Środki karne w świetle nowelizacji Kodeksu karnego z dnia 7 lipca 2022 roku – wybrane problemy

Damian Szeleszczuk

doi:10.18778/0208-6069.105.07

Autor

Damian Szeleszczuk Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji, Katedra Prawa Karnego https://orcid.org/0000-0002-7062-3145

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6069.105.07

Słowa kluczowe:

nowelizacja, kodeks karny, środki karne

Abstrakt

Przedmiotem artykułu są zmiany dotyczące środków karnych wynikające z nowelizacji Kodeksu karnego oraz niektórych innych ustaw z 7.07.2022 r. Dokonuje ona daleko idących przeobrażeń w systemie środków karnych. Zasadniczo zmierzają one do zwiększenia represyjności prawa karnego przez poszerzenie podstaw orzekania tych instrumentów polityki karnej i przez wprowadzenie rozwiązań ograniczających dyskrecjonalną władzę sędziego (obligatoryjny tryb orzekania wielu środków karnych). Celem artykułu jest próba oceny przyjętych rozwiązań przez pryzmat polityczno-kryminalnych założeń, uzasadniających wprowadzone zmiany, oraz kryteriów racjonalnego tworzenia prawa.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Buchała, Kazimierz. Andrzej Zoll. 1998. Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz do art. 1–116 k.k. Kraków: Wydawnictwo Zakamycze.

Daniluk, Paweł. 2021. „Spożywanie alkoholu lub zażywanie środka odurzającego po zdarzeniu a przed wykonaniem stosownego badania w projekcie nowelizacji kodeksu karnego z 16.09.2021 roku”. Palestra 12: 6–25.

Daniluk, Paweł. 2022. „Konstytucyjny standard swobody orzeczniczej sądu a obligatoryjne środki reakcji karnej”. W Aktualne problemy i perspektywy prawa karnego. 217–245. Red. Marek Mozgawa, Piotr Poniatowski, Krzysztof Wala. Warszawa: Wolters Kluwer.

Gardocki, Lech. 1979. „Kształtowanie polityki karnej drogą ustawodawczą”. Studia Iuridica 8: 59–64.

Kaczmarek, Tomasz. 1998. „Nowy polski kodeks karny i jego aksjologiczne i kryminalnopolityczne założenia”. Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego 3: 10–27.

Leciak, Michał. 2004. „Świadczenie pieniężne za przestępstwa komunikacyjne w świetle zmian kodeksu karnego z października 2004 roku”. Prokuratura i Prawo 7–8: 125–134.

Leciak, Michał. 2010. „Świadczenie pieniężne i nawiązka po zmianach KK i KKW”. Wojskowy Przegląd Prawniczy 4: 69–84.

Leciak, Michał. 2017. „Świadczenie pieniężne”. W Środki karne, przepadek i środki kompensacyjne w znowelizowanym kodeksie karnym. 307–330. Red. Paweł Daniluk, Warszawa: C.H. Beck.

Limburska, Alicja. Konrad Lipiński. 2020. „Problem (nie)racjonalności projektodawcy na przy¬kładzie wybranych uregulowań ustawy nowelizującej kodeks karny z 13 czerwca 2019 roku”. Acta Universitatis Wratislaviensis 120(2): 153–166. https://doi.org/10.19195/0137-1134.120.59

Marek, Andrzej. 2005. „Nieprzemyślane zaostrzenie kar za pedofilię”. Rzeczpospolita, 14.06, 137.

Marek, Andrzej. 2010. Kodeks karny. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer.

Melezini, Mirosława. 2013. Środki karne jako instrument polityki kryminalnej. Białystok: Wydawnictwo Temida.

Melezini, Mirosława. 2020a. „Problemy reformy prawa karnego. Uwagi na tle ustaw z 13 czerwca 2019 roku”. W Reforma prawa karnego w latach 2015–2019. Zagadnienia wybrane. 131–144. Red. Piotr Góralski, Anna Muszyńska. Warszawa: Instytut Wydawniczy EuroPrawo.

Melezini, Mirosława. 2020b. „Selected Issues Concerning a New Approach to the Idea of Punishment in the Light of Act of 13 June 2019”. Ius Novum 2: 38–54.

Muszyńska, Anna. 2020. „Uwagi na temat kierunku zmian prawa karnego materialnego w latach 2015–2019”. Acta Universitatis Wratislaviensis 120: 191–202.

Siemaszko, Andrzej. Paweł Ostaszewski. Joanna Klimczak. 2018. Badanie poparcia dla zaostrzenia polityki karnej. Wyniki trzech sondaży opinii publicznej. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości.

