Charakterystyka i konsekwencje działań seryjnych przestępców seksualnych. Przykład Ukrainy

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6069.110.09

Słowa kluczowe:

seria przestępstw, motywy zabójstwa, styl przestępczy, uraz psychiczny, stosunek seksualny

Abstrakt

Seryjne przestępstwa seksualne są uważane za bardzo niebezpieczne i mają trwały wpływ zarówno na ofiary, jak i na społeczeństwo. W związku z tym coraz bardziej docenia się znaczenie badania i zapobiegania tym przestępstwom, ze szczególnym uwzględnieniem analizy kryminalistycznej i badania modus operandi sprawców.
Celem niniejszego badania było zbadanie charakterystyki seryjnych przestępstw seksualnych, ich unikalnych cech oraz konsekwencji zarówno dla ofiar, jak i społeczeństwa, w oparciu o przykład Ukrainy.
W badaniu wykorzystano metody takie jak analiza, uogólnienie i metoda normatywno-dogmatyczna.
Wyniki wskazują, że seryjnych przestępców seksualnych można podzielić na podstawie ich metod ataku na dwie główne kategorie: „dusicieli” i „rzeźników”. Grupy te różnią się pod względem podejścia, motywacji i charakteru przestępstw. W badaniu zidentyfikowano również cztery kluczowe profile psychologiczne seryjnych przestępców seksualnych: „Uspokojenie władzy”, „Potwierdzenie władzy”, „Gniew–zemsta” i „Gniew–podniecenie”, z których każdy reprezentuje różne motywacje stojące za przestępstwami. Ponadto w badaniu przeanalizowano koncepcję modus operandi i elementów rytualnych w seryjnych przestępstwach seksualnych, które odgrywają kluczową rolę w zrozumieniu profilu, motywów i wzorców zachowań przestępcy. Badania podkreślają potrzebę opracowania profili dochodzeniowych, które uwzględniają takie czynniki, jak lokalizacja, czas popełnienia przestępstwa, warunki pogodowe oraz wzorce przemieszczania się ofiar i sprawców. Co więcej, badanie zidentyfikowało znaczące luki w ukraińskich ramach prawnych dotyczących seryjnych przestępstw seksualnych, podkreślając potrzebę wprowadzenia specjalistycznych przepisów. Konsekwencje tych przestępstw dla ofiar i społeczeństwa są poważne, co podkreśla konieczność wieloaspektowego podejścia do zapobiegania, w tym edukacji, wsparcia psychologicznego i wzmocnionej współpracy między różnymi sektorami społecznymi. Wyniki badania mogą być wykorzystane w kampaniach uświadamiających i przyczynić się do opracowania strategii mających na celu zmniejszenie liczby seryjnych przestępstw na tle seksualnym.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Ahn, Jaekyung. Jeongsook Yoon. Yimoon Choi. 2023. “Victim Selection in Korean Sexual Crimes: A Latent Class Analysis.” Psychology, Crime & Law. https://doi.org/10.1080/1068316X.2023.2228969 DOI: https://doi.org/10.1080/1068316X.2023.2228969

Aleksandrenko, Olena. Volodymyr Zhenuntii. 2020. “Forensic Support for the Investigation of Serial Sexual Murders.” In The XIII International Scientific-Practical Conference Social Function of Science, Teaching and Learning. 179–183. Bordeaux: International Science Group.

Campbell, Rebecca. Heather Feeney. Rachel Goodman-Williams. 2020. “Connecting the Dots: Identifying Suspected Serial Sexual Offenders Through Forensic DNA Evidence.” Psychology of Violence 10(3): 255–267. https://doi.org/10.1037/vio0000243 DOI: https://doi.org/10.1037/vio0000243

Chopin, Julien. Eric Beauregard. 2022. “Sexual Sadism: Its Role in the Crime-Commission Process of Sexual Homicide of Children.” Journal of Interpersonal Violence 37(1–2): NP350–NP374. https://doi.org/10.1177/0886260520916844 DOI: https://doi.org/10.1177/0886260520916844

Danyliv, Oleksandr. 2017. “Definition of Serial Murder and Distinguishing It from Other Related Phenomena.” Scientific Bulletin of the Uzhhorod National University, Series: Law 2(43): 122–125.

Farmer, Mark. Anne-Marie McAlinden. Shadd Maruna. 2015. “Understanding Desistance from Sexual Offending: A Thematic Review of Research Findings.” Probation Journal 62(4): 320–335. https://doi.org/10.1177/0264550515600545 DOI: https://doi.org/10.1177/0264550515600545

Fox, Bryanna. Matt DeLisi. 2019. “Psychopathic Killers: A Meta-Analytic Review of the Psychopathy-Homicide Nexus.” Aggression and Violent Behavior 44: 67–79. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.11.005 DOI: https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.11.005

Hazelwood, Robert. Janet Warren. 2016. “Linkage Analysis: MO, Ritual, and Signature in Serial Sexual Crimes.” In Practical Aspects of Rape Investigation. Boca Raton: CRC Press. https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.1201/9781315316369-10/linkage-analysis-robert-hazelwood-janet-warren DOI: https://doi.org/10.1201/9781315316369-10

Husar, Lyudmyla. 2020. “Construction of a Search Portrait of a Serial Criminal.” Subcarpathian Law Herald 33(4): 110–115.

