Godność jako podstawowa wartość prawa socjalnego
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6069.S.2023.20Słowa kluczowe:
godność, prawo socjalne, osoba, warunki życia, zapewnienie posiłkówAbstrakt
Godność jako przyrodzona człowiekowi wartość stanowi przedmiot zainteresowania wielu nauk. Pojęcie to posiada umocowanie w Konstytucji RP i w ustawach wchodzących w zakres prawa socjalnego. Stanowi ono podstawę podejmowanych działań względem osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Determinuje również sposób interpretacji norm prawnych leżących u podstaw wydawanych rozstrzygnięć. Wpływa na zakres zaspokajania potrzeb związanych z warunkami życia. W tym zakresie wyróżnić można zapewnienie schronienia, odzieży i obuwia, a także poziomu zaspokojenia potrzeb w zakresie posiłków. Odrębnym zagadnieniem jest poziom usług realizowanych w placówkach zapewniających całodobową opiekę. W szczególny sposób pojęcie to posiada odniesienie do sposobu traktowania zmarłych.
Pobrania
Bibliografia
Błaś, Adam. 2005. „Europejskie standardy władzy dyskrecjonalnej administracji publicznej a problem praw człowieka i obywatela”. Administracja: teoria – dydaktyka – praktyka 1: 7–21.
Chmaj, Marek. 2002. „Godność człowieka jako źródło jego wolności i praw”. W Marek Chmaj, Leszek Leszczyński, Wiesław Skrzydło, Jacek Z. Sobczak, Andrzej Wróbel. Konstytucyjne wolności i prawa w Polsce. Zasady ogólne. Tom I. 11–36. Kraków: Zakamycze.
Czarny, Piotr. 2001. „Konstytucyjne pojęcie godności człowieka a rozumienie godności w polskim języku prawnym”. W Godność człowieka jako kategoria prawa. Red. Krystian Complak. 195–202. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
Duniewska, Zofia. 2021. „Zasada ochrony godności człowieka”. W Prawo administracyjne. Pojęcia – instytucje – zasady w teorii i orzecznictwie . Red. Małgorzata Stahl. 155–169. Wolters Kluwer .
Ermacora, Feliks. 1977. „Teoretyczne koncepcje praworządności państwowej”. Studia Prawnicze 1: 3–8. DOI: https://doi.org/10.37232/sp.1977.1.1
Garlicki, Lech. 2001. Polskie prawo konstytucyjne. Warszawa: Liber.
Głąbicka, Katarzyna. 2002a. Europejska przestrzeń socjalna. Zarys problematyki. Warszawa: Wydawnictwo WSP TWP.
Głąbicka, Katarzyna. 2002b. Polityka społeczna w Unii Europejskiej. Aspekty aksjologiczne i empiryczne. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.
Guz, Tadeusz. 2012. „O naturze wrodzonej godności człowieka”. W Normatywny wymiar godności człowieka. Red. Wojciech Lis, Adam Balicki. 13–27 Lublin: Wydawnictwo KUL.
Jaworska-Dębska, Barbara. 2019. „Alkohol a normatywny wymiar godności człowieka na przykładzie osób generujących nietrzeźwość publiczną”. W Fenomen prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora Jana Zimmermanna. Red Wojciech Jakimowicz, Mariusz Krawczyk, Iwona Niżnik-Dobosz. 415–430 Warszawa: Wolters Kluwer.
Kaczyński, Lech. 1989. Renta socjalna. Gdańsk: Uniwersytet Gdański.
Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 r. 1998. Red. Jan Boć. Wrocław: Kolonia Limited.
Kordela, Marzena. 2000. „Zarys systemu aksjologicznego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego”. Studia Prawnicze 1–2: 63–101. DOI: https://doi.org/10.37232/sp.2000.1-2.2
Kotarbiński, Tadeusz. 1987. W Pisma etyczne. Red. Paweł Smoczyński. 211–358(278). Wrocław: Ossolineum.
Krakała, Artur. 2018. „Zasada godności człowieka – wybrane zagadnienia”. W Zasady w prawie administracyjnym. Teoria, praktyka, orzecznictwo. Red. Zofia Duniewska, Małgorzata Stahl, Artur Krakała. 281–292. Warszawa: Wolters Kluwer.