Szeleszczuk, Damian. 2019. „Zmiany w zakresie środków karnych w świetle nowelizacji Kodeksu karnego z 13 czerwca 2019 r.”. Studia Prawnicze KUL 3: 183–207. https://doi.org/10.31743/sp.8903

Szeleszczuk, Damian. 2022a. „Pozbawienie praw publicznych po nowelizacji Kodeksu karnego z 14.10.2021 roku”. Przegląd Sądowy 4: 32–47.

Szeleszczuk, Damian. 2022b. „Środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowiska, wykonywania zawodu lub pracy w organach i instytucjach państwowych i samorządu terytorialnego, a także w spółkach prawa handlowego”. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 8: 28–35. https://doi.org/10.33226/0137-5490.2022.8.4

Szewczyk, Maria. 1988. „Uwagi dotyczące niektórych kar dodatkowych w kodeksie karnym”. Państwo i Prawo 5: 103–108.

Szymaniak, Piotr. 2023. „Nieplanowana ulga dla pijanych recydywistów”. Dziennik Gazeta Prawna 5: B 7.

Wiak, Krzysztof. 2012. „Nowe tendencje w zakresie przeciwdziałania przestępstwom związanym z wykorzystywaniem dzieci w celach seksualnych na tle nowelizacji Kodeksu karnego”. W Nauki penalne wobec szybkich przemian socjokulturowych. Księga jubileuszowa Profesora Mariana Filara. T. 1. 490–505. Red. Andrzej Adamski, Janusz Bojarski, Piotr Chrzczonowicz, Michał Leciak. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Zabłocki, Stanisław. 1977. „Glosa do wyr. SN z 29.03.1977 r., VI KRN 395/76”. Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych 10: 171–173. https://doi.org/10.1016/S1474-6670(17)66552-2

Zoll, Andrzej. 2011. „Potrzeba racjonalności w reformowaniu prawa karnego”. W Teoretyczne i praktyczne problemy współczesnego prawa karnego. 25–37. Red. Tadeusz Bojarski, Aneta Michalska-Warias, Ireneusz Nowikowski, Katarzyna Nazar-Gutowska, Joanna Piórkowska-Fliegier. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Konwencja o prawach dziecka, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z 20.11.1989 r., Dz.U. z 1991 r. nr 120 poz. 526 ze zm.

Ustawa z dnia 6.06.1997 r. – Kodeks karny, t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm.

Ustawa z dnia 6.06.1997 r. – Kodeks postępowania karnego, t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 534 ze zm.

Ustawa z dnia 20.02.2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2015 r. poz. 396.

Ustawa z dnia 13.05.2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym, t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 152.

Ustawa z dnia 14.10.2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2021 r. poz. 2054.

Ustawa z dnia 7.07.2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2022 r. poz. 2600.

Ustawa z dnia 5.08.2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw Dz.U. z 2022 r. poz. 1855.

Ustawa z dnia 26.01.2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (na dzień 24.02.2023 r. ustawa nie została jeszcze opublikowana w Dz.U.).

Ustawa z dnia 13.06.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3451. http://orka.sejm.gov.pl/opinie8.nsf/nazwa/3451_u/$file/3451_u.pdf (dostęp: 23.11.2022).

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw z dnia 16.09.2021 r. https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12351306/12815606/12815607/dokument521206.pdf (dostęp: 23.11.2022).

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw z dnia 22.02.2022 r. (druk nr 2024). https://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/0/2851BC6F8739C593C12587F10042 EF6E/%24File/2024.pdf (dostęp: 23.11.2022).

Uchwała SN z 23.04.2002 r., I KZP 12/02, OSNKW 2002, nr 7–8, poz. 50.

Wyrok SN z 17.04.1973 r., V KRN 595/72, OSNKW 1973, nr 12, poz. 154.

Wyrok TK z 14.07.2020 r., Kp 1/19, OTK-A 2020, nr 36.

Giezek, Jacek. Dagmara Gruszecka. Konrad Lipiński. 2022. Opinia na temat ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (druk senacki nr 762). https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatekspertyzy/6468/plik/oe-412.pdf (dostęp: 21.11.2022).

Opinia Rządowego Centrum Legislacji z dnia 14.02.2019 r. dotycząca projektu ustawy z dnia 25.01.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12320403/12565603/12565606/dokument383421.pdf (dostęp: 23.11.2022).

Uwagi RPO skierowane w dniu 15.07.2022 r. do Senatu w piśmie II. 510.1043.2021.PZ. https://www.senat.gov.pl/prace/proces-legislacyjny-w-senacie/ustawy-uchwalone-przez-sejm/ustawy-uchwalone-przez-sejm/ustawa,1368.html (dostęp: 23.11.2022).