Mieszkać inaczej w PRL. Ewolucja obrazu wnętrz prywatnych w wybranych publikacjach od lat sześćdziesiątych do osiemdziesiątych XX wieku

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6050.118.11

Słowa kluczowe:

architektura wnętrz, PRL, mieszkanie, meble, książki o wnętrzach

Abstrakt

Lektura polskich publikacji wnętrzarskich może być punktem wyjścia dla analizy sytuacji mieszkaniowej w PRL, oferty przemysłu meblarskiego, a nawet obyczajowości. Jednocześnie, przyglądając się prezentowanym materiałom ikonograficznym i wsłuchując się w język, jakim operują autorzy, można zaobserwować ewolucję, jaką w ciągu 30 lat, od okresu „małej stabilizacji”, przeszło samo pojęcie mieszkania.

Trzy książki (Mieszkanie, Książka o mieszkaniu oraz Mieszkać inaczej) z trzech kolejnych dekad są świadectwem aspiracji, konkretnych problemów lokalowych i prób zmierzenia się z nimi za pomocą różnych metod i kierunków: od mieszkania uznawanego w latach sześćdziesiątych za miejsce, które musi sprawnie działać, po eklektyczną przestrzeń wolności w latach osiemdziesiątych, od form bezosobowych i ośrodków funkcjonalnych do emocji, tymczasowości i swobody i wreszcie od projekcji idealnej przyszłości, poprzez akceptację rzeczywistości aż po zupełną kontestację i świadomy eskapizm.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Biogram autora

Agata Gabiś - Uniwersytet Wrocławski / University of Wrocław

Dr Agata Gabiś – doktor historii sztuki, pracuje w Zakładzie Historii Kultury Materialnej w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 2019 r. w Wojewódzkiej Radzie Ochrony Zabytków przy Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorze Zabytków we Wrocławiu. Autorka książki Całe morze budowania. Wrocławska architektura 1956–1970 (Wrocław 2019).

Zainteresowania naukowe: architektura po 1945 r., dziedzictwo przemysłowe oraz roz­wój przestrzenny Wrocławia i Dolnego Śląska.

Bibliografia

„Ty i Ja” 1969.
Google Scholar

Brzostek B., „Jakoś się wreszcie ułożyło…” Esej o Polsce lat „małej stabilizacji”, „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały” 2011, nr 10, s. 263–297.
Google Scholar

Chcemy być nowocześni: polski design 1955–1968 ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, red. A. Demska, A. Frąckiewicz, A. Maga, Warszawa 2011.
Google Scholar

Crowley D., Warsaw Interiors: The Public Life of Private Spaces, 1949–65, [w:] Socialist Spaces: Sites of Everyday Life in the Eastern Bloc, eds D. Crowley, S. E. Reid, Oxford–New York 2002, s. 181–206, https://doi.org/10.5040/9781350057692.ch-009.
Google Scholar

Huml I., Polska sztuka stosowana XX wieku, Warszawa 1978.
Google Scholar

Jewdokimow M., Zmiany społecznych praktyk zamieszkiwania, Warszawa 2011.
Google Scholar

Kłosiewicz L., Jan Szymański 8.X.1928 – 31.XII.2003. In memoriam, „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki PAN” 2004, z. 1–4, s. 134–139.
Google Scholar

Kołodziejczyk-Szelińska E., Szeliński P., Kur T. W., Mieszkać na strychu, Warszawa 1988.
Google Scholar

Korduba P., Ludowość na sprzedaż, Warszawa 2013.
Google Scholar

Korduba P., Mieszkanie na strychu, czyli penthouse’y PRL, „Autoportret. Pismo o Dobrej Przestrzeni” 2022, nr 4, s. 18–25.
Google Scholar

Kowalski J., Meble Kowalskich. Ludzie i rzeczy, Dębogóra 2014.
Google Scholar

Leśniakowska M., Modernistka w kuchni. Barbara Brukalska, Grete Schütte-Lihotzky i „polityka kuchenna”, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 2004, R. LVIII, nr 1–2, s. 189–202.
Google Scholar

Maass J., Referowska M., Mieszkanie, Warszawa 1965.
Google Scholar

Maass J., Referowska M., Wyposażenie terenów publicznych miasta, Warszawa–Łódź 1979.
Google Scholar

Mikołajczak T., Władysław Wincze, Wrocław 2019.
Google Scholar

Muszyński K., Szymański J., Mały domek na działce, Warszawa 1973.
Google Scholar

Muszyński K., Szymański J., Żyjące ściany, Warszawa 1970.
Google Scholar

Płażewska M., Terlikowski R., Współczesne mieszkanie, Warszawa 1989.
Google Scholar

Referowska M., Zasady typizacji elementów wyposażenia budynków, Warszawa 1966.
Google Scholar

Style życia w miastach polskich (u progu kryzysu), red. A. Siciński, Wrocław 1988.
Google Scholar

Szeliński P., Jankowski P., Drzewiecki A., Mieszkać inaczej, Warszawa 1984.
Google Scholar

Szydłowska A., Bez Ludwika i panny służącej. Projekty nowoczesnych kuchni jako zwierciadło przemian roli kobiet w poodwilżowej Polsce, „Artium Quaestiones” 2021, nr 32, s. 161–185, https://doi.org/10.14746/aq.2021.32.7.
Google Scholar

Szydłowska A., Futerał. O urządzeniu mieszkań w PRL-u, Wołowiec 2023.
Google Scholar

Szydłowska A., Paryż domowym sposobem. O kreowaniu stylu życia w czasopismach PRL, Warszawa 2019.
Google Scholar

Szymański J., Książka o mieszkaniu, Warszawa 1975.
Google Scholar

Szymański J., Małe mieszkanko, Warszawa 1966.
Google Scholar

Szymański J., O mieszkaniu ładnym i wygodnym, Warszawa 1962.
Google Scholar

Ty i Ja. Magazyn, grafika, zjawisko, Warszawa 2024.
Google Scholar

Uniechowska F., Moje hobby to mieszkanie, Warszawa 1978.
Google Scholar

Użytkowa fantastyka lat pięćdziesiątych, Poznań 1991.
Google Scholar

Woyda T., Woyda T., Jak urządzić mieszkanie, Warszawa 1990.
Google Scholar

Zaremba M., Wielkie rozczarowanie. Geneza rewolucji Solidarności, Kraków 2023.
Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

2025-12-30

Jak cytować

Gabiś, A. (2025). Mieszkać inaczej w PRL. Ewolucja obrazu wnętrz prywatnych w wybranych publikacjach od lat sześćdziesiątych do osiemdziesiątych XX wieku. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica, (118), 203–232. https://doi.org/10.18778/0208-6050.118.11