Krukowski, Józef. 1997. „Godność człowieka podstawą konstytucyjnego katalogu praw i wolności jednostki”. W Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona. Red. Leszek Wiśniewski. 39–50. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.
Lewandowicz-Machnikowska, Monika. 2013. Regulacja prawna socjalnego wsparcia dla osób o niskich dochodach. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
Maj, Elżbieta. 2017. „Godność osoby ludzkiej jako przedmiot ochrony socjalnej”. W Człowiek – Prawo – Państwo. Księga Jubileuszowa dedykowana Stanisławowi Leszkowi Stadniczeńko. 657–668. Warszawa: Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie.
Majka, Józef. 1982. Filozofia społeczna. Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej.
Nitecki, Stanisław. 2002. „Glosa do wyroku NSA z 10 listopada 1999 r. (I S.A. 1046/99)”. Samorząd Terytorialny 7–8: 147–150.
Nitecki, Stanisław. 2008. Prawo do pomocy społecznej w polskim systemie prawnym. Warszawa: Oficyna Wolters Kluwer business.
Oniszczuk, Jerzy. 2005. Wolności i prawa socjalne oraz orzecznictwo konstytucyjne. Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
Ossowska, Maria. 1985. Normy moralne. Próba systematyzacji. Warszawa: PWN.
Pułło, Andrzej. 2003. „Sprawiedliwość społeczna w systemie zasad naczelnych Konstytucji RP”. Państwo i Prawo 7: 5–16.
Romer, Teresa. 2003. „Godność człowieka w prawie pracy i pomocy społecznej”. W Godność człowieka a prawa ekonomiczne i socjalne. Księga Jubileuszowa wydana w piętnastą rocznicę ustanowienia Rzecznika Praw Obywatelskich. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.
Sierpowska, Iwona. 2006. Prawo pomocy społecznej. Kraków: Zakamycze.
Sobański, Remigiusz. 2003. „Normatywność godności człowieka”. W Godność człowieka a prawa ekonomiczne i socjalne. Księga Jubileuszowa wydana w piętnastą rocznicę ustanowienia Rzecznika Praw Obywatelskich. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.
Sudre, Frederic. 2001. „Europejska Komisja Praw Człowieka a prawo do mieszkania oraz godność osoby ludzkiej”. W Godność człowieka jako kategoria prawna. Red. K. Complak. 213–220. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
Sut, Paweł. 2002. „Wieloaspektowość godności, praw człowieka i dóbr osobistych (uwagi na tle regulacji ochrony danych osobowych)”. W Prawoznawstwo a praktyka stosowania prawa. Red. Zygmunt Tobor, Iwona Bogucka. 241–249. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Wilczyński, Przemysław. 2019. „Godność człowieka – aksjologiczny absolut prawa administracyjnego”. W Fenomen prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora Jana Zimmermanna. Red. Wojciech Jakimowicz, Mariusz Krawczyk, Iwona Niżnik-Dobosz. 949–958. Warszawa: Wolters Kluwer.
Zdyb, Marian. 2012. „Godność człowieka w perspektywie art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. W Normatywny wymiar godności człowieka. Red. Wojciech Lis, Adam Balicki. 41–72. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Zięba-Załucka, Halina. 2001. „Godność człowieka i jej ochrona wobec działań administracji publicznej”. W Jednostka wobec działań administracji publicznej. 495–503. Rzeszów: Mitel.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 72, poz. 483 ze zm.).
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r., poz. 1610).
Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz.U. z 2022 r., poz. 1575).
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2022 r., poz. 1385).
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 100).
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1335).
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 725).
Ustawa z dnia 11 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodzin i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2023 r., poz. 1426).
Wyrok TK z dnia 23 marca 1999 r. sygn. akt K. 2/98 (OTK z 1999 r. nr 3, poz. 38).
Wyrok NSA z dnia 10 listopada 1999 r. sygn. akt I SA 1046/99.
Opublikowane
Wersje
- 2023-12-14 - (2)
- 2023-12-14 - (1)
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
