„Ludzie czarni od słońca i osmaleni od wiatru, o spojrzeniu straszliwym i groźnym” – wojownicy husyccy w świetle źródeł z epoki

Autor

  • Piotr Strzyż Uniwersytet Łódzki, Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Archeologii, Katedra Archeologii Historycznej i Bronioznawstwa https://orcid.org/0000-0001-6846-159X

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6050.103.04

Słowa kluczowe:

Królestwo Czech, husyci, rewolucja husycka, średniowiecze, wojna

Abstrakt

W historii czeskiego oręża jedno z najważniejszych miejsc zajmuje okres rewolucji husyckiej lat 1419–1436. Jest to też niewątpliwie czas wielkiej chwały husyckich wojsk polnych „sierotek” i „taborytów”, którym przez półtorej dekady nie była w stanie sprostać żadna ze stających z nimi do konfrontacji ówczesnych armii. Przedmiotem badań nie będzie jednak uzbrojenie tych wojowników, lecz ich wygląd oraz czyny, przede wszystkim te pozamilitarne, które bardzo szybko przysporzyły im złowrogiej sławy. Nierzadko paraliżowała ona całe armie oraz obrońców zamków i miast – wystarczył dźwięk słów ich bojowej pieśni Ktož jsú boží bojovníci. Ich swego rodzaju „znakami rozpoznawczymi” były: palenie i burzenie klasztorów i kościołów, tortury i mordy na ludności wsi i miast ze szczególnym upodobaniem palenia na stosie lub w stodołach oraz rabowanie wszelkich dóbr ruchomych i nieruchomych oraz handel nimi. I mimo że w średniowieczu takie postępowanie nie należało do rzadkości, to jednak „łatka” pozbawionych litości grabieżców była bardzo chętnie przypinana właśnie husytom.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Bibliografia

Aenae Sylvii Chronicon Bohemiae, [w:] Fontes Rerum Bohemicarum, t. VII, ed. J. Emler, Praha 1907.
Google Scholar

Archiv Český čili stare písemné památky České i Moravské, část 7, ed. F. Kalousek, Praha 1887.
Google Scholar

Bartošek z Drahonic, Kronika, [w:] Ze správ a kronik doby husitské, oprac. I. Hlaváček, Praha 1981, s. 231–299.
Google Scholar

Chronik des Martin von Bolkenhain, Scriptores Rerum Silesiacarum, Bd. XII (Geschichtsschreiber Schlesien des XV. Jahrhunderts), hrsg. F. Wachter, Breslau 1883.
Google Scholar

Chronicon Bartossek de Drahonicz, [w:] Fontes Rerum Bohemicarum, t. V, ed. J. Goll, Praha 1893, s. 591–628.
Google Scholar

Chronicon veteris Collegiati Pragensii, [w:] Fontes Rerum Austiacarum, Bd. II, Abt. 1, hrsg. K. Höfler, Wien 1856, s. 67–102.
Google Scholar

Duchem i mečem. Čtení o slavě, velikosti a utrpení našeho lidu, oprac. F. Heřmanský, Praha 2008.
Google Scholar

Jana Długosza Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego, ks. 11 i 12, Warszawa 2009.
Google Scholar

Joannis Dlugossi Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae, Warszawa 2001.
Google Scholar

Kronika velmi pěkná o Janu Žižkovi, [w:] Staročeské vojenské řády: Hájek – Vlček – Žižka, wyd. F. Svejkovský, wstęp J. Durdík, Praha 1952.
Google Scholar

Vavřinec z Březove, Husitská kronika, wyd. M. Bláhova, F. Heřmanský, Praha 1979.
Google Scholar

Ze starých latopisů českých, wyd. J. Porák, J. Kašpar, Praha 1980.
Google Scholar

Brych V., Arma diaboli. O kuši a střelcích, Praha 2012.
Google Scholar

Bylina S., Rewolucja husycka, t. II (Czas chwały i czas zmierzchu), Warszawa 2015.
Google Scholar

Čornej P., Lipanská křižovatka. Příčiny, průběh a historický význam jedné bitvy, Praha 1992.
Google Scholar

Čornej P., Lipany ve svédectví pramenů, „Husitský tabor” 1985, t. VIII, s. 155–184.
Google Scholar

Čornej P., Tajemství českých kronik, Vyšehrad 1987.
Google Scholar

Čornej P., Velké dějiny zemí Koruny České, t. V (1402–1437), Praha 2000.
Google Scholar

Dolejší J., Křížek L., Husíté. Vrchol válečného umění v Čechách 1419–1434, Praha 2009.
Google Scholar

Karp P., Niszczenie klasztorów w relacjach kronik doby wojen husyckich, [w:] Scriptura, diploma, sigillum. Prace ofiarowane profesorowi Kazimierzowi Bobowskiemu, red. J. Zdrenka, J. Karczewska, Zielona Góra 2009, s. 309–321.
Google Scholar

Karp P., Polsko-husycka wyprawa zbrojna przeciw Zakonowi krzyżackiemu w roku 1433, Zielona Góra 2017.
Google Scholar

Palacký F., Dějiny národu českeho v Čechach a na Moravě, t. III, wyd. 3, Praha 1940.
Google Scholar

Siatkowska E., Siatkowski J., Wybór tekstów staroczeskich, wyd. 2, Warszawa1988.
Google Scholar

Šmahel F., Husitská revoluce, t. III (Kronika válečných let), wyd. 2, Praha 1996.
Google Scholar

Wilczyński M., Czy Wandalowie byli wandalami?, [w:] Studia classica et byzantinica. Alexandro Krawczuk oblata, red. J. Salamon, Z.J. Kapera, Kraków 1996, s. 197–216.
Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

2019-04-30

Jak cytować

Strzyż, P. (2019). „Ludzie czarni od słońca i osmaleni od wiatru, o spojrzeniu straszliwym i groźnym” – wojownicy husyccy w świetle źródeł z epoki. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica, (103), 43–57. https://doi.org/10.18778/0208-6050.103.04