Negocjowanie podmiotowości prawnej, poza tym co ludzkie: relacyjny eksperyment myślowy w teorii prawa
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6069.113.06Słowa kluczowe:
podmiotowość prawna, osobowość prawna, ontologie płaskie, płynna podmiotowość, Bruno Latour, posthumanizm, antropocentryzmAbstrakt
Artykuł bada ontologiczne podstawy podmiotowości prawnej w świetle współczesnych filozoficznych wyzwań wobec podziału na to, co ludzkie i nieludzkie. Odwołując się do teorii quasi-obiektów Bruna Latoura oraz animistycznej koncepcji płynnej podmiotowości Guido Sprengera artykuł analizuje, w jaki sposób zmieniające się założenia metafizyczne mogą przekształcać rozumienie osoby prawnej i jej podmiotowości. Artykuł dowodzi, że teoria prawa powinna wyjść poza sztywne, antropocentryczne kategorie i podjąć głębsze negocjacje dotyczące tego, kto – lub co – jest uwzględniane w prawie jako podmiot.
Pobrania
Bibliografia
Arstein-Kerslake, Anna. Erin O’Donnell. Rosemary Kayess. Joanne Watson. 2021. “Relational personhood: a conception of legal personhood with insights from disability rights and environmental law.” Griffith Law Review 30(3): 530–555. https://doi.org/10.1080/10383441.2021.2003744
Braidotti, Rosi. 2019. “Posthuman Knowledge.” Harvard GSD Lecture, Video, Posted 13 March. https://www.youtube.com/watch?v=0CewnVzOg5w&t=3231s
Braidotti, Rosi. Maria Hlavajova. 2018. Posthuman Glossary. London: Bloomsbury Publishing.
Brown, Mark B. 2017. “Speaking for Nature: Hobbes, Latour, and the Democratic Representation of Nonhumans.” Science & Technology Studies 31(1): 31–51. https://doi.org/10.23987/STS.60525
Davies, Margaret. 2017. Law Unlimited. London: Routledge.
Dudek, Michał. 2024. On Flat Ontologies and Law. London: Routledge
Fischer-Lescano, Andreas. 2020. “Nature as a Legal Person: Proxy Constellations in Law.” Law & Literature 32(2): 237–262. https://doi.org/10.1080/1535685X.2020.1763596
Grear, Anna. 2017. “Human Rights and New Horizons? Thoughts toward a New Juridical Ontology.” Science, Technology, & Human Values 43(1): 129–145. https://doi.org/10.1177/0162243917736140
Harman, Graham. 2006. “Bruno Latour and the Politics of Nature.” In Humanity at the Turning Point: Rethinking Nature, Culture, and Freedom. Edited by Sonja Servomaa. Helsinki: Renvall.
Hunt, Lynn. 2007. Inventing Human Rights: A History. New York: W. W. Norton & Company.
Kersten, Jens. 2017. “Who Needs Rights of Nature?” In Can Nature Have Rights? Legal and Political Insights. Edited by Anna Leah Tabios Hillebrecht and María Valeria Berros. 9–13. Munich: Rachel Carson Center for Environment and Society. https://doi.org/10.5282/rcc/8209
Kurki, Visa A.J. 2019. A Theory of Legal Personhood. Oxford: Oxford University Press.
Latour, Bruno. 2004. Politiques de la Nature: Comment faire entrer les sciences en démocratie. Paris: La Découverte.
Nedelsky, Jennifer. 2011. Law’s Relations: A Relational Theory of Self, Autonomy, and Law. New York: Oxford University Press.
Norman, Jana. 2022. Posthuman Legal Subjectivity: Reimagining the Human in the Anthropocene. Abingdon: Routledge.
Muhammad Pasha Nur Fauzan. Indra Perwira. Imamulhadi. 2024. “Environmental Personhood Reimagined: A Concise Philosophical Review.” Mimbar Hukum 36(1): 141–174. https://doi.org/10.22146/mh.v36i1.7553
Pietrzykowski, Tomasz. 2017. “The Idea of Non-personal Subjects of Law.” In Legal Personhood: Animals, Artificial Intelligence and the Unborn. Edited by Tomasz Pietrzykowski and Visa A.J. Kurki. Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-53462-6_4
Reeves, Jade-Ann. Timothy D. Peters. 2022. “Responding to Anthropocentrism with Anthropocentrism: The Biopolitics of Environmental Personhood.” Griffith Law Review 30(3): 474–504. https://doi.org/10.1080/10383441.2022.2037882
Sprenger, Guido. 2021. “Can Animism Save the World? Reflections on Personhood and Complexity in the Ecological Crisis.” Sociologus 71(1): 73–92. https://doi.org/10.3790/soc.71.1.73
Stone, Christopher D. 1972. “Should Trees Have Standing? Towards Legal Rights for Natural Objects.” Southern California Law Review 45: 450–501.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
