowi, Łódź 2011; Kobiety na naukowym Olimpie? Łódzkie adeptki Klio w latach 1945–1989, Łódź 2021) i szeregu artykułów publikowanych na łamach ważnych polskich czasopism naukowych.

Zainteresowania naukowe: polska historiografia i myśl historyczna XIX w. i pierwszej połowy XX w., biografistyka, źródłoznawstwo, historia codzienności, kariery naukowe polskich historyczek.

Bibliografia

Bömelburg H.J., Historia wielokulturowego miasta przemysłowego w XX wieku, Łódź 2024. https://doi.org/10.18778/8331-190-6

Kita J., Sprawozdanie z debaty wokół książki prof. Hansa-Jürgena Bömelburga, Lodz. Geschichte einer multikulturellen Industriestadt im 20. Jahrunhundert, Łodź 1 grudnia 2022 r., „Studia z Historii Społeczno- Gospodarczej XIX i XX Wieku” 2022, t. 25, s. 240–241. https://doi.org/10.18778/2080-8313.25.16

Kolbuszewska J., Naukowy awans kobiet w XX w. Casus docent Anny Rynkowskiej, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2024, t. 69, nr 3, s. 69–88. https://doi.org/10.4467/0023589XKHNT.24.024.20109

Kucner M., Wielokulturowa Łódź jako miejsce pamięci po 1945 roku, [w:] Miasto mozaika: Opis kulturowy, red. A. Krupa-Ławrynowicz, K. Orszulak-Dudkowska, Łódź 2023, s. 251–269. https://doi.org/10.18778/8331-408-2.16

Lesiakowski K., [rec.] Łódź wielokulturowa i przemysłowa. Perspektywa historyka niemieckiego. Hans-Jürgen Bömelburg, Lodz: Geschichte einer multikulturellen Industriestadt im 20. Jahrhundert, Brill Schöningh, Padeborn 2022, ss. 502, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2023, t. 41, nr 1, s. 483–497.

Łódź. Dzieje miasta, red. R. Rosin, Warszawa–Łódź 1980.

Łódź poprzez wieki. Historia miasta, red. J. Kita, t. 1: do 1820 roku, red. T. Grabarczyk, Łódź 2023. https://doi.org/10.18778/331-202-6

Łódź poprzez wieki. Historia miasta, red. J. Kita, t. 2: 1820–1914, red. J. Kita, Łódź 2023. https://doi.org/10.18778/8331-295-8

Łódź poprzez wieki Historia miasta, red. J. Kita, t. 3: 1914–1945, red. P. Waingertner, Łódź 2024. https://doi.org/10.18778/8331-385-6

Łódź poprzez wieki. Historia miasta, red. J. Kita, t. 4: od 1945 r., red. K. Lesiakowski, Łódź 2024. https://doi.org/10.18778/8331-416-7

Łódź poprzez wieki Historia miasta, red. J. Kita, t. 5: Rozmowy jak przy kawie, red. M. Goss, Łódź 2025. https://doi.org/10.18778/8331-608-6

Majer A., Dziedzictwo dla przyszłości – na przykładzie Łodzi, „Forum Socjologiczne” 2015, t. 6, s. 223–240.

Rynkowska A., Ulica Piotrkowska, Łódź 1970.

Hans-Jürgen Bömelburg i jego miasto wielu kultur, https://lodz.pl/artykul/hans-juergen-boemelburg-i-jego-miasto-wielu-kultur-premiera-ksiazki-o-lodzi-i-konkurs-66779/ (dostęp: 3.11.2025).

Relacja z premiery książki w Łodzi, https://www.youtube.com/watch?v=HDRONj7DjrM&t=16s (dostęp: 5.11.2025).

Walczak T.W., Rozmowa z prof. Hansem-Jürgenem Bömelburgiem, autorem książki „Łódź. Historia wielokulturowego miasta przemysłowego w XX wieku”, https://uml.lodz.pl/aktualnosci/artykul/wielokulturowa-lodz-z-perspektywy-xx-wieku-id115131/2025/03/24/ (dostęp: 1.11.2025).