James, Jonathan. Jean Proulx. 2014. “A Psychological and Developmental Profile of Sexual Murderers: A Systematic Review.” Aggression and Violent Behavior 19(5): 592–607. https://doi.org/10.1016/j.avb.2014.08.003 DOI: https://doi.org/10.1016/j.avb.2014.08.003

Lindegren, Stina. 2024. “Participants’ Experiences of Sex Offender Treatment: Searching for Desisting Narrative Identities.” International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology. https://doi.org/10.1177/0306624X241228231 DOI: https://doi.org/10.1177/0306624X241228231

Lovell, Rachel. Wenxuan Huang. Laura Overman. Daniel Flannery. Joanna Klingenstein. 2020. “Offending Histories and Typologies of Suspected Sexual Offenders Identified via Untested Sexual Assault Kits.” Criminal Justice and Behavior 47(4): 470–486. https://doi.org/10.1177/0093854819896385 DOI: https://doi.org/10.1177/0093854819896385

Morgan, Rachel. Barbara Oudekerk. 2019. “Criminal Victimization, 2018.” OJP Bulletin, https://bjs.ojp.gov/content/pub/pdf/cv18.pdf

Nolan, Thomas. Gwenda Willis. David Thornton. Sharon Kelley. Sarah Christofferson. 2023. “Attending to the Positive: A Retrospective Validation of the Structured Assessment of Protective Factors-Sexual Offence Version.” Sexual Abuse 35(2): 241–260. https://doi.org/10.1177/10790632221098354 DOI: https://doi.org/10.1177/10790632221098354

Page, Josefa. Kalliopi Tzani-Pepelasi. Helen Gavin. 2023. “Characteristics of Sexual Homicide Offenders Focusing on Child Victims: A Review of the Literature.” Trauma, Violence, & Abuse 24(5): 2922–2935. https://doi.org/10.1177/15248380221119511 DOI: https://doi.org/10.1177/15248380221119511

Petechel, Oleksiy. 2022. “Criminal Responsibility for Sexual Crimes During Wartime.” International Journal ‘Law & Society’ 6: 161–165.

Politova, Anastasia. 2023. “The State of Scientific Development of the Problems of Criminal Liability for Gender-Based Violence in the Context of Armed Conflict (Martial Law) in Ukraine in 2012–2014.” Analytical and Comparative Jurisprudence 4: 367–386. https://doi.org/10.24144/2788-6018.2023.04.61 DOI: https://doi.org/10.24144/2788-6018.2023.04.61

Reale, Kylie. Éric Beauregard. Mélissa Martineau. 2020. “Is Investigative Awareness a Distinctive Feature of Sexual Sadism?” Journal of Interpersonal Violence 35(7–8): 1761–1778. https://doi.org/10.1177/0886260517698824 DOI: https://doi.org/10.1177/0886260517698824

Reale, Kylie. Julien Chopin. Alexandre Gauthier. Eric Beauregard. 2022. “Sadistic Sexual Crimes Against Children: Comparing the Manifestation of Sexual Sadism and Crime-Commission Process.” International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology. https://doi.org/10.1177/0306624X221132225 DOI: https://doi.org/10.1177/0306624X221132225

Rossmo, Kim. 2021. “Sexual Offense Investigations: Rethinking the Gateway to the Criminal Justice System.” In Criminal Investigations of Sexual Offenses: Techniques and Challenges. 255–259. Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-79968-7_17 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-79968-7_17

Vasyuk, Konstantin. 2021. “Psychological Features of the Main Types of Serial Killers.” In Proceedings of the Scientific Conference of Professors and Teaching Staff, Researchers and Degree Holders Based on the Results of Research Work for the Period 2019–2020. 135–137. Vinnytsia: Vasyl Stus Donetsk National University.

Council of Europe Convention on the Protection of Children from Sexual Exploitation and Sexual Violence. 2012. https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/994_927#Text

Responsibility for Committing Violence. 2024. https://1547.ukc.gov.ua/dovidkova-informatsiya/protydiya-nasylstva-za-oznakoyu-stati/vidpovidalnist-za-vchynennya-nasylstva/

Opublikowane

2025-07-15

Jak cytować

Spytska, Liana. 2025. “Charakterystyka I Konsekwencje działań Seryjnych przestępców Seksualnych. Przykład Ukrainy”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica 110 (July): 141-57. https://doi.org/10.18778/0208-6069.110.09.