Kreowanie kandydatów do funkcji poselskich i deputackich oraz do urzędów w województwie kijowskim przez Józefa Gabriela Stempkowskiego

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6050.120.10

Słowa kluczowe:

kreowanie, kandydaci, posłowie, deputaci, urzędnicy, Stempkowski

Abstrakt

W czasie koliszczyzny i epidemii dżumy w latach 1768–1771 Józef Gabriel Stempkowski osiągnął wysoką pozycję w strukturach władz wojskowych i cywilnych, jak również popularność na ukraińskiej prowincji szlacheckiej. Wtedy też miały miejsce początki pozyskiwania przez niego osób do obozu królewskiego (stronnictwa regalistycznego). Dzięki talentowi politycznemu, jowialnemu stylowi bycia, popularności w kręgach szlacheckich i lojalności wobec Stanisława Augusta Poniatowskiego zwłaszcza w województwie kijowskim umacniał swą pozycję regalistycznego przywódcy. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XVIII w. utrzymywał ją, aczkolwiek musiał czasem rywalizować z innymi pretendentami do przywództwa. Stempkowski zwykle uzgadniał kandydatury na funkcje poselskie i deputackie oraz urzędnicze ze Stanisławem Augustem Poniatowskim. W artykule znajdzie miejsce analiza kreowania kandydatur, argumentacji Stempkowskiego, jego zabiegów politycznych, także mających charakter osobisty i gastronomiczny.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Tadeusz Srogosz - Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie

    Prof. dr hab. Tadeusz Srogosz – profesor badawczo-dydaktyczny w Instytucie Historii Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie.

    Zainteresowania naukowe: historia Polski i powszechna XVII–XVIII w., historia prawobrzeżnej Ukrainy XVIII w., historia wojskowości staropolskiej, historia medycyny, historia administracji, historia historiografii.

Bibliografia

Biblioteka Książąt Czartoryskich w Krakowie [BCz]. nr 688, 709, 710

Korespondencja krajowa Stanisława Augusta z lat 1784 do 1792, wyd. B. Zaleski, Poznań 1872.

Koźmian K., Pamiętniki, t. I, Wrocław 1972.

Kraszewski J. I., Podróż króla Stanisława Augusta do Kaniowa w r. 1787 podług listów Kazimierza Konstantego hrabiego de Bröl Platera, starosty Inflantskiego, Wilno 1860.

Literatura konfederacji barskiej, t. II (Dialogi), oprac. J. Maciejewski et al., Warszawa 2005.

Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego, t. I, wyd. J. I. Kraszewski, Wilno 1857.

Brzezińska-Marjanowska W., Klasycystyczna architektura pałacowa na Wołyniu ok. 1780–1831, [w:] Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej, t. I, red. W. Walczak, K. Łopatecki, Białystok 2010, s. 273–299.

Butterwick R., Polska rewolucja a Kościół katolicki 1788–1792, Kraków 2012.

Czeppe M., Kamaryla Pana z Dukli. Kształtowanie się obozu politycznego Jerzego Augusta Mniszcha 1750–1763, Warszawa 1998.

Encyklopedia kresów, Kraków 2004.

Filipczak W., Stronnictwo regalistyczne w województwie kijowskim 1780–1782, „Przegląd Nauk Historycznych” 2009, R. VIII, nr 1(9), s. 83–103. https://doi.org/10.18778/1644-857X.8.01.03

Filipczak W., Życie sejmikowe prowincji wielkopolskiej w latach 1780–1786, Łódź 2012. https://doi.org/10.18778/7525-763-2

Kamińska A., Stempkowski (Stępkowski) Józef Gabriel h. Suchekomnaty (zm. 1793), [w:] Polski słownik biograficzny, t. XLIII, Warszawa–Kraków 2005, s. 385–392.

Korzon T., Dzieje wojen i wojskowości w Polsce, t. III, Kraków 1912.

Kraushar A., Książę Repnin a Polska w pierwszym czteroleciu panowania Stanisława Augusta (1764–1768), Warszawa 1900.

Lorentz S., Efraim Szreger architekt polski XVIII wieku, Warszawa 1986.

Łabuń, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. V (Kutowa Wola–Malczyce), Warszawa 1884, s. 563.

Łoza S., Kawalerowie Orderu Świętego Stanisława 1765–1813, Warszawa 1925.

Rolle A. J., Straszny Józef, [w:] A. J. Rolle, Wybór pism, t. I (Gawędy historyczne), oprac. W. Zawadzki, Kraków 1966, s. 23–84.

Serczyk W. A., Hajdamacy, Kraków 1978.

Srogosz T., Między wojną a modernizacją. Studia z dziejów kresów południowo-wschodnich Rzeczypospolitej w XVII–XVIII wieku, Częstochowa 2016.

Srogosz T., Początki kariery wojskowej Józefa Gabriela Stempkowskiego (do 1772 roku), „Mars” 2000, t. VIII, s. 3–19.

Szlachta B., Wolność republikańska. Na marginesie debaty o tradycji republikańskiej w „atlantyckiej” myśli politycznej, „Państwo i Społeczeństwo” 2001, nr 1, s. 207–232.

Pobrania

Opublikowane

2026-11-13

Jak cytować

Srogosz, Tadeusz. 2026. “Kreowanie kandydatów Do Funkcji Poselskich I Deputackich Oraz Do urzędów W województwie Kijowskim Przez Józefa Gabriela Stempkowskiego”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica, no. 120 (November): 215-27. https://doi.org/10.18778/0208-6050.120.10.