Testament rajcy łódzkiego Klemensa Czarnego z roku 1594

Alicja Szymczak; Jan Szymczak

doi:10.18778/0208-6050.110.06

Autor

Alicja Szymczak https://orcid.org/0000-0001-7238-3993
Jan Szymczak https://orcid.org/0000-0003-0705-4450

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6050.110.06

Słowa kluczowe:

Łódź, wiek XVI, mieszczanie, testamenty

Abstrakt

Klemens Czarny należał do elity mieszczaństwa łódzkiego w drugiej połowie XVI w. Był ławnikiem w latach 1561–1572, w 1573 r. został rajcą i sprawował ten urząd do śmierci w 1594 r. Testament sporządził 10 lutego tegoż roku. Cztery córki: Dorota, Zofia, Katarzyna i Anna otrzymały posagi w pieniądzach – po 6 grzywien każda. Natomiast wszystkie grunty orne i ogrody otrzymali jego trzej synowie: Wojciech, Stanisław i Marek, z którym miał mieszkać aż do śmierci. Testament zawiera opis lokalizacji posiadłości Klemensa Czarnego i znanych imiennie jego sąsiadów, wymienia też wiele dawnych nazw topograficznych z terenu dzisiejszej Łodzi. Dodatkową wartość badawczą dokumentu stanowi miejscowy dialekt, w jakim został on spisany.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogramy autorów

Alicja Szymczak

Prof. dr hab. Alicja Szymczak – historyk, emerytowany pracownik Uniwersytetu Łódzkiego. Zainteresowania naukowe: nauki pomocnicze historii, zwłaszcza genealogia, heraldyka, źródłoznawstwo, epigrafika.
Jan Szymczak

Prof. dr hab. Jan Szymczak – historyk, emerytowany pracownik Uniwersytetu Łódzkiego. Zainteresowania naukowe: historia Polski średniowiecznej, zwłaszcza Polski Centralnej, historia wojskowości, genealogia, epigrafika.

Bibliografia

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD], Akta wójtowskie i radzieckie miasta Łodzi [AWiRŁ], ks. 1–2.

Groicki B., Artykuły prawa Maydeburskiego, które zowią Speculum Saxonum, Kraków 1558.

Groicki B., Tytuły prawa majdeburskiego, wyd. K. Koranyi, Warszawa 1954.

Adamska A., „Stąd do wieczności”. Testament w perspektywie piśmienności pragmatycznej na przełomie średniowiecza i epoki nowożytnej, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 2013, R. LXI, nr 2, s. 185–200.

Badziak K., Zarys dziejów Łodzi do 1918 roku, [w:] Łódź. Monografia miasta, red. S. Liszewski, Łódź 2009, s. 27–61.

Bieńkowska D., Umińska-Tytoń E., Nazewnictwo miejskie Łodzi, wyd. 2, Łódź 2013.

Groicki B., Porządek sądów i spraw miejskich prawa majdeburskiego w Koronie Polskiej, wyd. K. Koranyi, Warszawa 1953.

Justyniarska-Chojak K., Inwentarze pośmiertne z małych i średnich miast Małopolski (w XVI–XVIII wieku), Kielce 2020.

Justyniarska-Chojak K., Uroczystości funeralne w małopolskich miastach w świetle inwentarzy pośmiertnych (XVI–XVIII wiek), „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 2019, R. LXVII, nr 3, s. 323–336. https://doi.org/10.23858/KHKM67.2019.3.003 DOI: https://doi.org/10.23858/KHKM67.2019.3.003

Katalogi testamentów mieszkańców miast z terenów Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego do 1795 roku, red. U. Augustyniak, t. V (Testamenty z ksiąg sądowych małych miast polskich do 1525 roku), oprac. A. Bartoszewicz, K. Mrozowski, M. Radomski, K. Warda, red. A. Bartoszewicz, Warszawa 2017.

Koter M., Geneza układu przestrzennego Łodzi przemysłowej, Warszawa 1969.

Linde S.B., Słownik języka polskiego, t. V, wyd. 2, Lwów 1859.

Łódź 1423–1823–1973. Zarys dziejów i wybór dokumentów, oprac. R. Rosin, M. Bandurka, Łódź 1974.

Mączyński J., Nazwiska łodzian (XV–XIX wiek), Łódź 1970.

Mikuła M., Tradycje prawne w regulacjach testamentowych w miastach Królestwa Polskiego XIV–XVI wieku: prawo sasko-magdeburskie, prawo kanoniczne i rzymskie oraz prawodawstwo lokalne, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 2020, R. LXVIII, nr 2, s. 131–158. https://doi.org/10.23858/KHKM68.2020.2.001 DOI: https://doi.org/10.23858/KHKM68.2020.2.001

Mrozowski K., Spór „o spadek y o ymienye” a kultura prawna mieszkańców Starej Warszawy w połowie XVI wieku, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 2013, R. LXI, nr 2, s. 277–294.

Nowak T., Mieszczanie Łodzi w inwentarzu z 1534 roku – kwestie identyfikacyjne, [w:] Sic erat in votis. Studia i szkice ofiarowane Profesorowi Zbigniewowi Anusikowi w sześćdziesiątą rocznicę urodzin. Rzeczpospolita w czasach nowożytnych, red. M. Karkocha, P. Robak, Łódź 2017, s. 81–98.

Rosin R., Miasto Łódź i wsie podłódzkie od początku XV do schyłku XVI w., [w:] Łódź. Dzieje miasta, red. R. Rosin, t. I (Do 1918 r.), red. B. Baranowski, J. Fijałek, wyd. 2, Warszawa–Łódź 1988, s. 77–109.

Rymut K., Nazwy miast Polski, Wrocław 1980.

Słownik staropolski, t. VI, red. nacz. S. Urbańczyk, Wrocław 1971.

Słownik staropolski, t. VIII, red. nacz. S. Urbańczyk, Wrocław 1977–1981.

Szymczak A., Średniowieczna księga wójtowsko-radziecka Łodzi, „Rocznik Łódzki” 2008, t. LV, s. 135–145.

Zajączkowski S.M., Uwagi nad dziejami dóbr łaznowskich i niesułkowskich biskupstwa włocławskiego do końca XVI wieku, Łódź 2000.